محاصره بازگشت؛ شریان ارزی ایران زیر تیغ
ساعت 24 - خطر اصلی برای اقتصاد ایران اکنون فقط بمباران چند هدف نظامی نیست بلکه بازگشت محاصره دریایی است. ایران بخش مهمی از صادرات نفت، محصولات پتروشیمی و تجارت غیرنفتی خود را از مسیر جنوب انجام میدهد. هر محدودیت در رفتوآمد کشتیها، حتی اگر به بستهشدن کامل بنادر منجر نشود، هزینه تجارت را بهشدت افزایش میدهد.
محاصره دریایی از چهار مسیر درآمد نفتی ایران را کاهش میدهد. نخست، حجم نفتی که امکان خروج از کشور دارد محدود میشود. دوم، خریداران برای پذیرش ریسک تحریم و درگیری خواهان تخفیف بیشتری خواهند شد. سوم، هزینه بیمه، اجاره کشتی و انتقال محموله افزایش مییابد. چهارم، حتی پس از فروش نفت، دریافت پول آن دشوارتر و طولانیتر میشود.
رویترز میزان صادرات نفت ایران پیش از بازگشت محدودیتها را بین ۵/۱ تا دومیلیون بشکه در روز برآورد کرده است. اگر بخش بزرگی از این صادرات متوقف شود، افزایش قیمت جهانی نفت الزاما درآمد ایران را بیشتر نمیکند. قیمت نفت فقط یکی از اجزای درآمد است. حجم فروش، مقدار تخفیف، هزینه حمل و مهمتر از همه امکان وصول پول تعیین میکند چه میزان ارز واقعا وارد اقتصاد خواهد شد.
این همان تناقض تلخ اقتصاد نفتی ایران است: هرمز میتواند نفت جهان را گران کند اما همزمان سهم ایران از بازار را کاهش دهد. کشورهای دیگر ممکن است نفت خود را با قیمت بالاتر بفروشند درحالیکه ایران برای عبور هر محموله با هزینه و ریسک بیشتری روبهرو شود.