فریدون مجلسی، متخصص حوزه آمریکا در تفسیر تصمیم برای آتشبس سه روزه روسیه نسبت به اوکراین، در گفتوگویی با ایلنا بیان کرد: روسیه بهطور جدی در تلاش است تا مسأله خود با اوکراین را به منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز مرتبط سازد. در حالی که اطلاعات دقیقی در این زمینه در دست نیست، شواهدی وجود دارد که نشان میدهد روسها تجهیزاتی را به فروش رساندهاند. رویدادهایی پیش آمده است که به نظر میرسد آمریکاییها در حال مقابله با آنچه که "تهدید روسیه" تعبیر میشود، هستند و تلاش دارند تا مانع از افراطیگری روسیه در اوکراین شوند و در عین حال مانع از دخالت این کشور در امور خلیج فارس، ویژهً در تنگه هرمز گردند. روسیه، یکی از معدود کشورهایی به شمار میآید که از مسدود شدن تنگه هرمز چندان متضرر نمیشود. ایالات متحده نیز بهطور مستقیم از این وضعیت آسیب چندانی نمیبیند اما هزینهای که باید بپردازد، ناشی از نیاز به بسیج نیروهای قابل توجهی است که برای محاصره ایران آماده نگهداشته شوند و این موضوع بهوضوح بار مالی سنگینی به همراه دارد. در واقع، روسیه هم با چنین هزینهای مواجه نیست و میتواند از شرایط پیشآمده بهرهبرداری کند؛ بهگونهای که با عرضه نفت و گاز خود، بازارهای شرقی را بهطور وسیعی تأمین کند و از این وضعیت بهرهمند گردد.
او افزود: واقعاً ناراحتکننده است که اروپاییها به این شکل ناامیدانه تلاش میکنند تا از طریق تهدیدات بیشتر، روسیه را به رفتار معقولتری وادار سازند. در عین حال، روسها در کریمه و دونتسک ادعای حقوقی دارند و اروپاییها به جای نادیده گرفتن این حقوق و تشدید تنش، باید به سمت توافق، سازش و یافتن راهحلهای میانه حرکت کنند؛ راهحلهایی که همیشه امکانپذیر است. به عنوان مثال، میتوان به تسهیل عبور از مرزها یا مدلی مشابه اتحادیه اروپا فکر کرد که در آن کشورها در عین حفظ استقلال خود، ارتباطات نزدیکتری با یکدیگر برقرار کنند. در غیر این صورت، راه دیگری برای حل مسأله وجود نخواهد داشت. اوکراین تأسیسات نفتی روسیه را هدف قرار میدهد و روسیه نیز میتواند به سادگی تمامی نیروگاهها و پالایشگاههای اوکراین را مورد حمله قرار دهد و این کشور را به تاریکی کامل بکشاند؛ آن هم در شرایطی که فصل پاییز و سرما برای اوکراین و روسیه نزدیک است. روسیه، به عنوان کشوری با جمعیتی کم نسبت به وسعتش، بزرگترین منابع جهانی را در اختیار دارد؛ از نفت و گاز، جنگلها، طلا، پلاتین و زغالسنگ، تا زمینهای کشاورزی، استپهای سیاه و مناطق یخزده و جنگلهای سیبری، همچنین سرزمینهای معتدلی در حاشیه دریای سیاه و دریای خزر، و بهطور کلی این کشور از اقیانوس آرام تا دریای بالتیک گسترده است.
این تحلیلگر سیاسی ادامه داد: با توجه به چنین پتانسیل عظیم، چرا باید روسیه در پی تصرف قسمتی از یک کشور دیگر باشد؟ چرا باید این همه سرمایه و هزینهای که میتواند برای سرمایهگذاری، تولید ثروت و بهبود سطح رفاه مردمش صرف شود، در جنگ از بین برود؟ در این میان، امیدوارم که سفرها و ملاقاتهایی همچون دیدار پوتین با ویتکاف و کوشنر که به منافع خود نیز فکر میکنند و از سوی آمریکاییها به مشکل خوردهاند، به کاهش بخشی از این جنگ کمک کند. مردم اوکراین و روسیه باید بتوانند در کنار یکدیگر و در کنار خویشاوندانی که پیوندهای تاریخی و خانوادگی دارند، زندگی آرامی داشته باشند. با تمام این تفاسیر، به نظر میرسد که این آتشبس، بهعنوان یک نشانه امیدوارکننده، میتواند نوعی پذیرش باشد. اگرچه آسیبهای زیادی به پالایشگاهها و نیروگاههایشان در روسیه وارد شده، اما اینکه اوکراین را مورد هدف قرار دهند، مسأله روسیه را حل نمیکند.
او در پایان یادآور شد: عدم آسیبرسانی، همکاری، مذاکره و زندگی مسالمتآمیز در کنار یکدیگر، میتواند تمامی مشکلات را حل کند. این یک نهضت اخلاقی است که امروزه در جهان کمبود آن احساس میشود؛ نهضتی که به جای اینکه اندیشمندان و نخبگان جوامع مختلف به تشویق جنگ، انتقامگیری و قهرمانبازیهای کودکانه بپردازند، بر اهمیت صلح و همکاری تأکید کند. تنشی که میان روسیه و اروپا شکل گرفته، بهویژه در آستانه فصل سرما، بخوبی نشاندهنده ناآرامیهای موجود در اروپا است و در واقع بیانگر این است که اروپاییها بشدت به آرامش و آسایش نیاز دارند تا بتوانند به بازنگری در وضعیت اقتصادی رقابتی خود بپردازند. اروپا در سطح جهانی با اقتصادی رقابتی روبرو است و این روند میتواند بر سرعت توسعه و افزایش ثروت و رفاه مردم کشورها تأثیر منفی بگذارد. آنها نیز به صلح و آرامش نیاز دارند و باید همزمان به بازنگری برای ورود به یک اقتصاد بینالمللی و دنیای رقابتی جدید بپردازند.
نظرات کاربران