«محمود واعظی» روز جمعه در گفتوگو با خبرنگار سیاسی ایرنا، درباره افزایش تنش میان ایران و آمریکا گفت: آمریکا، حسب تحریکهای شرورانه رژیم صهیونیستی وارد باتلاقی شده که از قبل هیچ برنامه عملیاتی برای آن نداشت.
وی افزود: آمریکا از همان روزهای آغازین جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، دریافت، آن اهداف خیالی که برای آنان ترسیم شده، غیرقابل تحقق بوده و در تلاش است از این مناقشه پرهزینه خارج شود اما چون نمیخواهد شکست، واقعیتهای میدان و دلایل ایستادگی و حمایت یکپارچه ایرانیان عزیز و فهیم را بپذیرد، اسیر شعار شده است.
مسئول دفتر رئیس دولت دوازدهم تصریح کرد: البته شعارهای مغشوش ترامپ، بهجای مدیریت روایت وارونه برای اقناع مردم آمریکا و افکار عمومی جهان، دولت و سیاستگذاران این کشور را گمراه کرده و آنها را در دام خطای شدید محاسبات گرفتار ساخته است.
تلاش نظامی ترامپ برای تسلیم ایران ناموفق بود
واعظی بیان کرد: ترامپ گمان میکرد با حمله نظامی میتواند ایران را وادار به تسلیم کند، اما نتوانست. با شکست تجاوز نظامی و تغییر راهبرد به محاصره دریایی نیز تصور کرد ایران را به تسلیم وا خواهد داشت، که این هدف هم محقق نشد.
وی ادامه داد: اکنون نیز رویکرد «تحریم حداکثری» و «محاصره همهجانبه» را در پیش گرفتهاند؛ سیاستی که اگرچه میتواند در کوتاهمدت هزینههایی بر طرف مقابل تحمیل کند، اما لزوماً به تغییر رفتار یا تحقق اهداف آنان منجر نخواهد شد.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه افزود: تجربههای پیشین نیز نشان داده است که فشارهای اقتصادی و تحریم نتوانسته مانع دستیابی ایران از اهدافش شود و این مناقشه در صورت احترام و به رسمیت شناختن حقوق ملت بزرگ ایران و از طریق دیپلماتیک به نتیجه خواهد رسید.
واعظی در ادامه گفت: اگرچه تحریم و محاصره بیتأثیر نیست، اما با توجه به شرایط شکلگرفته در منطقه و تنگه هرمز و همچنین هزینههای فزاینده جنگ، تداوم این فشارها بیش از آنکه به افزایش فشار بر مردم ایران منجر شود، هزینههای سنگین را متوجه مالیاتدهندگان آمریکایی میکند.
ترامپ به طرح شعارها و اتخاذ اقدامات ضربتی و مقطعی روی آورده است
وی یادآور شد: از سوی دیگر، پیامدهای این وضعیت در حوزه انرژی نیز بهطور مستقیم بر قیمت بنزین و گازوئیل و در نهایت بر هزینههای زندگی و سبد معیشت خانوارهای آمریکایی اثر گذاشته است.
وزیر پیشین ارتباطات تصریح کرد: در مجموع، با توجه به نزدیکشدن به انتخابات میان دورهای مجلس نمایندگان و قرار گرفتن جمهوریخواهان در موقعیتی نامطلوب مطابق نظرسنجیها، به نظر میرسد ترامپ بیش از گذشته به طرح شعارها و اتخاذ اقدامات ضربتی و مقطعی روی آورده است.
دولت و مردم ایران سازوکارهای لازم برای مدیریت تحریم را میشناسند
واعظی افزود: رئیس جمهور آمریکا تصور میکند با برجستهکردن اقدامات مقطعی و فضاسازی سیاسی و رسانهای، میتواند حمایت سایر کشورهای جهان را جلب کند و از این طریق بر اثربخشی سیاستهای خود بیفزاید.
