ماجرا از این فراتر است و بسیاری از خدمات درمانی مانند دندانپزشکی نیز قسطی شده است. در این بازار بزرگ فروش اقساطی، گرفتاریهای ریز و درشتی شکل گرفته؛ از یک سو خردهفروشان میگویند قسطیفروشی فروشگاههای بزرگ و تسهیلات رنگارنگی که در اختیار دارند، بازار آنها را کساد کرده و از رونق انداخته است و از سوی دیگر لیزینگها و شرکتهای فروش اقساطی زیر نظر بانک مرکزی، از رقابت نابرابر و سودهای دستوری زیر نرخ خود میگویند و از ورشکستگی قریبالوقوع خود خبر میدهند. سوی دیگر ماجرا، مصرفکنندگان هستند که زیر بار فشار تورمی، سال به سال قدرت خرید کمتری را تجربه میکنند و سبد خریدشان کوچکتر میشود.
بازار در مضیقه تورم
ایران در فهرست 10 کشور جهان با بیشترین نرخ تورم است. تورم دورقمی و مزمن و عقبماندگی دستمزدها از تورم سبب شده است سال به سال سبد خرید مردم کوچک و کوچکتر شود. در این میان، با کاهش قدرت خرید مردم، هر روز فهرست فروشگاههای اقساطی عریضتر و طویلتر میشود. حالا بساط فروش اقساطی از خودرو و کالاهایی با ارزش اقتصادی بالاتر، به خردترین اقلام سبد خرید مردم رسیده است. در برخی فروشگاههای آنلاین حتی شامپو بدن و پوشاک هم به صورت اقساطی فروخته میشود. این فروشگاههای آنلاین شامپو بدن، وسایل حمام کودک یا پاوربانک، هاردیسک یا اقلام کوچک مشابه را در دو تا سه قسط میفروشند و برای اقلام با ارزش بالاتر مانند موبایل، تبلت، فرش، یخچال یا تلویزیون اقساط به ۱۲ ماه میرسد.
در موارد معدودی اقساط ۲۴ماهه هم وجود دارد، اما فروشندگان معتقدند با توجه به سرعت بالای رشد تورم، فروش با اقساط بیشتر ریسک با سرمایه و به زیان فروشندگان است. در این میان، برخی فروشگاهها اقدام به فروش اقساطی مواد خوراکی کردهاند. مالک یکی از سوپرمارکتهای تهران به «شرق» توضیح میدهد: در گذشته مردم انواع حبوبات یا برنج را به صورت کیسههای ۱۰ تا ۵۰ کیلوگرمی خریداری میکردند، اما حالا قدرت خرید به حدی پایین آمده که فروش برنج با کیسههای یک تا پنج کیلوگرمی رایج است و حبوبات در بستههای کوچک زیر یک کیلوگرم فروش دارد. در این شرایط، برخی فروشگاههای مواد غذایی، فروش اقلام را با تضامینی مانند چک کارمندی قسطی کردهاند. دایره فروش اقساطی کالا و خدمات از این هم گستردهتر است و خدمات دندانپزشکی، آرایشگری و حتی خدمات حقوقی به صورت اقساط رواج دارد. در این میان، بازار مکاره عریض و طویل فروش اقساطی، گرفتاریهای فراوانی هم ایجاد کرده است. اکبر پازوکی، رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی، در این زمینه به اعتماد گفته بود: «امروز مردم قدرت خرید کافی ندارند و از مغازهداران سطح شهر هم کمتر خرید میکنند و به جای آن از فروشگاههای بزرگی که به صورت اقساط ۲۴ماهه لوازم خانگی میفروشند، خرید میکنند. از کسبهای که در سطح عرضه هستند یا خردهفروشان این صنف خرید نمیکنند و این صنف هم مانند گذشته فروش ندارد و اغلب افرادی که به ما مراجعه میکنند، تنها به گرفتن قیمت بسنده میکنند». از آن سو، کارخانهداران و تولیدکنندگان از کمبود شدید نقدینگی میگویند و توضیح میدهند که برای تامین نقدینگی مورد نیاز خود چارهای جز فروش اقساطی به فروشگاههای بزرگ ندارند. خردهفروشان نیز میگویند این مسئله بازار را به هم ریخته است و گذشته از بازار ازدسترفته خردهفروشان، باعث کمبود کالا در برخی شهرهای کوچک میشود؛ چراکه توزیع کالا به برخی فروشگاههای بزرگ محدود شده که امکان قسطیفروشی دارند.
نظرات کاربران