در گزارشی که نشریه آمریکایی فارن پالیسی به قلم هنری توگندهات و گرانت راملی منتشر کرده، به یکی از نقاط ضعف جدی کارزار اقتصادی تازه دولت دونالد ترامپ علیه ایران اشاره شده است؛ این گزارش حاکی از آن است که واشنگتن قصد دارد بهطور کامل «هر ششراه اقتصادی» که به تأمین مالی رژیم ایران کمک میکند را قطع کند، اما نام چین - بهعنوان کلیدیترین منبع اقتصادی تهران - در این میان غایب است.
به نقل از فرارو، چین در حال حاضر بهعنوان بزرگترین خریدار نفت ایران شناخته میشود و طبق برخی برآوردها، تقریباً 90 درصد نفت ایران بهواسطه شبکهای از کشتیها که به نام ناوگان سایه شناخته میشوند، به این کشور ارسال میشود. پکن همچنین کاربرد سیستم پرداخت بینبانکی جهانی خود به نام CIPS را ممکن کرده که انجام تبادلات مالی خارج از چارچوب نظام دلاری آمریکا را تسهیل میکند.
فارن پالیسی بر این باور است که اگر ایالات متحده واقعاً به دنبال ایجاد فشار اقتصادی زیاد بر ایران باشد، ناچار خواهد بود که چین را نیز در کانون توجه خود قرار دهد؛ اقدامی که میتواند به افزایش هزینهها برای واشنگتن منجر شود.
در این گزارش، از اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در خصوص اینکه آیا این کارزار موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» شامل هدفگیری چین نیز خواهد شد، پرسیده شده است. او از ارائه پاسخ مستقیم امتناع کرد و تنها گفت که هیچکس نمیتواند از تحریمهای آمریکا در امان بماند. بسنت در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر چرایی عدم اعمال فوری تحریم، توضیح داد: «چرا باید نظام مالی جهانی را به خطر بیندازم؟»
این نشریه همچنین یادآور میشود که واکنش محدود چین به اقدامات جدید آمریکا، نشاندهنده این است که پکن چندان نگران فشارهای اخیر از سوی واشنگتن نیست. وزارت امور خارجه چین این اقدامات را «غیرقانونی» توصیف کرده، اما واکنش شدیدی نشان نداده است.
فارن پالیسی همچنین به ابزارهای اقتصادی موجود در دست چین در برابر ایالات متحده اشاره میکند. به گفته این نشریه، پکن در ماه مه برای اولینبار از چارچوبی به نام «قوانین مسدودکننده» بهره برد که میتواند شرکتها را در داخل و خارج از چین از پیروی از برخی تحریمهای آمریکایی مربوط به ایران منع کند.
از جمله عواملی که چین در این زمینه بهکار میگیرد، مواد خاکی کمیاب هستند. این کشور در صورت تشدید فشار از جانب آمریکا، میتواند صادرات این مواد به ایالات متحده را محدود سازد؛ اقدامی که پیشتر اثرات منفی بر روی بخشهایی از صنایع تولیدی آمریکا، به ویژه در حوزه صنایع دفاعی، گذاشت و موجب عقبنشینی دولت ترامپ در منازعه تعرفهای با چین شد.
به نقل از فارن پالیسی، با وجود تلاش برای تشکیل زنجیرههای تأمین بدیل، ایالات متحده هنوز هم وابستگی قابل توجهی به چین دارد که این موضوع به چین امکان میدهد بهعنوان یک پاسخ در برابر فشارهای آمریکا عمل کند.
این تحلیل در نهایت به این نکته اشاره میکند که ایالات متحده با وجود تلاشهای خود، هنوز از هدف قرار دادن بانکهای بزرگ چینی که از پالایشگاهها و تجارت نفت ایران حمایت میکنند، خودداری کرده است. از منظر پکن، رفتارهای اخیر واشنگتن نشانهای از تمایل جدی به افزایش فشار بر چین محسوب نمیشود.
فارن پالیسی معتقد است که این وضعیت میتواند به نفع ایران ختم شود؛ چرا که اگر ایالات متحده نتواند یا نخواهد فشار اقتصادی جدی بر بزرگترین منبع اقتصادی ایران یعنی چین وارد نماید، بخش عمدهای از کارزار فشار اقتصادی علیه تهران عملاً با چالش مواجه خواهد شد.
نظرات کاربران