بر اساس گزارش خبرنگار مهر، محمد نظیفی، رئیس هیئت مدیره بورس انرژی ایران، در روز سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵ و در حاشیه معرفی صندوق پروژه نیروگاه‌های خورشیدی نور، در گفتگو با رسانه‌ها آخرین وضعیت معاملات بنزین وارداتی در این بازار را تبیین کرد. به گفته وی، جدیدترین معامله بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی نزدیک به ۹۰ هزار تومان به ازای هر لیتر صورت گرفته است. با این حال، لازم به ذکر است که این رقم به محموله‌های تازه ارائه شده مرتبط نیست و معاملات بنزین وارداتی تا به امروز به شکل مقطعی و در مقیاس محدود انجام شده است.

نظیفی تصریح کرد که بورس انرژی قابلیت عرضه و داد و ستد انواع حامل‌های انرژی، از جمله بنزین وارداتی، را دارد و در سال گذشته نیز شاهد معاملات بنزین ویژه وارداتی بوده است؛ اما به طور فعلی، هیچ درخواست تازه و مشخصی برای ارائه محموله‌های بنزین وارداتی در بورس انرژی به ثبت نرسیده است.

روش تعیین قیمت بنزین وارداتی

وی با بیان اینکه بنزین ویژه وارداتی موجود در بورس انرژی در پالایشگاه‌های داخلی تولید نمی‌شود، خاطرنشان کرد: از این رو، قیمت این فرآورده به طور مستقیم تحت تأثیر روش قیمت‌گذاری مواد اولیه پالایشگاه‌های داخلی قرار ندارد.

مدیرعامل بورس انرژی ادامه داد: هزینه نهایی بنزین وارداتی فقط به قیمت خرید آن محدود نمی‌شود و عواملی نظیر محل تولید، هزینه‌های حمل‌ونقل، دموراژ، ذخیره‌سازی و سایر هزینه‌های مربوط به انتقال و نگهداری فرآورده تا زمان فروش، بر قیمت پایانی تأثیر می‌گذارد.

نظیفی افزود: واردکنندگان قیمت‌های پیشنهادی خود را از طریق روش مزایده در تابلو بورس انرژی اعلام می‌کنند و قیمت پایانی بر اساس وضعیت عرضه و تقاضا و رقابت حاکم بر بازار شکل می‌گیرد؛ لذا تعیین یک نرخ ثابت برای بنزین وارداتی ممکن نیست.

وی در خصوص ارقام بالا مطرح‌شده برای بنزین وارداتی، همچون مبلغ ۱۵۰ هزار تومان نیز توضیحاتی ارائه داد و گفت: باید قیمت محموله‌ها با توجه به تاریخ خرید، شرایط بازار و هزینه‌های جانبی مرتبط با آن دوره بررسی شود، چرا که امکان مقایسه قیمت محموله‌ای که در دوره‌ای پیشین خریداری شده با نرخ معامله کنونی وجود ندارد.

مدیرعامل بورس انرژی همچنین تأکید کرد که اطلاعات مربوط به محل خرید و روش انتقال محموله‌های بنزین وارداتی، اطلاعاتی هستند که بورس انرژی امکان انتشار جزئیات آن را ندارد.

صدور اوراق نفتی در حال پیشرفت

نظیفی در ادامه با اشاره به ظرفیت بورس انرژی برای تأمین مالی دولت از طریق دارایی‌های نفتی، خاطرنشان کرد: استفاده از نفت خام به عنوان دارایی پایه برای انتشار اوراق، یکی از قابلیت‌های بازار سرمایه جهت تأمین مالی دولت است و سازوکارهای قانونی مرتبط با آن مورد پیش‌بینی قرار گرفته است.

وی افزود: تأمین مالی مبتنی بر نفت می‌تواند از طریق انتشار اوراق سلف موازی و همچنین واحدهای گواهی سپرده نفت خام و میعانات گازی انجام شود و در حال حاضر یک نمونه اوراق مرتبط با سهم دولت از نفت خام به وسیله وزارت اقتصاد در حال پیگیری است.

