فرارو- وزارت خزانهداری آمریکا از آغاز دور جدیدی از اقدامات اقتصادی ضد ایران خبر داده است که این بار علاوه بر اشخاص و شرکتهای ایرانی، شبکههای مالی و تجاری خارج از کشور و حتی شرکتهای خارجی که با تهران همکاری دارند را نیز در برگرفته است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در روز دوشنبه در توضیحات خود بیان کرد که هدف واشنگتن مسدود کردن دسترسی ایران به منابع مالی در تمامی بخشهای جهان است. دولت ایالات متحده این اقدام را به عنوان بخشی از یک کارزار جامع برای کاهش درآمدهای ایران و افزایش فشار بر شبکههای مالی، نفتی و تجاری مرتبط با تهران معرفی کرده است.
طبق توضیحات مقامات آمریکایی، دامنه این تحریمها به تحریم چند نفر یا شرکت ختم نمیشود و شامل حوزههایی همانند فروش نفت، حملونقل، بانکداری، طلا، رمزارز، فناوری و شرکتهای واسطه نیز میشود.
تحریم نزدیک به ۶۰ فرد، شرکت و کشتی
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد که نزدیک به ۶۰ فرد، شرکت، نهاد و کشتی را در چند کشور تحت تحریم قرار داده است.
طبق ادعای واشنگتن، این شبکهها در تأمین فناوریهایی که در برنامههای موشکی و هستهای ایران، فعالیتهای سایبری و ایجاد درآمد نفتی برای دولت ایران مورد استفاده قرار گرفتهاند، نقش ایفا کردهاند.
بخش دیگری از این تحریمها متوجه شبکهای از واسطهها، شرکتها و کشتیهایی است که آمریکا آنها را بخشی از «ناوگان سایه» ایران میداند. این شبکهها در کشورهایی مانند امارات متحده عربی، هنگکنگ، چین، سنگاپور، سوئیس و تعدادی از کشورهای اروپایی فعال هستند و به عقیده وزارت خزانهداری آمریکا، در انتقال نفت ایران و جابهجایی درآمدهای حاصل از آن به تهران نقش دارند.
رمزارز، فناوری، طلا، هواپیمایی و کشتیرانی زیر ذرهبین آمریکا
مقامات آمریکایی ادعا دارند که ایران از رمزارزها برای دور زدن تحریمها و انجام معاملات مالی استفاده میکند. همچنین واشنگتن متهم کرده است که تجهیزات و فناوریهای پیشرفته در برنامههای نظامی ایران مورد استفاده قرار میگیرند.
به اعتقاد آمریکا، طلا نیز به عنوان یکی از ابزارهای ایران در مقابل فشار اقتصادی و محدودیتهای اعمال شده بر ریال به کار میرود. در زمینه حملونقل، ایالات متحده شرکتهای هواپیمایی و کشتیرانی را متهم به استفاده جهت انتقال نیرو، تجهیزات، سلاح، فناوری، طلا و منابع مالی کرده است.
طبق سیاست جدید، احتمال تحریم شرکتها و اشخاص خارجی که با ایران در این حوزهها همکاری یا خدمات ارائه کنند وجود دارد. این بدان معناست که خطر تحریمهای ثانویه تنها متوجه طرفهای ایرانی نخواهد بود و شرکتهای خارجی نیز در صورت تداوم همکاری با بخشهای هدفگذاری شده در اقتصاد ایران با مشکلاتی مواجه خواهند شد.
هشدار آمریکا به شرکای اقتصادی ایران
همزمان، واشنگتن به کشورها و شرکتهایی که به تجارت با ایران ادامه میدهند، هشدارهایی داده است.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده است که دولتها و شرکتهای مختلف برای متوقف کردن فعالیتهای مربوط به ایران مهلتی معین خواهند داشت و در صورت تداوم این فعالیتها، آمریکا آماده راهکارهای مقتضی خواهد بود.
طبق گزارشی از رویترز، در این مرحله ایالات متحده از اعمال فوری سختترین تحریمهای ثانویه خودداری کرده است، اما به طرفهای تجاری ایران هشدار داده است که ادامه همکاری با تهران میتواند آنها را در معرض خطر از دست دادن دسترسی به نظام مالی مبتنی بر دلار آمریکا قرار دهد.
بسنت همچنین بدون نام بردن از کشورهایی که ممکن است تحت تأثیر این اقدامات قرار گیرند، افزود که آمریکا قصد دارد مسیرهای دسترسی ایران به منابع مالی را مسدود کند.
او همچنین به بانکها و مؤسسات مالی هشدار داد که همکاری در زمینه ارتباطات مالی با ایران ممکن است به حذف آنها از نظام مالی آمریکا منجر شود. بسنت حتی خواستار تعطیلی شعب بانک ملی ایران شد و تأکید کرد که هیچ طرفی از محدوده تحریمهای آمریکا محروسی نخواهد بود.
آمریکا فشار بر «ناوگان سایه» ایران را افزایش میدهد
یکی از محورهای اصلی تحریمهای جدید، مقابله با شبکهای است که واشنگتن آن را «ناوگان سایه» ایران مینامد.
