به نقل از زومیت، دمای سطح اقیانوس‌های کره زمین به نقطه‌ای بی‌سابقه رسیده است؛ رکوردی که به عقیده برخی از پژوهشگران ممکن است نه تنها در تاریخ ثبت شده دما، بلکه در طول دوره هولوسن و حتی از آخرین دوره بین‌یخچالی که حدود ۱۲۵ هزار سال قبل اتفاق افتاده است نیز بی‌نظیر باشد.

افزایش دمای اقیانوس‌ها ناشی از ترکیب دو عامل اصلی است: گرمایش مداوم زمین به دلیل انتشار گازهای گلخانه‌ای و پدیده ال‌نینو که به‌طور طبیعی می‌تواند دمای جهانی را به مدت زمانی بالا ببرد. ادغام این دو عامل حالا دمای سطح آب‌ها را به حدی رسانده که دانشمندان آن را نگران‌کننده ارزیابی می‌کنند.

براساس داده‌های سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک اتحادیه اروپا (C3S)، میانگین دمای سطح اقیانوس‌ها به حدود ۲۱ درجه سانتی‌گراد دست یافته است. نکته قابل توجه این است که معمولاً رکوردهای سالانه دما در سطح دریا در ماه‌های مارس و آوریل و پس از تابستان نیمکره جنوبی ثبت می‌شوند؛ بنابراین، افزایش دما به این میزان در میانه سال نظر پژوهشگران را جلب کرده است.

رایان کاتز-رزین، استاد مطالعات محیطی در دانشگاه اتاوا، به شدت گرمایش اشاره کرده و می‌گوید رکورد کنونی ممکن است در تمام دوره هولوسن بی‌نظیر باشد و برای یافتن اقیانوسی با این دما، باید به دوران بین‌یخچالی پایان آخرین دوره یخچالی که حدود ۱۲۵ هزار سال پیش رخ داده، مراجعه کنیم.

لازم به ذکر است که دمای اقیانوس در بازه‌های طولانی به‌طور مستقیم اندازه‌گیری نشده است. برآورد وضعیت اقلیمی هزاران سال پیش بر اساس شواهدی مثل رسوبات، مرجان‌ها و دیگر شاخص‌های دیرینه‌اقلیم صورت می‌گیرد. بنابراین، ادعای «گرم‌ترین اقیانوس در ۱۲۵ هزار سال گذشته» نسبت به رکوردهای دوره اندازه‌گیری مستقیم، با عدم قطعیت بیشتری همراه است.

اقیانوس‌ها بخش عمده‌ای از گرمای اضافی ناشی از افزایش گازهای گلخانه‌ای را جذب می‌کنند. دمای مداوم رو به افزایش آب نشان‌دهنده این است که این مخزن بزرگ گرما نیز با فشاری بیشتر مواجه شده است.

سامانتا بورجس از سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیک بیان می‌کند که رکورد جدید نشانه‌ای واضح از افزایش فشار بر اقیانوس‌هاست. او معتقد است که ال‌نینو حرارتی بیشتر به سیستم اقلیمی وارد می‌کند، اما این افزایش دما بر پایه گرمایش ناشی از فعالیت‌های انسانی در چندین دهه قرار دارد.

پیامدها تنها به افزایش دما محدود نمی‌شود. آب گرم‌تر می‌تواند انرژی بیشتری را در اختیار برخی سیستم‌های جوی قرار دهد و شرایط را برای بارش‌های شدید و طوفان‌های قوی‌تر فراهم کند. افزایش دما همچنین امواج گرمای دریایی را بیشتر و طولانی‌تر می‌کند؛ پدیده‌ای که قادر است اکوسیستم‌های دریایی، از جمله صخره‌های مرجانی و جمعیت ماهی‌ها، را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

طبق گفته بورجس، تعداد روزهایی که اقیانوس‌های کره زمین شرایط گرمای شدید دریایی را تجربه می‌کنند، از اوایل دهه ۱۹۹۰ تا به حال، بیش از سه برابر شده است.

داده‌های اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) نیز نشان می‌دهد که تقریباً ۴۲ درصد از سطح اقیانوس‌های جهان تحت تأثیر امواج گرمای دریایی قرار گرفته‌اند؛ رقمی که به رکورد حدود ۴۶ درصدی نزدیک می‌شود.

گرم شدن آب، تأثیرات اقلیمی دیگری نیز به همراه دارد. قابلیت اقیانوس برای جذب دی‌اکسید کربن با بالا رفتن دما کاهش می‌یابد. بنابراین، بخشی از گازی که در شرایط عادی قادر به جذب آن بود، زمان بیشتری در جو باقی می‌ماند و به ادامه گرمایش کمک می‌کند.

ال‌نینو پدیده‌ای طبیعی است که با افزایش دمای نواحی خاصی از اقیانوس آرام استوایی ایجاد می‌شود و می‌تواند الگوهای بارش و دما را در مناطق مختلف کره زمین تغییر دهد. با این حال، پژوهشگران تأکید دارند که ال‌نینو به تنهایی نمی‌تواند توضیح‌دهنده رکوردهای کنونی باشد.

گرمایش اقیانوس‌ها می‌تواند شدت امواج گرمای دریایی را افزایش دهد و توانایی آب‌ها برای جذب دی‌اکسید کربن را پایین بیاورد.

زیرساخت اصلی این رکوردها، نتیجه دهه‌ها گرمایش زمین به‌دلیل استفاده از سوخت‌های فسیلی و افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای است. ال‌نینو در این فضا به‌عنوان یک نیروی تقویت‌کننده عمل می‌کند و دمای جهانی را به‌مدت بیشتری بالا نگه می‌دارد.

برایان اودانل، مدیر یکی از طرح‌های حفاظت از طبیعت، می‌گوید که باید برای مواجهه با گرمایش اقیانوس‌ها اقداماتی در دو جبهه انجام داد: کاهش سریع انتشار ناشی از سوخت‌های فسیلی و حفاظت بیشتر از اکوسیستم‌های دریایی و سواحل.

رکوردهای اخیر دما در اقیانوس‌ها نشانگر این است که تغییرات اقلیمی تنها به افزایش دمای هوای خشکی محدود نمی‌شود. بخش اعظم گرمای اضافی از سیستم اقلیمی به اقیانوس‌ها وارد شده و اکنون تأثیر آن در تشدید امواج گرمای دریایی، فشار بر اکوسیستم‌ها و افزایش احتمال وقوع برخی رویدادهای غیرمعمول آب و هوایی مشهودتر شده است.

۵۸۵۸