وی بیان کرد: اما این رویکرد در عمل نتوانسته است به نتیجه مورد انتظار وی منجر شود ایران نیز از ابتدای انقلاب تاکنون با اقسام تحریمها مواجه است و در شرایط کنونی نیز تحت تحریم قرار دارد. دولت و مردم ایران طی سالهای گذشته تجربه قابلتوجهی در مواجهه با تحریمها به دست آوردهاند و سازوکارهای لازم برای مدیریت این شرایط را میشناسند.
این کارشناس مسائل بینالملل اظهار کرد: بنابراین، اگرچه تحریمها بلااثر نیستند، اما نتوانستهاند فعالیتهای اقتصادی و اداره امور کشور را متوقف کنند و از این روی ایران همچنان مسیرهای لازم جهت طی طریق در شرایط تحریمی را در اختیار دارد.
واعظی گفت: البته به هیچ وجه منظور این نیست که از تحریم استقبال میکنیم. «تحریم نعمت نیست بلکه نغمت است» و موضع ما نسبت به مضرات بیشمار تحریم کاملاً روشن و مجدانه خواستار پایان جنگ و رفع تحریمها از طریق اقدامات دیپلماتیک هستیم.
ترامپ نقشه راهی برای شرایط مبهم فعلی ندارد
وی خاطرنشان کرد: با این حال، تحولات جاری نشان میدهد که ترامپ برای مدیریت وضعیت مبهمی که در آن گیر کرده، برنامه و راهبرد مشخصی ندارد. هر روز موضوع جدیدی مطرح میکند و هنگامی که به نتیجه مورد نظر نمیرسد، بلافاصله سراغ موضوع دیگری میرود.
قائممقام حزب اعتدال و توسعه عنوان کرد: این روند نشانگر این است که رویکرد او بیش از آنکه مبتنی بر یک سیاست منسجم و هدفمند باشد، ماهیتی مقطعی و احساسی دارد.
واعظی خاطرنشان کرد: در حال حاضر، انتظارات ترامپ از جنگ، محاصره دریایی و تحریمهای همهجانبهای که به ادعای خود او در حال اجراست، محقق نشده و نخواهد شد.
ترامپ باید واقعیتهای ایران و حقوق مشروع آن را درک کند
وی ادامه داد: راهحل منطقی و واقعبینانه آن است که وی واقعیتهای ایران و حقوق مشروع آن را درک کند و حسب احترام و به رسمیت شناختن آنها و اصلاح در اتخاذ سیاستهای آسیبزا، دیپلماسی را محور حل اختلاف قرار دهد.
این کارشناس مسائل بینالملل عنوان کرد: در این چارچوب، پایبندی به مفاد یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای و تکیه بر حقوق قانونی تصریحشده در آن میتواند مبنایی معتبر جهت گفتوگوی سازنده و حل و فصل اختلافات از طریق دیپلماسی باشد.
ترامپ از ابتدا برنامه و راهبرد روشنی برای آغاز درگیری با ایران نداشت
واعظی در پاسخ به این پرسش که آیا این سردرگمی نشاندهنده ندانستن «پایان بازی» از سوی آمریکاست، گفت: با توجه به شخصیت، سوابق و اقدامات شخص ترامپ معتقدم که وی از ابتدا برنامه و راهبرد روشنی برای آغاز درگیری با ایران نداشت و متعاقبا فاقد یک نقشه راه مشخص برای مدیریت بحران خاورمیانه بود.
وی تاکید کرد: بلاشک این اهداف از سوی رژیم شرور صهیونیستی، تعیین شد و آمریکا در مسیری قرار گرفت که این رژیم ترسیم کرده بود.
ترامپ در مسیر ترسیمشده رژیم صهیونیستی با ایران وارد جنگ شد
معاون اسبق وزارت امور خارجه افزود: طرف متجاوز آمریکایی بر این تصور بود که جنگ تحمیلی رمضان ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به پایان خواهد رسید. بنابراین، نه اساساً در پی ورود به چنین جنگی بودند و نه برای ادامه و مدیریت آن برنامهای داشتند.