طبق اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، بخشی از این شبکه در امارات، هنگکنگ، چین، سنگاپور، سوئیس و بعضی کشورهای اروپایی فعال است. ایالات متحده ادعا میکند این شبکه با استفاده از شرکتها، واسطهها و کشتیهای مختلف، انتقال نفت ایران و جابهجایی عواید حاصل از فروش آن را تسهیل میکند.
خزانهداری آمریکا همچنین دستورالعمل جدیدی درباره خطرات تحریمی فعالیتهای مربوط به حملونقل دریایی در تنگه هرمز منتشر کرده است.
«روز D اقتصادی»؛ تعبیر آمریکا برای دور جدید فشارها
بسنت برای توصیف این مرحله از تحریمها به اصطلاح «روز D» یا D-Day اشاره کرده است؛ واژهای که به عملیات مهم نیروهای آمریکایی و متحدین برای پیادهسازی نیرو در نورماندی و شروع یک مرحله کلیدی از جنگ جهانی دوم علیه آلمان نازی تعلق دارد.
وزیر خزانهداری آمریکا اظهار داشت که همانطور که عملیات D-Day آغاز یک کارزار نظامی وسیع بود، واشنگتن اکنون نیز کارزار اقتصادی خود علیه شبکههای مالی ایران را آغاز کرده است.
وی افزود هدف این سیاست قطع شریانهای اقتصادی است که به تأمین مالی رژیم ایران کمک میکنند و در نهایت به انزوای اقتصادی تهران میانجامد. وزارت خزانهداری آمریکا نیز این اقدامات را آغاز یک کارزار «مداوم و سازمانیافته» برای محدود کردن منابع مالی ایران توصیف کرد.
بسنت چهار روز پیش نیز از آمادهسازی «سختترین تحریمها در تاریخ» علیه ایران صحبت کرده بود. او در مصاحبهای با CNBC اعلام کرد که این مجموعه از اقدامات اقتصادی در کنار محاصره ایران ادامه خواهد یافت و هدف آن تحمیل فشار کافی برای سقوط رژیم ایران است. وزیر خزانهداری همچنین از کشورهایی همچون چین درخواست کرده بود تا در افزایش فشار اقتصادی علیه تهران با واشنگتن همکاری کنند.
چین؛ مهمترین آزمون تحریمهای جدید آمریکا
چین در استراتژی جدید آمریکا دارای اهمیت ویژهای است؛ زیرا یکی از اصلیترین خریداران نفت ایران محسوب میشود.
با وجود هشدارهای واشنگتن، تحریمهای اعلامشده در این دور شامل برخی مؤسسات مالی چینی که مظنون به تسهیل تجارت نفت ایران هستند، نمیشود.
بسنت در پاسخ به سوالی راجع به بانکهای چینی اظهار داشت هیچ کشوری از دامنه تحریمهای آمریکا به دور نیست، اما ایالات متحده در این مرحله از عمل به فوری تحریم علیه این مؤسسات خودداری کرده است.
رویترز برآورد کرده است که نگرانی از پیامدهای تحریم بانکهای چینی و احتمال واکنش متقابل پکن از عوامل احتیاط آمریکا در این مورد باشد.
وزارت خارجه چین نیز ابراز کرده است که فشار و تحریمها به حل مسائل کمک نمیکند و پکن اقداماتی را برای حفاظت از منافع خود در نظر خواهد گرفت.
واکنش ایران به تحریمهای جدید آمریکا
در داخل ایران نیز مقامات دولتی از آمادگی برای مقابله با فشارهای جدید آمریکا خبر دادهاند.
علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد ایران، در واکنش به تحریمهای جدید اعلام کرد که تهران ابزارهای لازم برای مواجهه با این اقدامات را در اختیار دارد و در صورت تشدید فشار اقتصادی، واکنش ایران صرفاً دفاعی نخواهد بود.
پیش از اعلام بسته جدید تحریمها، برخی مقامات ایرانی نظیر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره عواقب ادامه فشارهای اقتصادی آمریکا هشدار داده بودند. گزینههای مطرحشده شامل کاهش صادرات نفت از خلیج فارس و انجام اقدامات تلافیجویانه در برابر تحریمها بوده است.
علاوه بر این، خبرهای غیررسمی درباره فشار آمریکا بر دولت عراق برای کاهش روابط اقتصادی با ایران، از جمله توقف پروازها میان دو کشور، منتشر شده است.
تعلیق برخی مجوزهای قبلی ایران
وزارت خزانهداری آمریکا در کنار اعمال تحریمهای جدید، چند مجوز پیشین مرتبط با ایران را نیز به حالت تعلیق درآورده است.
برخی از این مجوزها قبلاً امکان انجام تعدادی از پرداختهای حوالهای به ایران و دسترسی ایرانیان به برخی حوزههای فرهنگی و دانشگاهی آمریکا را فراهم میکردند.
به این ترتیب، دور تازه فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران علاوه بر تمرکز بر درآمدهای نفتی و شبکههای مالی، حوزههای رمزارز، فناوری، طلا، هواپیمایی و کشتیرانی را نیز شامل میشود و شرکتها و نهادهای خارجی همکاریکننده با ایران را در معرض خطر تحریمهای ثانویه قرار خواهد داد.
نظرات کاربران