فرارو- این نقشبرجسته در نقشرستم، داستان پیروزیهای شاپور دوم ساسانی بر روم را به تصویر میکشد. در مرکز این نقش، شاپور را سوار بر اسب میبینیم؛ فیلیپ عرب، امپراتور روم، در برابر او زانو زده و والرین، امپراتور دیگر روم، که تحت اسارت شاپور قرار دارد، ایستاده است. این تصویر در واقع نمایانگر مجموعهای فشرده از وقایع تاریخی است: شکست و کشته شدن گوردیان سوم، توافق صلح فیلیپ عرب با شاپور و در نهایت اسارت والرین در سال ۲۶۰ میلادی؛ واقعهای که بهعنوان یکی از بزرگترین پیروزیهای تاریخ ایران بر روم در نظر گرفته میشود.
به گزارش فرارو، شاپور همواره از افتخار کردن به این دستاورد بزرگ خسته نشده و به همین دلیل، در نقاط مختلف استان فارس، یادبودی از این پیروزی را در دل سنگها برای نسلهای آینده بر جای گذاشته است. یادبودی که در طول تاریخ نگاه هر رهگذری را به خود جلب کرده و یکی از این کسان، انتوان سوروگین، عکاس مشهور دوره قاجار بود.
سوروگین، عکاس روستبار متولد تفلیس، در دهه ۱۸۷۰ میلادی به ایران سفر کرد و به سرعت به یکی از بزرگترین ثبتکنندگان زندگی اجتماعی ایرانیان در دوره قاجار تبدیل شد. او تنها به عکاسی از شاهان و درباریان محدود نمیشد؛ بلکه مردم عادی، بازارها، خیابانها، بناهای تاریخی و جاذبههای مختلف ایران نیز بارها به لنز دوربین او سپرده شدند. بخش عمدهای از تصویری که امروز از ایران در اواخر قرن نوزدهم در اختیار داریم، مدیون همین مجموعه عکسهای اوست.
در اوائل قرن بیستم، سوروگین تصاویری از آثار باستانی فارس ثبت کرد که یکی از مهمترین آنها همین سنگنگاره پیروزی شاپور دوم بر امپراتوران روم به شمار میرود.
این عکس را میتوان بهعنوان نمایشی از سه دوره تاریخی ایران در یک تصویر تلقی کرد: میراث ساسانی در پسزمینه، ایران قاجاری با نمای عکاس و جهان نوین عکاسی که در خود عکس به تصویر کشیده شده است.
و شاید همین تضاد است که موجب جذابیت این عکس سوروگین میشود: مردی از ایران صد سال گذشته، در برابری با پادشاهی ایستاده است که بیش از هزار و ششصد سال پیش، امپراتور روم را به زانو درآورده بود.
نظرات کاربران