داوریهای سیاستمدار هوادار توسعه روابط با چین
ساعت 24 - امروز هم متاسفانه گاهی همین نگاه وجود دارد و وقتی صحبت از روابط با چین میشود، بلافاصله گفته میشود که اصل «نه شرقی، نه غربی» کنار گذاشته شده است؛ در حالی که چنین برداشتی درست نیست. اولاً اصل «نه شرقی، نه غربی» به معنای نفی سلطه شرق و غرب است، نه نفی همکاری با آنها. ثانیاً منظور از شرق و غرب، جغرافیایی نیست.
همانطور که حضرت امام فرمودند ما با همه دولتها میخواهیم روابط داشته باشیم؛ اسرائیل که اصلاً موضوعیتی ندارد، حتی اگر آمریکا هم مسیر دیگری در پیش بگیرد، امکان همکاری وجود خواهد داشت. بنابراین هر دولتی در جهان که حاضر باشد بر اساس منافع متقابل، احترام متقابل و چارچوبهای قانونی با ایران کار کند، ما در این زمینه استثنا قائل نیستیم. اکنون نیز با برخی کشورها در شرق عملاً رابطهای نداریم، چون آنها تمایلی ندارند؛ در حالی که با برخی کشورهای غربی یا حتی کشورهایی مانند برزیل و برخی کشورهای دیگر که از نظر جغرافیایی در غرب قرار دارند، همکاری داریم. د
ر واقع این نوع نگاه، یک مغالطه است که رابطه با چین را به معنای پذیرش سلطه شرق تعبیر میکند، در حالی که چنین برداشتی درست نیست. حرکت اخیری که دولت جمهوری اسلامی انجام داد، با انتخاب آقای قالیباف بهعنوان مسئول و پیگیر روابط ایران و چین، دقیقاً پاسخی به همین انتقاد است که از مدیریت روابط با چین مطرح میشود. به عبارت دیگر، دولت به این جمعبندی رسیده که در روابط با چین باید یک مسئول در سطح بالا وجود داشته باشد که بتواند مدیران دستگاههای مختلف را پاسخگو کند و تعهدات را پیگیری کند. به نظر میرسد شاید وزارت امور خارجه بهتنهایی توانایی انجام این هماهنگی را نداشته، لذا آقای قالیباف بهعنوان رئیس مجلس و فردی با امکان اعمال هماهنگی در سطح کلان انتخاب شده تا مدیران کشور را نسبت به تعهدات خود در قبال چین مسئول و پاسخگو کند. این انتخاب از نظر من تصمیم درستی است و امیدوارم ایشان در این مسئولیت موفق باشد. در واقع ظرفیتهای روابط ایران و چین بسیار بیشتر از وضعیت فعلی است و این موضوع کاملاً در راستای منافع دو طرف است؛ یعنی بحث یکطرفه نیست. همانطور که چین به بازار ایران، منابع انرژی، موقعیت جغرافیایی و جایگاه مستقل سیاسی ایران توجه دارد، ایران نیز باید بر ظرفیتها، تواناییها و پیشرفت چین حساب کند و از آن بهرهبرداری داشته باشد. من یکبار زمانی که در پکن بودم، از یکی از شرکتهای بزرگ بینالمللی چین به نام ZTE بازدید کردم؛ شرکتی که در حوزه مخابرات و الکترونیک در ردههای بالای جهانی قرار دارد. در آنجا مشاهده کردم که تعداد زیادی از نیروهای پاکستانی و هندی در حال آموزش و کارآموزی هستند.
پرسیدم چرا از ایران کسی حضور ندارد، گفتند از ما درخواستی نشده است؛ در حالی که اگر درخواست شود ما نیروهای ایرانی را هم جذب میکنیم. دولت پاکستان برای انتقال تکنولوژی چنین اقداماتی انجام میدهد، اما در ایران این مسئله به این شکل پیگیری نشده است.
جواد منصوری- سفیر اسبق ایران در چین