واعظی خاطرنشان کرد: در نتیجه، آمریکا در این ماجرا عملاً در مسیری قرار گرفت که پیشبینی روشنی از پیامدهای آن نداشت و اکنون با این پرسش اساسی مواجه است که چگونه افکار عمومی خود را اقناع کند که چرا وارد جنگ با ایران شد و به جز صرف هزینههای گزاف چه دستاوردی از این جنگ به دست آورد و چرا اکنون ناگزیر به خروج از آن است؟
وی ادامه داد: طی سالهای طولانی، آمریکا کشورهای منطقه را با اتکا به ادعای تأمین و تضمین امنیت، در مدار سیاستهای خود حفظ کرده بود و در این مسیر، از فروش گسترده تسلیحات، ایجاد و استقرار پایگاههای نظامی و تحمیل هزینههای مختلف بهره میگرفت.
تصویر آمریکا به عنوان فروشنده امنیت خدشهدار شد
این فعال سیاسی افزود: اما آنچه در جریان دفاع مقدس رمضان آشکار شد، شکست هیمنه آمریکا بود؛ اینکه آمریکا نه تنها نتوانست امنیت کشورهای منطقه را حفظ کند، بلکه در تأمین امنیت پایگاههای نظامی خود نیز با چالش جدی مواجه شد.
واعظی تصریح کرد: این واقعیت راهبردی، اعتبار ادعای واشنگتن درباره نقش و جایگاه این قدرت بهعنوان تأمینکننده امنیت در منطقه و جهان را بیش از گذشته زیر سوال برد.
وی عنوان کرد: نکتهای مهم که میبایست بر آن تأکید کرد این است که در دنیای امروز، امنیت کالا نیست که آن را خریداری کنیم. کشورها نباید امنیت خود را به دیگران واگذار کنند یا برای تأمین آن به قدرتهای خارجی متوسل شوند.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه خاطرنشان کرد: راهکار پایدار آن است که هر کشور با تقویت ظرفیتهای ملی و توانمندیهای خود، امنیت خویش را تأمین کند یا کشورهای منطقه با ایجاد یک سازوکار و پیمان امنیتی مشترک، با همکاری یکدیگر مسئولیت تأمین امنیت منطقه را بر عهده بگیرند.
واعظی اظهار کرد: در چنین چارچوبی کشورهای منطقه میتوانند بدون درخواست امنیت از سایر بازیگران غیرمنطقهای، بر ظرفیتهای مشترک و توان داخلی خود در جهت ایجاد امنیت پایدار و مستقل تکیه کنند.
دستیابی به امنیت پایدار، نیازمند همکاری و همگرایی کشورهای منطقه است
وی افزود: در عصر جدید مفهوم امنیت دستخوش تغییر اساسی شده و ماهیت جنگ و الزامات آن نسبت به گذشته تفاوتهای اساسی پیدا کرده است. در چنین شرایطی دستیابی به امنیت پایدار، نیازمند همکاری و همگرایی کشورهای منطقه برای تحقق اهداف و تأمین منافع مشترک، بهویژه در حوزه امنیت و همکاریهای منطقهای است.
وزیر پیشین ارتباطات و فناوری اطلاعات یادآور شد: لذا در فردای پایان جنگ، فرصت مناسبی برای ایران و کشورهای منطقه فراهم خواهد شد تا با تکیه بر ظرفیتها و توانمندیهای بومی و از طریق همکاری و سازوکارهای مشترک، امنیت خود و همسایگان را حفظ و تقویت کنیم.
واعظی ادامه داد: این رویکرد میتواند زمینهساز شکلگیری یک نظم امنیتی منطقهای باشد که بر توان و اراده کشورهای منطقه استوار است، نه بر اتکا به قدرتها و بازیگران فرامنطقهای.
جنایت مدرسه میناب، تصویر آمریکا را نزد افکار عمومی جهان مخدوش کرد
وی درباره حمله اخیر دشمن به مجلس عروسی در کوهستک سیریک گفت: متاسفانه، این مسئله یکی از معضلات جدی و نگرانکننده در دنیای امروز است. با این حال، واقعه مدرسه میناب و شهادت دانشآموزان و دیگر قربانیان آن، بیش از پیش تصویر آمریکا را در افکار عمومی جهان مخدوش کرد.
