به گزارش ایلنا، عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب در سرمقاله روزنامه فرامنطقهای «رای الیوم» نوشت: روی آوردن دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به تشدید تحریمها و محاصره اقتصادی ایران، فارغ از اینکه این تحریمها «بزرگترین» یا «کوچکترین» تحریمهای تاریخ باشند، از نگاه من نشانهای از ناکامی گزینه نظامی واشنگتن است؛ گزینهای که آمریکا طی شش ماه گذشته برای وادار کردن ایران به پذیرش شروط و خواستههایش دنبال کرد، اما دستکم تاکنون نتیجهای برخلاف اهداف واشنگتن رقم خورده است.
ترامپ به دلیل غرور، محاسبات نادرست و اطلاعات گمراهکننده اسرائیل درباره توان سیاسی و نظامی ایران و میزان حمایت مردمی از نظام این کشور، ارزیابی دقیقی از طرف مقابل نداشت. مهمتر از همه، تهران توانست جنگ را با استفاده هماهنگ از ظرفیتهای نظامی، سیاسی و دیپلماتیک خود مدیریت کند.
اکنون ترامپ برای دستیابی به هر نوع «پیروزی» که بتواند او را از بحرانی که متحدان اسرائیلیاش درگیر آن کردهاند خارج کند، تلاش میکند؛ اما به نظر میرسد مسیر چندان آسانی پیش روی او نیست.
اگر گزینه نظامی آمریکا با وجود ابعاد گستردهاش نتوانسته اهداف واشنگتن را محقق کند، محاصره اقتصادی نیز احتمالا نتیجه متفاوتی نخواهد داشت. ایران کشوری پهناور با مساحتی نزدیک به دو میلیون کیلومتر مربع و جمعیتی بیش از ۹۵ میلیون نفر است و از ظرفیتهای قابلتوجه کشاورزی و صنعتی برخوردار است. از این رو، اعمال فشار اقتصادی بر کشوری با چنین ظرفیتهایی، بهسادگی نمیتواند آن را از پای درآورد.
تفاوت دیگر در این است که گزینه نظامی برای پایان سریع جنگ طراحی میشود، اما محاصره اقتصادی میتواند درگیری را طولانیتر کند و دستیابی به نتیجه مورد انتظار را دشوارتر سازد. پرسش اینجاست که آیا ترامپ و دولت او زمان کافی برای تحمل چنین روندی را دارند؟ بهویژه اینکه تنها سه ماه تا انتخابات میاندورهای آمریکا باقی مانده و هنوز نشانهای از آمادگی متحدان واشنگتن برای پیوستن به محاصره اقتصادی ایران دیده نمیشود.
چین نیز صراحتا اعلام کرده است که درخواست ترامپ برای مشارکت در فشار اقتصادی علیه ایران را نمیپذیرد. روسیه نیز موضع مشابهی دارد. حتی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که از متحدان آمریکا محسوب میشوند، بعید است حاضر شوند به دلیل فشار واشنگتن، امنیت و ثبات خود را به خطر بیندازند؛ بهویژه پس از آنکه، آمریکا در جریان درگیری اخیر نتوانست حمایت نظامی مورد انتظار آنها را در برابر حملات موشکی و پهپادی ایران فراهم کند.
در همین چارچوب، شکلگیری ائتلاف سهجانبه عربستان، ترکیه و پاکستان در مکه را نیز میتوان نشانهای از تغییر برخی معادلات منطقهای دانست.
با این حال، اگر ترامپ همچنان بازگشت به گزینه نظامی را در دستور کار داشته باشد، ایران نیز خود را برای چنین احتمالی آماده میکند و حتی ممکن است در صورت تشدید درگیری، ابتکار عمل نظامی را در دست بگیرد.
اظهارات مقامهای نظامی ایران نیز بر همین آمادگی تأکید دارد. سردار احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، بر ادامه تقویت صنایع دفاعی و تهاجمی و افزایش سطح آمادگی نظامی تأکید کرده است.
سردار علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، نیز هشدار داده است که هرگونه خطای محاسباتی دشمن با پاسخی «کوبنده، بازدارنده و ویرانگر» مواجه خواهد شد.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، نیز از وجود «غافلگیریهای بزرگ» در درگیریهای نظامی آینده سخن گفته و تأکید کرده است که این غافلگیریها میتواند در زمینه اندازه و قدرت کلاهکهای موشکی، برد و دقت اصابت آنها باشد.
تجربه سالهای گذشته، بهویژه مقابله ایران با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی، از نگاه عطوان نشان داده است که تهران در صورت اعلام یک اقدام، توان اجرای آن را دارد. او معتقد است تحولات آینده میتواند بار دیگر این موضوع را اثبات کند. روزهای آینده مشخص خواهد کرد که این رویارویی به کدام سو خواهد رفت.
نظرات کاربران