طبق گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایسنا، طراحی معماری آرامگاه استاد محمود فرشچیان، نگارگر مشهور ایرانی، به دست شهاب نیکمان انجام شده و بعد از ارائه و بررسی، با حضور شخصیات‌هایی چون علی دارابی، قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و معاون میراث فرهنگی کشور، علیرضا ایزدی مدیرکل ثبت آثار وزارت میراث فرهنگی، مهدی جمالی‌نژاد استاندار اصفهان و تعدادی از اعضای خانواده فرشچیان در تاریخ ۲۸ مردادماه و همزمان با نخستین سالگرد فوت فرشچیان رونمایی گردید. ساخت این بنا در نزدیکی آرامگاه صائب تبریزی و در محوطه باغ تاریخی مربوط به آن (باغ تکیه) در اصفهان صورت خواهد گرفت.

تقارن نگارگری و معماری

شهاب نیکمان، طراح آرامگاه محمود فرشچیان، در گفتگو با ایسنا اشاره کرد که ایده اصلی خلق این اثر بر مبنای خطوط منحنی و سیال هنر نگارگری ایرانی بنا شده است که از ویژگی‌های بارز این هنر، به ویژه در آثار استاد فرشچیان به شمار می‌آید. به واقع، در این طراحی، خطوط از سطح دوبعدی نقاشی به فضای سه‌بعدی منتقل می‌شوند. بنابراین، همه خطوط اصلی بنا در سه بُعد شامل انحنا و حرکات متنوع خواهند بود.

وی اظهار داشت که فرآیند طراحی این اثر از مراحل شکل‌گیری و طراحی ابتدای کانسپت آغاز گردیده و پس از ایجاد تصویرسازی‌های اولیه، به مراحل طراحی ساختار و فرم معماری، تعیین اندازه‌ها و تناسبات، تهیه و تدوین نقشه‌های معماری، طراحی تزئینات معماری، انتخاب مصالح، طراحی سازه و تهیه نقشه‌های مرتبط رفت که تمامی این مراحل با همکاری تیم تخصصی مؤسسه فرهنگی هنری میراث مانا نقش، یک سازمان غیر دولتی دارای اعتبارنامه مشورتی یونسکو، انجام شده است.

نیکمان درباره دیدگاه خود در مورد این طرح گفت که در طول طراحی این بنا، همواره مورد توجه قرار گرفته است که این اثر فراتر از یک آرامگاه یا یادبود، به عنوان جزئی از هویت و گنجینه معماری اصفهان و ایران در آینده مطرح بوده و داستان‌گوی بخشی از سیر تحول معماری سنتی و معاصر ما خواهد بود.

هشت درگاه و هفت آسمان

وی توضیح داد که در این طرح، مفاهیم مرتبط با «پردیس» و «باغ ایرانی» به عنوان ساختارهای اساسی در نظر گرفته شده و بر همین اساس، بنای آرامگاه شامل هشت درگاه و هشت ستون است. علاوه بر این، بنا بر روی هفت پله قرار داشته و گنبد آن نیز در هفت لایه، نماد هفت آسمان خلق شده است.

طراح آرامگاه محمود فرشچیان در مورد زبان معماری این بنا گفت که کوشش شده است تا در این آثار ارتباطی بین بیان معاصر معماری و ریشه‌های تاریخی معماری ایران و اصفهان برقرار شود. منحنی‌های موجود در طراحی، به ویژه در نمای ساختمان، از اشکال منحنی معماری دوره ساسانی همچون طاق کسری و آذرگشسب و قوس‌های معماری اسلامی الهام گرفته شده است و در واقع یک نوع بازخوانی منطقی از فرم، خط و تناسبات صورت گرفته است که با حرکت سیال و دوار خطوط در آثار استاد فرشچیان ترکیب شده و به فرم نهایی دست یافته است.

وی افزوده که در طراحی آرامگاه استاد فرشچیان، تزئینات معماری نیز نقش برجسته‌ای ایفا می‌کنند. برای سطح بیرونی گنبد، کاشی‌کاری با نقوشی الهام‌گرفته از طراحی‌ها و آرایه‌های اصیل اصفهانی در نظر گرفته شده و برای سطح زیرین آسمانه یا گنبد، نگارگری ایرانی پیش‌بینی شده است. سنگ مزار نیز به عنوان جزئی از این مجموعه طراحی شده و به‌گونه‌ای است که طرح آن از کیفیت و فرم خطوط آثار استاد فرشچیان، با ترکیب خوشنویسی شکسته‌نستعلیق شکل گرفته و با هنر سنگ‌تراشی به اجرا درخواهد آمد؛ به طوری که سنگ مزار به عنوان یک عنصر راکد و بی‌جان نیست، بلکه بخشی از ترکیب هنری و خطوط پویای معماری مجموعه به شمار می‌آید. در این راستا، طراحی آرایه‌های بنا از تعدادی از هنرها و مهارت‌های سنتی ایرانی، از جمله برخی جزئیات میراث ناملموس ثبت جهانی ایران، بهره‌گیری شده است.

59243