بیستویکمین مرحله از کاوشهای باستانشناسی در محوطهی شهرسوخته سیستان به کشفیات ارزشمندی دست یافت که از جمله آنها میتوان به نوعی جدید از یک بازی فکری متعلق به ۴۶۰۰ سال پیش، شانه استخوانی مزین، فنون تدفینی تازه و بقایای مواد ارگانیک اشاره کرد.
کاوشهای این فصل از تاریخ ۲۹ تیر ۱۴۰۵ در سه کارگاه مختلف انجام شد؛ یک کارگاه در منطقهی مسکونی و دو کارگاه در حیطهی گورستان. بررسیهای شمالشرقی محوطه مسکونی به شناسایی دو دوره معماری، ابزارهای سنگی، مجسمههای حیوانی و اجاقهای خانگی منجر گردید و نشان داد که این ناحیه به جز فعالیتهای صنعتی، محیطی برای زندگی روزمره ساکنان بوده است.
روحاله شیرازی، سرپرست هیأت کاوش شهرسوخته سیستان در خصوص این مرحله از عملیات کاوش اظهار داشت:
کشف در شمالشرقی محوطه مسکونی به شناسایی دو دوره معماری و مجموعهای از شواهدی مرتبط با شیوههای زندگی روزانه و برخی از فعالیتهای شغلی انجامید. از جملهی این موارد میتوان به حجم بالایی از بقایای حیوانی، ابزارها، زائدات سنگی، و همچنین پیکرکهای ساده و منقوش حیوانی و اجاقها در فضاهای معماری اشاره کرد. این شواهد نشان میدهد که این ناحیه را نمیتوان به عنوان یک محدوده کاملاً صنعتی در نظر گرفت، بلکه به نظر میرسد اینجا نقش بسیار مهمی در فعالیتهای روزمره ساکنان شهر داشته است.
گورستان شهرسوخته؛ هر تدفین، افشاگری تازه از یک جامعه باستانی
او همچنین به نتایج حاصله از کاوش در گورستان شهرسوخته اشاره کرد و گفت:
یافتههای این بخش از تنوع و اهمیت بالایی برخوردارند و شامل نوعهای جدیدی از تدفین، بقایای مواد ارگانیک، سفالهای ساده و مزین و نیز سفالهای رنگارنگ میشوند. با این حال، آنچه که بیستویکمین فصل کاوشهای باستانشناسی را متمایز میکند، مجموعهای از یافتههای کمیاب و ارزشمند است که هر یک میتواند به پژوهشگران اطلاعات جدیدی درباره ابعاد مختلف زندگی، فرهنگ و روابط اجتماعی مردمان شهرسوخته در هزاره سوم پیش از میلاد ارائه دهد.
کشف یک بازی فکری ۴۶۰۰ ساله؛ نشانههایی از ابعاد کمترشناختهشده زندگانی اجتماعی
شیرازی یکی از عظیمترین کشفیات این فصل را مربوط به نوعی جدید از بازی فکری از هزاره سوم پیش از میلاد معرفی کرد و گفت:
این کشف میتواند دروازهای نو به سوی شناخت ابعاد کمتر شناختهشده زندگی اجتماعی و سرگرمیهای مردم شهرسوخته در آن زمان باشد. شواهد بهدستآمده از گورستان، حکم میکند که زندگی در شهرسوخته فراتر از فعالیتهای معیشتی، تولیدی و تأمین نیازهای اساسی بود، بلکه این جامعهی باستانی از پیچیدگیها و تنوعهایی در جنبههای اجتماعی و فرهنگی برخوردار بوده است.
تخممرغ، پارچه و چرم؛ ردپای مواد ارگانیک پس از هزار سال
شیرازی همچنین گفت که یافتههای استثنایی این فصل شامل شواهد مربوط به مواد ارگانیک است و بیان کرد:
شواهدی از تخممرغ، بقایای پارچه و چرم در طی این کاوشها بهدست آمده که از نظر باستانشناسی حائز اهمیت بسیار میباشند. بهندرت در محوطههای باستانی، مواد ارگانیک تحت تأثیر شرایط محیطی و زمان از میان میروند و نگهداری از آنها، فرصتی منحصر به فرد برای بررسی دقیقتر شیوه زندگی، فناوری، اقتصاد و الگوهای مصرف جوامع گذشته را فراهم میآورد.
شانه استخوانی منقوش؛ یافتهای کمسابقه در شهرسوخته
شیرازی همچنین از کشف یک شانه استخوانی زیبا با طرح کندهشده بهعنوان یکی دیگر از یافتههای مهم این فصل یاد کرد و گفت:
این شانه هیچ نمونه مشابهی در این ناحیه نداشته و فقط نمونههای مشابه آن از برخی مناطق آسیای مرکزی گزارش شده است. این شانه استخوانی و طراحی کنده شده بر روی آن میتواند به عنوان موضوعی با ارزش برای مطالعه هنر، فنآوری ساخت، شیوههای تزیین، آرایش و نیز روابط فرهنگی و اجتماعی ساکنان شهرسوخته در مطالعات میانرشتهای آینده به حساب آید.
سرپرست هیات کاوش شهرسوخته همچنین بر اهمیت ادامه مطالعات باستانشناسی در این منطقه تأکید کرد و بیان داشت که ادامهی این تلاشها میتواند پرده از بخشهای ناشناخته بیشتری از این تمدن بردارد؛ تمدنی که شواهد آن مسیر گذار از یک زندگی روستایی محدود به شکلگیری یک شهر وسیع، سازمانیافته و پیچیده را نشان میدهد.
نظرات کاربران