بر اساس گزارش ایسنا، در طول دومین ماه تابستان سال جاری، ساکنان پایتخت تجربهای از ۲۰ روز هوای استاندارد و ۱۱ روز هوای نامناسب برای گروههای حساس داشتند. آلودهترین روز در ۹ مرداد با ثبت شاخص کیفیت هوا به عدد ۱۴۵ رقم خورد، در حالی که هوای تهران در ۱۷ مرداد با اکثریت روی شاخص ۷۵، بهترین وضعیت را از خود به نمایش گذاشت.
در این ماه، آلاینده اصلی ازن بود که در ۸ روز، تداوم داشت. در ۶ مردادماه، تنها روزی بود که هر دو آلاینده ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون و ازن به شرایط ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفتند.
در مقایسه با مردادماه سال گذشته، تهرانیها در این دوره ۱۵ روز هوای قابل قبول و ۱۳ روز هوای ناسالم برای گروههای حساس را تنفس کردند و به علاوه، ۳ روز هوایی ناسالم تجربه کردند. آلودهترین روز این ماه به تاریخ ۱۰ مرداد مرتبط است که در آن میانگین کیفیت هوا به ۱۷۸ رسید و وضعیت بسیار ناسالمی را ایجاد کرد. در ۹ مرداد، تنها روزی بود که دو آلاینده در حالت ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفتند؛ در این روز، ازن به ۱۰۴ و ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون به ۱۱۰ رسید.
ازن بهعنوان آلاینده غالب در مردادماه شناخته شد و بهگونهای در ۱۱ روز فراتر از حد قابل قبول بود.
در مردادماه سال ۱۴۰۳، ساکنان پایتخت ۲۶ روز در شرایط ناسالم برای گروههای حساس و یک روز نیز در وضعیت ناسالم برای همه افراد، هوای خود را تنفس کردند. بیشینه آلودگی شب گذشته در ۷ مرداد ثبت شد که در آن روز، غلظت آلاینده ازن به عدد ۱۷۱ رسید. در ۱۸ روز از ماه مرداد، پایتختنشینان بیش از یک نوع آلاینده را بالاتر از حد مجاز تنفس کردند. افزایش همزمان غلظت دو یا چند آلاینده میتواند به تشدید عوارض و خطرات بهداشتی، بهویژه برای گروههای حساس جامعه، منجر شود. آلاینده اصلی در این ماه ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون بود که به مدت ۲۶ روز پایداری داشت.
کیفیت هوای پایتخت در دومین ماه تابستان سال ۱۴۰۲ بهگونهای بود که ۲۰ روز در شرایط قابل قبول، ۸ روز در شرایط ناسالم برای گروههای حساس و ۳ روز در وضعیت ناسالم قرار داشت، که به جز یک روز، آلاینده اصلی روزهای آلوده «ازن» محسوب میشد.
نظارت وضعیت هوای تهران در مردادماه سال ۱۴۰۱ و مقایسه آن با سال ۱۴۰۰ نشان میدهد که در مرداد سال ۱۴۰۰، تهران ۲۶ روز هوای قابل قبول ثبت کرد که این میزان در سال ۱۴۰۱ به پنج روز کاهش پیدا کرد. همچنین، در مرداد سال ۱۴۰۰ تنها پنج روز هوای ناسالم برای گروههای حساس ثبت شد، اما این وضعیت در سال ۱۴۰۱ به ۲۴ روز افزایش یافت. در مرداد سال ۱۴۰۰ تهران هیچ روز هوای ناسالم را نداشت، در حالی که در سال ۱۴۰۱ دو روز به این وضعیت دچار شد.
شاخص آلودگی در ۶ مردادماه ۱۴۰۱ به ۱۵۱ با آلاینده اصلی ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون رسید، در حالی که در ۱۲ مردادماه این آلاینده به ازن تغییر کرد و عدد ۱۶۷ برای این آلاینده به ثبت رسید.
آلاینده اصلی هوای مردادماه سال ۱۴۰۱ نیز همچون سال ۱۴۰۰، ازن بود و هوای تهران ۲۲ روز با این آلاینده آلودگی هوا را تجربه کرد. تنها در ۳ مردادماه ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرون به عدد ۱۴۳ بهعنوان آلاینده اصلی معرفی شد و شش روز از مردادماه سال ۱۴۰۱ نیز آلاینده اصلی به ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون تغییر کرد.
کمینه شاخص ثبت شده برای آلاینده ازن عدد ۷۷ و بیشینه آن عدد ۱۶۷ بود. همچنین، کمینه و بیشینه شاخص برای آلاینده ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون نیز به ترتیب ۹۰ و ۱۵۱ تعیین شد.
