امیرمسعود عابدین: پنچر شدن لاستیک معمولاً نشانه‌ای واضح است: بلافاصله توقف کنید! اما در دنیای خودرو یک استثنای کلیدی وجود دارد. اگر خودروی شما به تایرهای ران‌فلت (Run-Flat) مجهز باشد، خالی شدن باد لاستیک به معنای توقف در کنار جاده نیست و می‌توانید تا رسیدن به ایمنی یا تعمیرگاه، به حرکت خود ادامه دهید.
راز این قابلیت در دیواره‌های تقویت شده تایرهای ران‌فلت نهفته است که قادرند وزن خودرو را حتی در صورت تخلیه کامل باد تحمل کنند. در مقابل، برای تایرهای معمولی، پاسخ کاملاً روشن و بدون ابهام است: به هیچ عنوان به مسیر ادامه ندهید. درک تفاوت‌های عملکردی این دو نوع تایر و محدودیت‌های آنها می‌تواند از بروز خسارت‌های جدی به رینگ و سیستم تعلیق خودرو جلوگیری کند.
تایرهای معمولی؛ توقف فوری، تنها گزینه ممکن
تایرهای معمولی برای حفظ شکل ساختاری و تحمل وزن خودرو کاملاً به فشار باد داخلی خود وابسته هستند. به محض از دست دادن این فشار، دیواره‌های لاستیک دچار خمیدگی شده و رینگ فلزی شروع به آسیب زدن به لاستیک از درون می‌کند. خودروسازان و تایرسازان مطرح مانند میشلن به صراحت هشدار می‌دهند که رانندگی با تایر معمولی پنچر، حتی در فواصل کوتاه، می‌تواند آسیب‌های غیرقابل جبرانی به رینگ و ساختار داخلی لاستیک وارد کرده و امکان تعمیر آن را از بین ببرد. بنابراین، تصور قدیمی «آهسته راندن تا پیدا کردن اولین تعمیرگاه» یک استراتژی کاملاً نادرست است.
اقدامات ضروری در صورت پنچری تایر معمولی
اگر متوجه شدید که تایر معمولی خودرو شما باد ندارد، ایمن‌ترین و منطقی‌ترین اقدام‌ها عبارتند از:
-
هرچه سریع‌تر در یک مکان امن و کم‌خطر توقف کنید.
-
چراغ‌های هشدار (فلاشر) را روشن نمایید.
-
اگر تایر زاپاس در دسترس است و شرایط ایمن است، اقدام به تعویض آن کنید.
-
در صورت فراهم بودن امکانات، از کیت‌های پنچرگیری و باد سریع بهره بگیرید.
-
اگر تعویض ایمن ممکن نیست، با امداد خودرو تماس بگیرید.
تایرهای ران‌فلت؛ تحول در قوانین بازی در شرایط اضطراری
تایرهای ران‌فلت به طور خاص برای مقابله با بحران پنچری در جاده طراحی شده‌اند. دیواره‌های ضخیم و مستحکم این تایرها این امکان را به راننده می‌دهند که بجای تعویض فوری چرخ در مکان‌های خطرناک، به حرکت خود تا رسیدن به مکانی امن ادامه دهد. البته، ران‌فلت بودن به این معنا نیست که می‌توان به طور نامحدود بدون باد رانندگی کرد؛ به عنوان مثال، میشلن اعلام کرده که تایرهای ران‌فلت سری ZP این برند می‌توانند حداکثر مسافت ۸۰ کیلومتر (۵۰ مایل) را با حداکثر سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت طی کنند. البته این اعداد ممکن است بسته به بار خودرو و شرایط جاده تغییر کنند و در صورت پنچر شدن بیش از یک تایر، ادامه مسیر تحت هیچ شرایطی توصیه نمی‌شود.
عوامل موثر بر مسافت قابل پیمایش با تایر ران‌فلت
هیچ عدد دقیقی برای مسافتی که می‌توان با تایر ران‌فلت پنچر پیمود وجود ندارد. عوامل متعددی بر این توانایی تأثیر می‌گذارند:
-
سرعت و وزن خودرو: سرعت بالا و بار سنگین، فشاری اضافی بر دیواره تایر وارد کرده و مسافت ایمن را کاهش می‌دهد.
