آبان‌ماه ۱۴۰۱ مرحوم رستم قاسمی، وزیر راه‌ و شهرسازی در دولت سیزدهم، با اشاره به وضعیت ناامیدکننده فرودگاه بین‌المللی امام (ره) تهران گفته بود: «هنگام عبور از فرودگاه امام در کنار مهمانان خارجی خجالت می‌کشم. به ۶۰ کشور دنیا سفر کرده‌ام؛ وقتی از فرودگاه‌های خارجی وارد فرودگاه امام می‌شوم گویی از یک شهر بزرگ وارد یک روستا شده‌ام». درحالی‌که فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) باید تبدیل به نگین فرودگاهی ایران می‌شد و توان رقابت با فرودگاه‌های کشورهای همسایه را می‌داشت، اما در عمل این فرودگاه نتوانست هیچ جایگاهی در صنعت هوایی دنیا داشته باشد. به‌طوری‌که در اوج روزهای سفر در ایران، به‌گفته سعید چلندری، مدیرعامل شهر فرودگاهی، «در مجموع ۳۹۹۴ پرواز از فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) انجام شد و حدود ۷۰۰ هزار نفر از فرودگاه امام خمینی (ره) جا‌به‌جا شدند».ی پیش در یکی از رسانه‌های کشور گزارشی منتشر شده بود که تعداد هواپیماهای قابل اتکای ایران ۷ یا ۸ فروند است و باقی هواپیماهای کشور شدیداً فرسوده شده‌اند. هرچند این آمار واقعی به نظر نمی‌رسد و تعداد هواپیماهای فعال بیش از ۱۰۰ فروند اذعان می‌شود اما تعداد هواپیماها به‌اندازه‌ای نیست که تقاضای این بازار را پوشش دهد به همین دلیل نارضایتی شدید مردم از نبود بلیت هواپیما و قیمت‌های بازار سیاه بلیت مدت‌هاست از تریبون‌های مختلف اعلام می‌شود.

اما موضوع زمانی جالب می‌شود که در میان نمودارها و آمارهای بین‌المللی از صنعت هوایی و فرودگاهی، نام ایران را در کنار نام کشورهای دارنده بیشترین تعداد پایانه‌های فرودگاهی می‌بینیم. براساس نموداری که وب‌سایت استاتیستا اخیراً منتشر کرده ایران با داشتن ۳۱۹ فرودگاه، اعم از فرودگاه‌های فعال و غیرفعال و حتی فرودگاه‌هایی که حتی باند فرود آن‌ها آسفالت نشده، در رتبه ۲۲ جهانی قرار دارد. استاتیستا منبع آمار خود را مشخص نکرده است اما براساس گزارش «آخرین وضعیت شاخص‌های کلیدی حوزه هوایی در سال ۱۴۰۲» که در وب‌سایت وزارت راه‌ و شهرسازی منتشر شده است، تعداد فرودگاه‌های تحت مالکیت شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران ۵۳، تعداد فرودگاه‌های داخلی ۱۹، تعداد فرودگاه‌های بین‌المللی ۹ و تعداد فرودگاه‌های دارای مرز بین‌المللی ۲۵ فرودگاه ثبت شده است. براساس همین گزارش تعداد ناوگان فعال هوایی ایران ۱۷۳ فروند و تعداد صندلی فعال در کل فرودگاه‌های ایران ۲۵۰۸۰ صندلی است. اواخر سال گذشته رضا نخجوانی، معاون وزیر راه و شهرسازی از بدهی ۲هزار میلیارد تومانی ۸۰ درصد شرکت‌های هواپیمایی به شرکت فرودگاه‌ها خبر داده بود. علاوه بر این بدهی، فرودگاه‌هایی در ایران وجود دارد که عملاً هیچ استفاده‌ای از آن‌ها نمی‌شود و به علت نبود مسافر، زیان‌ده هستند. به گفته رحمت‌الله فیروزی، رئیس کمیته حمل‌ و نقل هوایی مجلس یازدهم، «بخشی از این فرودگاه‌های فاقد توجیه اقتصادی به‌عنوان شعار عدالت اجتماعی ساخته شدند و بخشی هم برای کوتاه کردن فاصله با مرکز کشور به احداث رسیدند».  

آمارها حکایت از آن دارد که حتی اگر فرض کنیم مبنای آماری استاتیستا درست است و ایران ۳۱۹ فرودگاه فعال و غیرفعال دارد، صرفاً در ساخت فیزیکی فرودگاه‌ها در دنیا موفق بوده‌ایم اما سودی از این فرودگاه‌ها به دست نیاورده‌ایم. در گزارش حاضر به بررسی چند فرودگاه مهم دنیا پرداخته‌ایم. مشخص است که ساخت بنای فیزیکی فرودگاه تنها عاملی نیست که بر سودآوری آن تاثیر داشته باشد. به‌عنوان مثال فرودگاه ملک‌فهد از نظر مساحت، بزرگ‌ترین فرودگاه دنیاست اما در فهرست فرودگاه‌های پرترافیک جهان فرودگاه کشور کوچک همسایه، دبی، در رتبه دوم قرار دارد. هم میهن