در سال ۲۰۰۷، دکتر راج پانجابی، پزشک بیمارستان بریگهام اند ویمِنز در بوستون، به لیبریا، زادگاهش، سفر کرد. او بهتازگی ازدواج کرده بود و ۶ هزار دلاری را که از مهمانان عروسیاش جمع کرده بود با خود برد تا در تأسیس یک طرح بهداشتی مشارکت کند؛ طرحی که هدفش ارائه خدمات درمانی به ساکنان مناطق بسیار دورافتاده و صعبالعبور این کشور بود.
نام این سازمان، Last Mile Health (سلامت تا آخرین مایل)، بازتابدهنده مأموریت آن بود: این باور که هیچ انسانی نباید از دسترسی به خدمات نجاتبخش پزشکی محروم بماند.
امروز، Last Mile Health افتخاری دریافت میکند که همراه با ۳ میلیون دلار کمک مالی است. این سازمان برنده جایزه بشردوستانه کنراد اِن. هیلتون شده است؛ جایزهای که بزرگترین جایزه بشردوستانه جهان برای یک سازمان غیرانتفاعی به شمار میرود.
این جایزه تأییدی قدرتمند بر این واقعیت است که یک سازمان کوچک میتواند بهتدریج رشد کند و به گفته بنیاد هیلتون، سهمی چشمگیر در کاهش رنج انسانها داشته باشد.
اما آنها چگونه توانستند خدمات درمانی را به دورافتادهترین مناطق برسانند؛ مناطقی که پزشک، پرستار و حتی تجهیزات پزشکی در آنها بسیار کمیاب یا اساساً در دسترس نبود؟
پاسخ، استفاده از نیروهای بهداشت جامعه بود.
این افراد معمولاً تنها تحصیلات ابتدایی دارند، اما طی یک دوره آموزشی هشتهفتهای یاد میگیرند بیماریهای قابل پیشگیری در کودکان، از جمله مالاریا، ذاتالریه و اسهال را تشخیص دهند و درمان کنند. آنها همچنین به مادران باردار کمک میکنند برای زایمان در مراکز درمانی برنامهریزی کنند.
نیروهای بهداشت جامعه همچنین آموزش میبینند تا نشانههای بیماریهای جدید یا شیوع بیماریها را شناسایی و گزارش کنند.
۶ هزار دلار اولیهای که برای راهاندازی این سازمان جمعآوری شده بود، هزینه استخدام ۱۷ نیروی نخست را تأمین کرد.
از آن زمان، این سازمان با حمایت دولتها و همچنین مؤسسات خیریه و سازمانهای غیرانتفاعی، فعالیتهای خود را گسترش داده است. در سال ۲۰۱۰، Last Mile Health با همکاری دولت لیبریا و «صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا»، ارائه خدمات به بیماران مبتلا به اچآیوی/ایدز را در ۱۲ استان از ۱۵ استان لیبریا آغاز کرد.
نقش نیروهای محلی در مقابله با ابولا و کرونا
در جریان همهگیری ابولا در لیبریا طی سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶، این سازمان بیش از ۱۳۰۰ نیروی بهداشت جامعه را آموزش داد تا به مهار گسترش بیماری کمک کنند.
در دوران همهگیری کرونا نیز Last Mile Health حدود ۶.۲ میلیون قطعه تجهیزات حفاظت فردی در اختیار مردم قرار داد.
نیروهای این سازمان با مراجعه خانهبهخانه و ترغیب مردم به واکسیناسیون، در کمک به لیبریا برای رسیدن به نرخ ۸۱ درصدی واکسیناسیون نقش داشتند؛ کشوری که یکی از فقیرترین کشورهای جهان محسوب میشود.
امروز، Last Mile Health از ۲۰ هزار نیروی بهداشت جامعه پشتیبانی میکند که به ۳۲ میلیون نفر در لیبریا، اتیوپی، مالاوی و سیرالئون خدمات ارائه میدهند. این سازمان همچنین در طراحی یک برنامه آموزشی دیجیتال برای این نیروها مشارکت داشته است.
با این حال، لیشا مککورمیک، مدیرعامل Last Mile Health، میگوید بسیاری از ساکنان مناطق دورافتاده همچنان برای دسترسی به خدمات پزشکی با مشکل روبهرو هستند.
او میگوید حدود ۲ میلیارد نفر در جوامع دورافتادهای زندگی میکنند که دسترسی مناسبی به خدمات درمانی ندارند و هدف سازمان این است که خدمات سلامت را به این افراد برساند.
پیتر لافارن، رئیس و مدیرعامل بنیاد هیلتون، نیز در بیانیهای گفت: «فعالیت Last Mile Health امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر میرسد. نظامهای سلامت در دورافتادهترین مناطق جهان همچنان با فشارهای عظیمی روبهرو هستند و Last Mile Health مستقیماً به این چالش پاسخ داده است.»
پانجابی که اکنون رئیس افتخاری Last Mile Health است، با این دیدگاه موافق است.
او میگوید جهان در حال حاضر در نقطهای بیسابقه در حوزه سلامت جهانی قرار دارد و هشدار میدهد اگر روند کنونی کاهش بودجه ادامه پیدا کند، ممکن است تا سال ۲۰۳۰ میلیونها مرگ بیشتر در جهان رخ دهد.
او به پژوهشی که در نشریه پزشکی لنست منتشر شده اشاره میکند. این مطالعه نشان داده است که کاهش کمکهای خارجی آمریکا در سال ۲۰۲۵ میتواند تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۴ میلیون مرگ اضافی در جهان منجر شود که بیش از ۴.۵ میلیون نفر از آنها کودکان زیر پنج سال خواهند بود.
پانجابی میگوید: «همه میخواهند هزینههای مراقبتهای بهداشتی را کاهش دهند. اما نمیتوان بودجه را کاهش داد بدون اینکه خدمات درمانی هم کاهش پیدا کند؛ مگر اینکه پیش از بروز بیماری اقدام کنیم.»
او میافزاید: «یکی از مؤثرترین راهها برای پیشگیری و مقابله زودهنگام با بیماری، تشخیص آن در اولین فرصت ممکن است و نیروهای بهداشت جامعه بخشی از راهحل هستند.»
نیروهای بهداشت جامعه؛ درمانی کمهزینه و مؤثر
پژوهشها نیز از این دیدگاه حمایت میکنند که نیروهای بهداشت جامعه نهتنها جان انسانها را نجات میدهند، بلکه میتوانند هزینههای درمان را نیز کاهش دهند.
یک تحلیل در سال ۲۰۲۵ که ۲۵۵ مطالعه را بررسی کرده، نشان داد این نیروها در بیش از ۸۰ درصد موارد خدمات درمانی را با هزینهای معادل میانه ۵۹ سنت به ازای هر نفر در سال ارائه کردهاند.
نویسندگان این پژوهش نتیجه گرفتهاند که دادههای یک دهه نشان میدهد نیروهای بهداشت جامعه، بستری مؤثر و مقرونبهصرفه برای ارائه خدمات مراقبتهای اولیه سلامت هستند.
این موفقیت را میتوان در تجربه جنسیس وِگِلی، یکی از نیروهای بهداشت جامعه در شهرستان ریورسس لیبریا، مشاهده کرد. او از سال ۲۰۱۸ در این شغل فعالیت میکند.
وِگِلی میگوید:
«موارد مالاریا زیاد بود و ما نمیدانستیم چرا کودکان در جامعه میمیرند. حالا همه از مراقبتهای پزشکی برخوردار میشوند.»
منبع: NPR | دیان کول (Diane Cole)
نظرات کاربران