-
دمای هوا و نحوه رانندگی: دماهای بالا، فرمان‌دادن‌های ناگهانی، شتاب‌گیری شدید و ترمزهای سنگین فشار حرارتی و مکانیکی زیادی به تایر بدون باد وارد می‌کند.
-
میزان آسیب تایر: اگر تایر علاوه بر پنچری، دچار بریدگی یا پارگی در دیواره نیز شده باشد، ظرفیت حرکت آن به طرز قابل توجهی کاهش می‌یابد.
به همین علت، کارشناسان و برندهای مانند بریجستون توصیه می‌کنند که مسافت اعلام شده توسط کارخانه را به عنوان یک «هدف» در نظر نگیرید، بلکه در اولین فرصت به نزدیک‌ترین تعمیرگاه بروید.
نظر مالکان خودرو درباره تایرهای ران‌فلت
با وجود مزایای امنیتی، تجربه استفاده مالکان نشان می‌دهد که فناوری ران‌فلت بدون هزینه نیست. نظرسنجی در انجمن‌های خودرویی مانند ردیت نشان می‌دهد که بسیاری از مالکان پس از تعویض تایرهای ران‌فلت با تایرهای معمولی از نرمی قابل توجه سواری و بهبود عملکرد سیستم تعلیق خودروی خود گزارش می‌دهند. خشکی سواری، حساسیت بالا به ضربات دست‌اندازها و هزینه بالای تعویض از علل نارضایتی در میان مالکان است. در واقع، این فناوری یک معامله است: فدا کردن بخشی از نرمی سواری برای دست یافتن به یک راه‌حل ایمن در زمان پنچری.
آیا تایر ران‌فلت پس از رانندگی بدون باد قابل تعمیر است؟
این بخش ماجرا پیچیده‌ترین است. تایری که مسافتی را بدون باد پرسه زده می‌تواند دچار آسیب‌های ساختاری داخلی شود که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند. به دلیل اینکه دیواره تایر ران‌فلت حتی در حالت بدون باد تغییر شکل قابل توجهی نمی‌دهد، ظاهر آن همچنان خوابیده باقی می‌ماند و به همین دلیل نصب سیستم سنسور باد تایر (TPMS) در این خودروها الزامی است.
پس از طی مسافت در حالت پنچر، بیشتر سازندگان (از جمله میشلن) تأکید دارند که تایر باید از رینگ جدا شده و به طور تخصصی بازرسی گردد. در راهنمای میشلن، هر تایر ران‌فلتی که بدون باد پیمایش داشته باشد باید تعویض شده و تعمیرش امکان‌پذیر نیست. بریجستون نیز فقط در شرایط بسیار خاص و پس از بازرسی کامل داخلی، امکان تعمیرات محدود را مجاز می‌شمارد. بنابراین رسیدن به آپاراتی به معنی تزریق باد و ادامه مسیر نیست و احتمال نیاز به تعویض کامل تایر بسیار زیاد است.
راهکارهای جایگزین در خودروهای فاقد تایر ران‌فلت
اگر خودروی شما به تایرهای معمولی مجهز است، در صورت پنچری، مسیر شما تا تعویض یا تعمیر تایر متوقف می‌شود. استفاده از زاپاس‌های موقت (باریک) یک راهکار رایج است، اما این تایرها نیز محدودیت سرعت (معمولاً حداکثر ۸۰ کیلومتر بر ساعت) و مسافت مشخصی دارند که بر روی دیواره آنها نوشته شده است. علاوه بر این، بسیاری از خودروهای جدید به طور کامل فاقد تایر زاپاس بوده و تنها به کیت‌های تعمیر موقت و کمپرسور باد مجهزند؛ بنابراین آگاهی از تجهیزات موجود در صندوق عقب خودرو پیش از وقوع مشکل بسیار حائز اهمیت است.
منبع: motor۱
۲۲۷۳۲۲
کد مطلب 2261593
نظرات کاربران