این فعال سیاسی افزود: آمریکا در ابتدا مدعی شد که بمبهای بکار رفته در این حمله از سوی ایران پرتاب شده است، اما با گذشت زمان مشخص شد که این بمبها متعلق به خود آمریکا بوده است. این حمله نیز صرفاً یکبار انجام نشد، بلکه در دو نوبت تکرار شد که اقدامی بسیار عجیب و غیرقابل توجیه به شمار میرود.
واعظی تاکید کرد: این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مسجل شد در مجاورت آن مدرسه، هیچ هدف یا تأسیسات نظامی وجود نداشته است. از این منظر، حمله به یک مرکز آموزشی و تکرار آن، پرسشهای جدی درباره نحوه هدفگیری و مسئولیتپذیری عاملان این اقدام ایجاد میکند.
وی اظهار کرد: حمله اخیر دشمن به یک مجلس عروسی در سیریک نیز نمونه دیگری است که ادعای آنان درباره دقت بالای تجهیزات و تسلیحاتشان را با تردیدهای جدی مواجه میکند. در نزدیکی محل این مراسم هیچ هدف نظامی وجود نداشت و حتی در شعاع حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ متری آن نیز هیچگونه هدف نظامی شناسایی نمیشد.
معاون پیشین وزارت امور خارجه یادآور شد: بنابراین، وقوع چنین حملهای در محلی غیرنظامی، پرسشهای جدی درباره نحوه هدفگیری، دقت تسلیحات و میزان پایبندی متجاوزان به اصل تفکیک اهداف نظامی و غیرنظامی ایجاد میکند.
واعظی بیان کرد: اقدامات انجام شده از سوی آمریکا در جریان جنگ تحمیلی موجب شهادت مردم غیرنظامی شد و این اقدامات جنایت جنگی محسوب میشود و از منظر رعایت حقوق بشر، محل ایراد و پرسش جدی است. در مخاصمات مسلحانه، حتی در شرایط جنگهای گسترده، غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی از حمایت برخوردارند و هدف قرار دادن آنان، جنایت است.
مسئولان آمریکایی در توجیه جنایت سیریک پراکندهگویی میکنند
وی درخصوص هدف قرار گرفتن مجلس عروسی در کوهستک سیریک گفت: بررسی اخبار منتشر شده و واکنشهای افکار عمومی در داخل و خارج از آمریکا نشان میدهد که این اقدام، فارغ از ابعاد حقوقی و مسئولیتهای احتمالی ناشی از آن، به تضعیف بیشتر اعتبار آمریکا در افکار عمومی جهانی منجر شده است و مسئولان آمریکا در توجیه این جنایت اظهارات بیپایه و پراکندهگویی میکنند.
مسئول دفتر رئیس دولت دوازدهم تأکید کرد: اینکه چرا برخی سازمانها و نهادهای بینالمللی که مدعی دفاع از حقوق بشر و حقوق ملتها هستند، در قبال چنین فجایعی سکوت کردهاند، تا حد زیادی به تأثیرپذیری این نهادها از ملاحظات و مناسبات قدرت در عرصه بینالمللی بازمیگردد.
واعظی تصریح کرد: متأسفانه، در مواردی مشاهده میشود که موضوع حقوق بشر بیش از آنکه بر مبنای یک رویکرد مستقل، بیطرفانه و مبتنی بر بررسی دقیق وقایع مورد توجه قرار گیرد، عموما تحت تأثیر ملاحظات سیاسی قرار میگیرد. در چنین شرایطی، میان ادعاهای مطرحشده درباره حمایت از حقوق بشر و نحوه مواجهه عملی با موارد نقض آن، فاصله قابل توجهی ایجاد میشود.