مدیرعامل بورس انرژی ابراز امیدواری کرد که با به انجام رساندن فرآیندهای اداری و قانونی، این ابزار طی مدت نزدیکی به مرحله عملیاتی برسد.

نظیفی یکی از مزایای تأمین مالی از طریق اوراق نفتی را جلوگیری از ایجاد فشار بر ترازنامه بانک‌ها دانسته و گفت: این ابزار همچنین می‌تواند گزینه‌ای سرمایه‌گذاری برای اشخاصی باشد که تحت تأثیر نوسانات قیمت ارز، نفت خام و حامل‌های انرژی قرار دارند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: اوراق مبتنی بر نفت به عنوان یک دسته دارایی جدید، می‌تواند به تنوع سبد سرمایه‌گذاری کمک کند و با توجه به ماهیت دلاری نفت و نحوه قیمت‌گذاری آن در بازارهای جهانی، در شرایط تورمی نیز از جذابیت بیشتری برخوردار باشد.

مدیرعامل بورس انرژی تأکید کرد: در صورت عرضه این اوراق، اشخاص حقیقی امکان سرمایه‌گذاری در آن‌ها را مشابه اشخاص حقوقی و تحت قوانین موجود خواهند داشت.

گسترش معاملات انرژی در بورس

نظیفی با اشاره به ظرفیت بورس انرژی برای گسترش معاملات شفاف در حوزه انرژی اظهار داشت: این بورس آمادگی دارد تا معاملات گواهی صرفه‌جویی انرژی در زمینه‌هایی نظیر گاز، برق و نفت‌گاز را مدیریت کند و مراحل پذیرش این گواهی‌ها نیز طی شده است.

وی خاطرنشان کرد: آغاز معاملات این گواهی‌ها نیازمند اتخاذ تصمیمات نهایی و ابلاغ مقررات مربوطه است و پس از فراهم شدن الزامات قانونی، بورس انرژی توان اجرایی معاملات را دارد.

مدیرعامل بورس انرژی همچنین به نقش معاملات شفاف در کاهش قاچاق سوخت اشاره کرد و گفت: هر چه اختلاف قیمت میان فرآورده‌های یارانه‌ای و قیمت‌های واقعی بیشتر شود، انگیزه قاچاق افزایش می‌یابد و عرضه فرآورده‌ها در تابلوهای شفاف بورس می‌تواند به کاهش خروج منابع از چرخه رسمی اقتصاد کمک کند.

نظیفی همچنین از آمادگی بورس انرژی برای راه‌اندازی معاملات آب‌های نامتعارف خبر داد و افزود: بورس انرژی منتظر دریافت دستورالعمل معاملات آب‌های نامتعارف از سوی وزیر نیرو است.

وی در خصوص گواهی سوخت نیروگاهی یادآور شد: ماده مربوط به این موضوع در قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق به تصویب رسیده و اجرای جزئیات آن در حال بررسی در هیئت تنظیم و شورای عالی انرژی است.

مدیرعامل بورس انرژی به ظرفیت اقتصادی برقراری بازار آب اشاره کرد و گفت: در حوزه آب، اختلاف قابل توجهی میان قیمت تمام‌شده و قیمت یارانه‌ای وجود دارد و در صورت تشکیل بازار شفاف آب، این تفاوت می‌تواند بسترهای اقتصادی جدیدی برای سرمایه‌گذاران و صنایع ایجاد کند.

نظیفی همچنین با تأکید بر نیاز دولت به استفاده از تابلوهای بورس انرژی برای تبادل برق صنایع، خاطرنشان کرد: تقویت سازوکارهای بازاری در حوزه انرژی، با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی کشور، می‌تواند گامی مؤثر در نظم‌دهی به بازار، افزایش شفافیت، مدیریت مصرف و هدایت منابع به سمت پروژه‌های مولد باشد.