طبق گزارشی از خبرگزاری خبرآنلاین، سردار رضا طلایی‌نیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، در خصوص وضعیت صنعت دفاعی کشور ایران قبل از انقلاب اظهار داشت که در آن زمان، ۳۱ نوع کالای تولیدی در صنعت دفاعی ایران وجود داشت که بیشتر آن‌ها ساده بودند؛ به‌عنوان مثال، تفنگ ژ۳ که تنها یک محصول مونتاژ محسوب می‌شود و صددرصد تولید داخلی نیست. اما اینک، صنعتی که او از آن یاد می‌کند، به مرحله‌ای رسیده که بیش از هزار نوع سامانه پیشرفته، تجهیزات و مهمات ارتقاء یافته در کشور تولید می‌کند.

بنا به نقل‌قول فارس، سردار طلایی‌نیک به تحول ایجاد شده اشاره کرده و تأکید می‌کند که امروزه محصولات دفاعی ایران توسط جوانان و صنعتگران داخلی و در رقابت با کشورهایی که از صنایع دفاعی بسیار پیشرفته‌ای برخوردارند، تولید می‌شوند؛ تحولی که در طول چند دهه اخیر، چهره صنعت دفاعی کشور را به‌طور بنیادین دگرگون کرده است.

محصولات دفاعی که در سال‌های پیش از انقلاب تنها به ۳۱ نوع محدود می‌شدند، اکنون جای خود را به بیش از هزار نوع سامانه، تجهیزات و مهمات پیشرفته داده‌اند؛ تغییر شگرفی که نشان‌دهنده انحراف صنعت دفاعی کشور از وابستگی به تولید خارجی و حرکت به سمت طراحی و ساخت بومی است.

امروز صنعت دفاعی کشور دیگر تنها به تولید تعدادی محدود از تجهیزات نظامی محدود نمی‌شود و همچنین شامل حوزه‌های متنوعی چون موشک، پهپاد، پدافند، رادار، تجهیزات الکترونیکی و انواع مختلف مهمات می‌شود.

ایران در جمع قدرت‌های موشکی جهانی

خانواده‌هایی چون شهاب، قدر، عماد، قیام، ذوالفقار، خرمشهر، سجیل، خیبرشکن و حاج قاسم نمایانگر بخشی از این پیشرفت هستند؛ موشک‌هایی که در توسعه آن‌ها به مسائلی نظیر افزایش برد، بهبود دقت، ارتقاء تحرک‌پذیری و بهسازی قابلیت‌های عملیاتی توجه شده است.

سردار طلایی‌نیک در توضیح جایگاه ایران در این زمینه می‌گوید جمهوری اسلامی ایران در زمینه قدرت نظامی موشکی در بین ۱۰ کشور برتر جهان قرار دارد؛ موضعی که نشان‌دهنده فاصله قابل توجه میان توان موشکی کنونی کشور و وضعیت صنایع دفاعی ایران در دهه‌های پیشین است.

رشد صنعت پهپادی کشور در سال‌های اخیر

تحول صنعت دفاعی به حوزه موشک‌ها محدود نمانده و صنعت پهپادی نیز در سال‌های گذشته به یکی از ارکان حیاتی توانمندی دفاعی کشور تبدیل شده است و خانواده گوناگونی از پهپادهای رزمی، شناسایی و انتحاری به‌طور بومی طراحی و ساخته شده‌اند.

در زمینه پهپادهای انتحاری، مدل‌هایی نظیر طوفان، صاعقه، صاعقه ۲، سینا، ابابیل ۲، شاهد ۱۳۶، شاهد ۱۳۱، شاهد ۲۳۸، معراج، کرار، سنجر، آرش، کیان ۲، محرم، امید، رعد ۲، رعد ۳ و سیمرغ وجود دارند.

تنوع این محصولات گویای این است که صنعت پهپادی کشور از تولید محدود می‌گذرد و به سوی توسعه خانواده‌های مختلفی از پرنده‌های بدون سرنشین با مأموریت‌ها و قابلیت‌های متفاوت پیش می‌رود.

آزمون بزرگ صنعت دفاعی ایران در جنگ اخیر

اهمیت این دستاوردها را بیشتر از هر زمان دیگری می‌توان در رویارویی اخیر ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی مشاهده کرد؛ جایی که توانمندی‌های انباشته شده از صنعت دفاعی در مرحله طراحی و تولید فراتر رفته و در میدان واقعی نبرد به‌کار گرفته شد.

در این جنگ، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با وجود حملات دشمن، توانستند قابلیت‌های عملیاتی خود را حفظ کرده و در برابر اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی، به ارائه پاسخ‌های مؤثر بپردازند. توان موشکی و پهپادی کشور در کنار سایر قابلیت‌های دفاعی، توانایی واکنش مداوم به حملات دشمن را فراهم آورد و نشان داد که پیشرفت چند دهه‌ای صنعت دفاعی ایران تنها به تولید و نمایش تجهیزات محدود نمی‌شود.

آنچه جنگ به صنعت دفاعی ایران آموخت

بخشی از توانمندی‌های کنونی صنعت دفاعی ایران دستاورد تجربه‌های دوران جنگ تحمیلی است؛ دوره‌ای که کشور در اوضاع جنگی به سر می‌برد و همزمان با موانع جدی در تأمین و خرید تجهیزات نظامی مواجه بود.

در چنین شرایطی، نیاز به تأمین تجهیزات برای نیروهای مسلح، متخصصان ایرانی را به سمت تولید داخلی سوق داد. تجربه‌های ناشی از آن سال‌ها به مرور به اطلاعات و زیرساختی تبدیل شد که در دهه‌های بعد، این امکان را فراهم می‌آورد تا نسل‌های جدیدی از تجهیزات دفاعی طراحی و تولید شود.

بنابراین در πολλές زمینه‌های دفاعی، ما فقط درباره تولید یک محصول صحبت نمی‌کنیم؛ بلکه در مورد خانواده‌ای از سامانه‌ها و تجهیزاتی با قابلیت‌های متعدد بحث می‌شود.

اکنون در سالروز صنعت دفاعی، تولید بیشتر از هزار سامانه پیشرفته، تصویری روشن از همه این تحولات ارائه می‌دهد؛ مسیر طی شده‌ای که صنعت دفاعی ایران را از مونتاژ و وابستگی به طراحی و تولید گسترده‌ای از تجهیزات پیشرفته سوق داده است.

۲۹۲۱۸