وی افزود: در همین چارچوب، نحوه برخورد با موضوع حمله به مجلس عروسی در سیریک نیز میتواند از منظر اعتبار و مسئولیتپذیری نهادهای نظامی و سیاسی آمریکا مورد توجه قرار گیرد. انعکاس این واقعه و واکنشهای صورتگرفته نسبت به آن، بهویژه در افکار عمومی، موجب شد عملکرد ارتش و دولت آمریکا بیش از پیش با پرسش و انتقاد مواجه شود.
این فعال سیاسی در پاسخ به این پرسش که استاندارد دوگانه حقوق بشری غرب تا کجا میتواند ادامه داشته باشد و چه پیامدی برای جامعه بشری دارد، گفت: کشورهای غربی طی دهههای گذشته تلاش گستردهای برای تثبیت و ترویج مفهوم حقوق بشر بهعنوان یکی از اصول مهم و پذیرفتهشده در عرصه بینالمللی انجام دادهاند.
واعظی بیان کرد: از آنجا که حمایت از کرامت انسانی، حقوق بنیادین افراد و حفظ شان انسان، در ذات خود مفهومی مطلوب و ارزشمند است، این گفتمان در افکار عمومی جهان با استقبال گستردهای مواجه شد و بهتدریج جایگاه قابل توجهی در ادبیات سیاسی و حقوقی بینالمللی پیدا کرد.
وی ادامه داد: با این حال، رفتار کشورهای غربی، بهویژه آمریکا و برخی کشورهای اروپایی که خود را مدافع حقوق بشر معرفی میکنند، در عمل و در بسیاری از موارد با ادعا فاصله قابل توجهی دارد. لذا در مواجهه با موضوعات مشابه، حتی در یک منطقه جغرافیایی واحد، شاهد رویکردهای متفاوت و دوگانهای هستیم.
سکوت سازمانها و نهادهای مدعی حقوق بشر موجب تضعیف جدی اعتبار آنها شده است
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه خاطرنشان کرد: به این معنا که در مواردی، نحوه واکنش و موضعگیری آنان متأثر از مناسبات سیاسی و روابطشان با طرفهای درگیر است و میان همپیمانان خود و سایر کشورها یا ملتها، استانداردهای متفاوتی اعمال میشود.
واعظی گفت: لذا به اعتقاد من، تداوم چنین رویکردی موجب شده است ادعاهای این کشورها درباره دفاع از حقوق بشر با کاهش جدی اعتبار و مشروعیت مواجه شود.
وی افزود: هنگامی که اصول حقوق بشر بهصورت گزینشی و براساس ملاحظات سیاسی مورد استناد قرار گیرد، طبیعی است که اعتماد افکار عمومی جهان نسبت به فاصله عمل تا ادعا تضعیف شود و گفتمان حقوق بشر، در صورت فقدان رویکردی مستقل، یکسان و غیرگزینشی، نتواند جایگاه و اعتبار واقعی خود را حفظ کند.
این کارشناس مسائل بینالملل یادآور شد: لذا سکوت برخی سازمانها و نهادهای مدعی دفاع از حقوق بشر در قبال وقایع و موارد نقض حقوق انسانها، موجب تضعیف جدی اعتبار آنها شده است. افکار عمومی جهان نیز امروز بیش از گذشته نسبت به رفتارهای دوگانه و اعمال استانداردهای گزینشی حساس است.
واعظی بیان کرد: اگر در دهههای گذشته اعمال چنین استانداردهای دوگانه تا حدی امکانپذیر بود، امروز با گسترش فضای مجازی و دسترسی لحظهای مردم به اطلاعات، دیگر نمیتوان درباره موضوعات مشابه، رفتارهای متناقض کرد و انتظار داشت افکار عمومی آن را بپذیرد.
وی اظهار کرد: لذا تداوم این رویکرد در نهایت به بیاعتباری بیشتر دولتهای غربی و سازمانهای بینالمللی مدعی دفاع از حقوق بشر انجامیده است.