آمار شرکت کنترل کیفیت هوا در تهران نشان میدهد که کیفیت هوای تهران در مردادماه سال ۱۴۰۰ نسبت به سال مشابه ۹۹ با تعداد روزهای آلوده کمتری همراه بوده، زیرا در مردادماه سال ۱۴۰۰، کیفیت هوا ۲۶ روز در شرایط قابل قبول و ۵ روز در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس قرار داشت و آلاینده اصلی نیز ازن بود.
آلاینده ازن چیست؟
ازن، بهعنوان آلاینده ثانویه شناخته میشود که در شرایطی خاص، با افزایش شدت تابش نور خورشید و دما و حضور برخی آلایندههای دیگر نظیر اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار تولید و در جو منتشر میگردد. به همین دلیل، در روزهای گرم سال شاهد افزایش غلظت این گاز هستیم. هر چه شدت گرما کاهش یابد، غلظت این گاز نیز کاسته میشود. پیشسازهای این گاز شامل VOCها (ترکیبات آلی فرار) و ناکس میباشند. منابعی مانند خودروهای دیزلی، موتورسیکلتهای فرسوده و بخارات بنزین از پیشسازهای ازن به شمار میروند. همچنین، استفاده از سوختهای غیر استاندارد در نیروگاهها و پالایشگاهها میتواند به افزایش غلظت ازن کمک کند. ازن میتواند عملکرد ریه را کاهش دهد و علائم تنفسی نظیر سرفه، تنگی نفس، تشدید آسم و سایر بیماریهای ریوی را افزایش دهد. همچنین، این آلاینده بر مرگ و میر زودرس نیز تأثیرگذار است.
ذرات معلق چیست؟
به نقل از ایسنا، ذرات معلق کوچکتر از ۱۰ میکرون از ذرات بزرگتر هستند و به نسبت ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون، کمتر به بخشهای تحتانی سیستم تنفسی وارد میشوند، بنابراین بهطور کلی خطر کمتری دارند، اما در غلظتهای بالا و در مقایسه با حد مجاز میتوانند مشکلات قابل توجهی از نظر بهداشتی و زیستمحیطی به وجود آورند.
بهطور کلی، مهمترین منابع انتشار ذرات معلق شامل احتراق سوخت (مانند سوزاندن زغالسنگ و چوب)، خودروهای دیزلی بدون فیلتر دوده، فرآیندهای صنعتی و کشاورزی و انتشار از خودروهای شخصی هستند. ذرات معلق معمولاً کیفیت هوا را در ماههای سرد سال تحت تأثیر قرار میدهند. مطالعات متعددی در این عرصه نشان میدهد که مواجهه با این آلاینده میتواند خطرات مختلفی از جمله مرگ زودرس در بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی و ریوی، بروز حملات قلبی غیرکشنده، آرایشهای نامنظم قلب، ابتلا به سرطان ریه، تشدید آسم، کاهش عملکرد ریه و بروز علائم تنفسی را به همراه داشته باشد.
شاخص کیفیت هوا چیست؟
شاخص کیفیت هوا (AQI) به شش دسته اصلی تقسیم میشود. بر این اساس، عدد صفر تا ۵۰ نشاندهنده هوای پاک، از ۵۱ تا ۱۰۰ هوای قابل قبول، از ۱۰۱ تا ۱۵۰ هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوای ناسالم برای تمامی گروهها، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ هوای بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفی هوا را خطرناک توصیف میکند.
شایان ذکر است که در هوای پاک که با رنگ سبز نشان داده میشود، شرایط کیفیت هوا مناسب و بدون خطر برای سلامت انسان است. در هوای سالم که به رنگ زرد طبقهبندی میشود، کیفیت هوا قابل قبول میباشد و غلظت آلایندهها از تراز حدی که بر سلامت انسان تأثیر منفی دارد، کمتر است. اما در هوای ناسالم برای گروههای حساس که به رنگ نارنجی مشخص میشود، مقدار AQI بین ۱۰۱ تا ۱۵۰ قرار دارد و لذا گروههای حساس تر از آلودگی هوا تأثیر بیشتری خواهند پذیرفت.
در شرایط هوای ناسالم که با رنگ قرمز نمایان میشود، تمامی افراد جامعه در معرض خطرهای ناشی از آلودگی هوا قرار دارند و ممکن است گروههای حساس دچار عوارض شدیدتری شوند. همچنین در هوای بسیار ناسالم که با رنگ بنفش مشخص میشود و عدد AQI بین ۲۰۱ تا ۳۰۰ قرار دارد، احتمال بروز عوارض جدی برای سلامت افراد جامعه افزایش مییابد.
انتهای پیام
نظرات کاربران