سازمان فضایی ایالات متحده، ناسا، برای سال‌ها در تلاش است تا عمر تجهیزات کلیدی فضایی خود را افزایش دهد. تلسکوپ فضایی نیل گرلز سوئیفت (Neil Gehrels Swift Observatory) که از سال ۲۰۰۴ در مدار پایین زمین قرار دارد، به‌دلیل عواملی طبیعی به‌سرعت در حال کاهش ارتفاع بوده و پیش‌بینی می‌شود که تا پایان سال جاری میلادی به جو زمین وارد شده و متلاشی گردد. این وضعیت، ناسا را به راه‌اندازی نخستین ماموریت نجات با فضاپیمای «لینک» (LINK) واداشت. هدف از این ماموریت، بازیابی و افزایش ارتفاع این ماهواره علمی ارزشمند بود.

تلاش برای نجات تلسکوپ فضایی سوئیفت با «لینک»

ماه گذشته، ناسا یک ماموریت نجات بی‌سابقه را برای افزایش ارتفاع تلسکوپ فضایی سوئیفت آغاز کرد. شرکت کاتالیست اسپیس تکنولوژیز (Katalyst Space Technologies) فضاپیمای لینک (LINK) را برای این منظور طراحی و توسعه داده بود تا تلسکوپ فضایی را به مداری بالاتر منتقل کند. لینک در تاریخ ۳ جولای با موشک پگاسوس ایکس‌ال (Pegasus XL) متعلق به شرکت نورثروپ گرومن به فضا پرتاب شد.

ارتباط با لینک به‌طور موفقیت‌آمیز برقرار شد، اما کمتر از دو هفته پس از پرتاب، مشکلاتی در زمینه‌ی کنترل وضعیت فضاپیما گزارش شد. در حالی که مهندسان هر تلاشی را برای برطرف کردن مشکلات اولیه ارتباطی و کنترل وضعیت به عمل آوردند، اما وصله‌های نرم‌افزاری ثمربخش نبودند. سرانجام، در تاریخ ۲۸ جولای، ناسا اعلام کرد که نقص فنی در سیستم‌های کنترل وضعیت لینک باعث چرخش فضاپیما و قطع و وصل شدن ارتباطات شده است.

اگرچه مدیران ماموریت توانسته‌اند با استفاده از پیشرانه‌های فضاپیما سرعت چرخش آن را کاهش دهند، اما به نظر می‌رسد مشکلات مداوم در کنترل وضعیت، ناسا را ناچار به توقف کامل ماموریت کرده است.

درس‌هایی ارزشمند برای آینده اکتشافات فضایی

جارد آیزاکمن، مدیر ناسا، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «این نتیجه‌ای نبود که ما به دنبال آن بودیم، اما این موضوع تأثیری بر انگیزه ما برای انجام این ماموریت ندارد.» وی تأکید کرد که علی‌رغم ناکامی در ارتقای مدار، این ماموریت درس‌های مهمی برای عملیات‌های آتی در زمینه‌ی سرویس‌دهی به ماهواره‌ها در فضا به همراه خواهد داشت؛ قابلیتی که در اوضاع کنونی با گسترش فعالیت‌های ناسا و شرکت‌های فضایی خصوصی در مدار پایین زمین و بالاتر، به شدت ضرورت دارد. تلسکوپ سوئیفت برای مطالعه انفجارهای پرتو گاما، قدرتمندترین انفجارهای کیهانی که توسط رویدادهایی چون تولد سیاه‌چاله‌ها و برخورد ستارگان فوق‌متراکم ایجاد می‌شوند، طراحی شده است.

  • سفرهای بین ستاره‌ای شاید زودتر از آنچه تصور می‌کنیم، ممکن باشد
  • ۹ تا از بزرگترین تلسکوپ‌های جهان؛ با رصدخانه‌های عظیم زمینی آشنا شوید
  • واضح‌ترین تصاویر تاریخ از خورشید منتشر شد؛ جزئیاتی که دانشمندان را شگفت‌زده کرده است

مشکلات این رصدخانه در سال ۲۰۲۴، در دورانی از فعالیت شدید خورشیدی آغاز گردید. فعالیت خورشید جو زمین را گرم کرده و موجب افزایش کشش اتمسفری می‌شود که به کاهش سریع‌تر ارتفاع ماهواره‌ها منجر می‌گردد. به همین خاطر، ناسا در سال ۲۰۲۵، قراردادی به مبلغ ۳۰ میلیون دلار به کاتالیست برای ساخت فضاپیمای لینک و تلاش برای این نجات جسورانه اعطا کرده بود. گون‌هی لی، مدیرعامل کاتالیست اسپیس، همچنین بیان کرد که از دستاوردهای به‌دست‌آمده در این چالش پرخطر و پرپاداش بسیار افتخار می‌کند و درس‌های زیادی از آن آموخته‌اند که برای عملیات‌های آینده مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

تلسکوپ فضایی ناسا