به نقل از ایسنا، ناترازی برق نتیجهای از یک عامل خاص نیست، بلکه محصولی از مجموعهای از عوامل متنوع است که شامل رشد مداوم مصرف برق، افزایش چشمگیر استفاده از دستگاههای سرمایشی، عدم سرمایهگذاری کافی برای ساخت نیروگاهها، فرسودگی برخی تأسیسات تولید و شبکه، کاهش تولید در نیروگاههای برقآبی به علت خشکسالی و پایین بودن قیمت برق نسبت به هزینههای واقعی تولید میشود. بنابراین، مواجهه با این چالش به سادگی با ساخت نیروگاههای جدید ممکن نخواهد بود و در عین حال باید به گسترش تولید و مدیریت مصرف نیز توجه شود.
ناترازی در واقع ناشی از فاصله بین تولید و مصرف برق است و پر کردن این شکاف نیازمند دو محور اساسی، یعنی افزایش ظرفیت تولید و کاهش مصرف میباشد. در این راستا، وزارت نیرو برای مدیریت بهتر دوره اوج مصرف در ماههای گرم سال، برنامهای به نام ۱۴ مگاپروژه را طراحی کرده که چهار مگاپروژه آن در حوزه مسئولیت شرکتهای توزیع نیروی برق مشخص شده است.
این چهار مگاپروژه شامل تولید در توزیع، مدیریت مصرف، هوشمندسازی و کاهش تلفات میباشد؛ اقداماتی که دامنه وسیعی از کارها را، از توسعه و بهینهسازی زیرساختهای شبکه تا تغییر در الگوی مصرف و افزایش بهرهوری انرژی، شامل شده و با هدف کاهش شکاف بین تولید و مصرف و ارتقای تابآوری شبکه به اجرا درمیآیند.
از مدیریت مصرف تا توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر
در چارچوب ۱۴ مگاپروژه ۱ که با هدف تابستان ۱۴۰۴ طراحی شده است، اقداماتی مانند تعیین سقف مجاز و پایش لحظهای مصرف برق در استانها، مدیریت بار مصرفی ادارات به ویژه بارهای سرمایشی، استفاده از ابزارهای هوشمند برای نظارت بر مصرف مشترکان، شناسایی و برخورد با استفادهکنندگان غیرمجاز از شبکه و قطع انشعاب مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز، همچنین اصلاح روشنایی معابر شهری و بینراهی و احداث نیروگاه از سوی صنایع انرژیبر، توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و سامانههای خورشیدی بامی، در نظر گرفته شده است. همچنین توسعه نیروگاههای تولید پراکنده و ارتقای نیروگاههای موجود از دیگر اقداماتی است که در این برنامه گنجانیده شده است.
در حوزه مدیریت مصرف، به منظور تعیین سهمیه و سقف بار مجاز در استانها، اختیارات مربوط به سهمیهبندی برق به استانداران تفویض شده است. علاوه بر این، مشترکان پرمصرف ملزم شدند برای تأمین برق مازاد بر الگوی مصرف، از منابع تجدیدپذیر استفاده کرده یا برق مورد نیاز خود را از تابلوی برق سبز خریداری کنند. در کنار این اقدامات، اطلاعرسانی و آموزش مشترکان نیز با هدف کاهش بار مصرفی در بخشهای مختلف انجام میشود.
بخشی از این برنامه به بهینهسازی مصرف انرژی معطوف شده و شامل اقداماتی همچون جایگزینی موتورهای پربازده در کولرهای آبی، تعویض کولرهای کهنه و به کارگیری لامپهای کممصرف در روشنایی معابر است.
به گفته مسئولان، اجرای ۱۴ مگاپروژه ۱ با تمرکز بر مدیریت مصرف، بهینهسازی شبکه و جلوگیری از فعالیت مزارع غیرمجاز استخراج رمزارز، نه تنها به جلوگیری از خاموشیهای گسترده کمک کرده، بلکه به کاهش رشد شدت مصرف برق و بهبود شاخصهای پایداری شبکه سراسری منجر شده است.
پس از پیادهسازی این برنامه، نسخه جدید آن با تأکید بر نتایج تابستان ۱۴۰۴ و با افق تابستان ۱۴۰۵ تهیه شده است. مسئولان بر این عقیدهاند که اجرای کامل «۱۴ مگاپروژه ۲» میتواند علاوه بر افزایش ظرفیت تولید و انتقال برق، به کاهش شدت انرژی، ارتقای بهرهوری، کاهش آلایندهها و ایجاد فرصتهای جدید سرمایهگذاری برای بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان منتهی شود و عبور از تابستان ۱۴۰۵ را با سطح قابل قبولی از پایداری شبکه ممکن سازد.
ناترازی زیر ۱۰ هزار مگاوات رسید
با وجود اقداماتی که به انجام رسیده، شرایط امسال به دلیل بروز جنگ و آسیبهای وارده به تعدادی از نیروگاهها پیچیدهتر شد و همزمان با افزایش مصرف برق در تابستان، از اواخر تیرماه خاموشیهای برنامهریزیشده در برخی نقاط کشور آغاز گردید. اما همکاری مشترکان همراه با اقدامات صنعت برق موجب شد تا مصرف برق امسال حدود سه درصد نسبت به سال گذشته کاهش یابد و امکان تأمین برق بیشتری برای صنایع فراهم گردد. بر اساس اظهارات مسئولان، ناترازی برق که در سالهای اخیر به ۱۷ تا ۱۸ هزار مگاوات رسیده بود، با مدیریت مصرف و همکاری مردم به زیر ۱۰ هزار مگاوات کاهش یافته است.
در همین راستا، مصطفی رجبی مشهدی-معاون برق و انرژی وزارت نیرو- جزئیات سبد انرژی و تنوع بخشی به منابع تولید را تشریح کرده و از آمادگی کامل صنعت برق و آغاز برنامه ۱۴ مگاپروژه ۳ برای تضمین تابآوری شبکه سراسری و عبور پایدار از دوره اوج مصرف تابستان ۱۴۰۶ خبر داده است.
وی بر این نکته تأکید کرد که عبور موفقیتآمیز از مراحل قبلی پایان راه نیست و صنعت برق با نگاهی آیندهنگر و مهندسیمحور، برنامهریزی جامعی را برای گذر از دوره اوج مصرف سال ۱۴۰۶ و تأمین برق پایدار برای تمامی مشترکان تحت عنوان ۱۴ مگاپروژه ۳ در دست انجام دارد.
به گفته رجبی مشهدی، ۱۴ مگاپروژه ۳ شامل مجموعهای از برنامهها برای هوشمندسازی گسترده بار و کنتورها، توسعه شبکههای انتقال و خطوط، رفع محدودیتها، ارتقای تابلوی برق سبز، آزادسازی بورس انرژی، توسعه ذخیرهسازها و اتصال نیروگاههای حرارتی، خورشیدی و بادی جدید است تا تأمین برق پایدار و مطمئن برای بخشهای مولد، صنعتی و خانگی کشور تضمین شود.
اجرای دقیق، مستمر و بدون وقفه تدابیر تعریفشده در قالب ۱۴ مگاپروژه ۲ نیز به تقویت همزمان نیروگاهها و تقویت شبکههای انتقال و توزیع منجر شده است؛ بهطوری که به گفته مسئولان، ظرفیت کل تولید برق کشور از مرز ۱۰۲ هزار مگاوات فراتر رفته و بالاترین نرخ آمادگی شبکه در تاریخ صنعت برق به ثبت رسیده است.
انتهای پیام
نظرات کاربران