دشمن به «گزینه اختلاف افکنی» روی آورده است
وزیر پیشین ارتباطات درباره ضرورت حمایت از سرداران و دیپلماتها و پرهیز از دوقطبیهای کاذب گفت: در شرایطی که دشمن در عرصه تقابل نظامی به هیچیک از اهداف خود دست نیافته است، اکنون به «گزینه اختلاف افکنی» روی آورده و تلاش میکند از طریق ایجاد اختلاف و شکاف در داخل کشور، انسجام و همبستگی ملی که مهمترین مولفه بازدارندگی کشور در بحرانهای سال گذشته بود را تضعیف کند.
معاون پیشین وزارت امور خارجه افزود: متاسفانه پیوسته شاهد آن هستیم که عدهای تحت تأثیر رقابتهای جناحی و ملاحظات انتخاباتی تقریباً با هر تصمیم و اقدامی، چه در حوزه جنگ و مذاکرات و چه در مسائل اجتماعی و سیاسی، مخالفت میکنند و تعدد این مخالفتها، در برخی موارد روند تصمیمگیری و اتخاذ تصمیمات صحیح و بهموقع را با اختلال مواجه کرده است.
واعظی تصریح کرد: در این راستا رهبر انقلاب در دو نوبت بهصراحت نسبت به رویکرد سلبی اختلافافکنی، موضعگیری فرمودند و هرگونه اقدام یا اظهارنظری را که به اختلاف، تفرقه و قطبیسازی در جامعه منجر شود، مردود دانسته و همگان را به حفظ وحدت و تقویت انسجام ملی فراخواندهاند.
حمایت از جبهه و دیپلماسی، اولویت اصلی در شرایط جنگی است
وی ادامه داد: ما در شرایط جنگی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت از نیروهایی هستیم که در خط مقدم جبهه و دیپلماسی حضور دارند و باید از هر اقدامی که موجب تضعیف روحیه یا کاهش توان آنان میشود، پرهیز کنیم.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه تصریح کرد: ما امروز با دو خط مقدم مواجه هستیم. خط مقدم نخست، جبهه نظامی است که چه در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، ۴۰ روزه و چه در عملیات های محدود نیاز است به شکل میدانی پاسخ دهیم و از دلاورمردان نظامی که با نثار خون و جان از مام میهن دفاع می کنند تمام قد حمایت کنیم.
واعظی بیان کرد: خط مقدم دوم، جبهه دیپلماسی است، یعنی افرادی که اعتبار خود را در میان گذاشتهاند و پذیرفتهاند در مسیر مذاکره و گفتوگو آبروی خود را هزینه ایران عزیز کنند.
جنگ و مذاکره مجزا از هم نیستند
وی افزود: لذا جنگ و مذاکره دو مسیر مجزا از یکدیگر نیستند، بلکه دو بال به هم پیوستهاند که در همسویی با یکدیگر میتوانند ایران را به اهداف متعالی برسانند. اگر هر یک از این دو بال تضعیف شود، طبیعی است که حرکت ما در مسیر دستیابی به اهداف ملی با دشواری و اختلال مواجه خواهد شد.
این کارشناس مسائل بینالملل گفت: به اعتقاد من، وظیفه همه ما این است که از رزمندگان غیور و جانفدای ایران که برای حفظ تمامیت ارضی و جلوگیری از توفیق دشمن متجاوز مبارزه میکنند، تمام قد حمایت کنیم.
واعظی تاکید کرد: به شکل موازی نیز ضروری است از دولت و تیم مذاکره کننده که با وقف اعتبار و آبروی خود در حال مذاکره هستند پشتیبانی کنیم تا بتوانند دستاوردهای نظامی را در عرصه گفت و گو تثبیت و به نتایج و امتیازات مؤثر و ماندگار برای آینده کشور بدل کنند.
وی ادامه داد: بنابراین، هر دو جبهه نظامی و دیپلماسی نیازمند حمایت جدی مردم، مسئولان، احزاب، دانشگاهیان و شخصیتهای سیاسی هستند و تقویت هر دو راهبرد، از ملزومات پیشبرد اهداف متعالی کشور است.
نظرات کاربران