فرارو- تحقیقات تازه نشان داده‌اند که معاشرت با افرادی که نگرش منفی دارند، نه تنها بر روحیه و سلامت روان اثر سو می‌گذارد، بلکه می‌تواند بر عمر نیز تأثیرات منفی بگذارد.

به گزارش فرارو به نقل از سی‌ان‌بی‌سی، آیا شما هم پدری دارید که مدام از شما انتقاد می‌کند؟ یا همکار بدخلق و عصبی که هر روز صبح از شما انرژی می‌گیرد؟ ممکن است هم‌خانه‌ای داشته باشید که با دقت زیادی درباره نحوه قرار دادن ظروف در ماشین ظرف‌شویی از شما ایراد می‌گیرد.

اگر این افراد را در یک گروه بگذاریم، ویژگی مشترک آن‌ها «آزارگری» است!

تحقیقات جدید نشان می‌دهند که این افراد تنها موجب آزار شما نمی‌شوند، بلکه به‌طور مستمر، و به شیوه‌ای نامرئی، در حال کم کردن مدت عمر شما هستند.

یافته‌های یک پژوهش نگران‌کننده حاکی از آن است که وجود افراد منفی در جمع‌های اجتماعی، احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن را به شدت افزایش می‌دهد و ساعت بیولوژیکی بدن را به نسبت واقعی سریع‌تر به جلو می‌راند.

یافته‌های علمی: پیر شدن سلول‌ها

این مطالعه مشاهده‌ای که در فوریه ۲۰۲۶ در نشریه معتبر «آکادمی ملی علوم» منتشر گشت، به بررسی شبکه اجتماعی بیش از ۲ هزار نفر پرداخته است.

محققان به منظور تشخیص منابع «حمایت عاطفی» از «استرس‌زا» در زندگی افراد، به طرح پرسش‌های تخصصی پرداختند.

بخش نوآورانه این تحقیق شامل جمع‌آوری نمونه‌های بزاق افراد بود. دانشمندان با بررسی نشانگرهای اپی‌ژنتیک، که معیاری کلیدی برای سنجش سرعت پیر شدن بدن در سطح سلولی به حساب می‌آید، به نتایج جذابی دست یافتند.

«ساعت‌های اپی‌ژنتیک» افراد در معرض آزارگری نشان داد که بدن آن‌ها به‌طور متوسط ۹ ماه پیرتر از سن بیولوژیکی خود است.

نکته نگران‌کننده این است که این اثرات تجمعی هستند؛ به این معنا که به ازای هر «آزارگر» که به زندگی شما افزوده می‌شود، سرعت پیری بدن تقریباً ۱.۵ درصد در سال افزایش می‌یابد.

بریا پری، یکی از نویسندگان اصلی این تحقیق، در مصاحبه‌ای بیان داشت: «این ارتباطات منفی و ویژگی‌های خاص این روابط، به طور مستقیم بر سرعت پیری فرد و فرسایش بدنی او تأثیر می‌گذارد.»

بر اساس این پژوهش، حدود ۳۰ درصد از شرکت‌کنندگان حداقل یک آزارگر در زندگی خود داشتند؛ شخصی که تعریف علمی‌اش بسیار ساده است: «کسی که بیشتر از آنچه که به شما می‌دهد، از شما می‌گیرد.»

بهای زیست‌شناختی روابط اجباری

بیشتر آزارگرانی که در این مطالعه شناسایی شدند، اعضای خانواده بودند؛ اگرچه همکاران، هم‌خانه‌ها و برخی دوستان نیز در زمره آن‌ها قرار داشتند.

بریا پری، جامعه‌شناس دانشگاه ایندیانا، یادآور می‌شود که ما معمولاً ارتباطات سمی با دوستان را سریع‌تر قطع می‌کنیم، اما در مورد اعضای خانواده، حس «وظیفه» مانع از آن می‌شود.

او می‌افزاید: «ما احساس تعهد قوی برای حفظ این ارتباطات یا سپری کردن زمان با آن‌ها داریم. رهایی از این تنش‌ها دشوار است و در نتیجه، بهای بیولوژیکی سنگینی را به دوش می‌کشیم.»

این هزینه زیست‌شناختی ناشی از قرارگیری مداوم در معرض استرس مزمن به وجود می‌آید. این وضعیت منجر به افزایش سطح هورمون کورتیزول، التهاب در بدن، ظهور علائم افسردگی و اضطراب و همچنین تضعیف سیستم ایمنی می‌شود.

زمانی که این شرایط در طولانی‌مدت ادامه داشته باشد، اثرات مخربی بر سلامت قلب و عروق و همچنین طول عمر فرد بر جای می‌گذارد.

طبق گفته پری، گاهی ممکن است روزها زمان ببرد تا بدن پس از یک برخورد منفی از حالت استرس خارج شود و به حالت عادی بازگردد. تکرار مستمر این چرخه، بدن را در حالت فرسودگی دائمی قرار می‌دهد.

«راه رفتن روی پوست تخم‌مرغ»؛ تجربه مشترک زنان

سام مک‌کوی، زنی از آتلانتا که تجربه‌اش در برخورد با دوستی‌های سمی در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفت، این وضعیت را به‌عنوان «راه رفتن روی پوست تخم‌مرغ» توصیف می‌کند.

او بیان می‌کند: «همیشه احساس می‌کردم باید مراقب باشم، مبادا حرفی بزنم یا کاری کنم که طرف مقابل عاطفياً فروپاشیده شود، عصبانی بشود یا به تنهایی برود.»

مشاور مک‌کوی به او هشدار داده بود که تپش قلب یا احساس ناخوشایند درونی هنگام ورود به اتاق، در واقع پیام هشدار سیستم عصبی است.

داده‌های این مطالعه اخیر همچنین نشان می‌دهد که زنان بیشتر از مردان در معرض آزارگران قرار دارند.

مک‌کوی بر این باور است که فشارهای اجتماعی باعث شده‌اند زنان نقش «تیمارگر» و «مراقب» را به عهده بگیرند. غریزه طبیعی آن‌ها، تحت تأثیر این فشارها، می‌گوید که حتی اگر به قیمت تأثیر منفی بر استرس خودشان تمام شود، باید باقی بمانند و به دیگران کمک کنند.

استراتژی‌های مقابله: تعیین مرزها و هنر «نه» گفتن

اما چگونه می‌توان با آزارگران زندگی مقابله کرد؟ متخصصان دو راهکار اصلی را پیشنهاد می‌کنند: برقراری ارتباط شفاف و تعریف مرزهای اخلاقی.

۱. ارتباط مستقیم

اگر آزارگر شما یکی از والدین است که در زندگی شما دخالت می‌کند، یادآوری این نکته که شما یک بزرگسال هستید و در صورت نیاز به مشاوره، خودتان درخواست خواهید کرد، می‌تواند تعادل را برقرار کند.

۲. روان‌درمانی

گاهی اوقات تلاش برای راضی نگه‌داشتن دیگران به تجربیات دوران کودکی مرتبط است. نیکول پری، روان‌شناس بالینی، بیان می‌کند که بسیاری از مراجعانش به دلیل روابط سمی تحت فشار قرار گرفته‌اند.

او توضیح می‌دهد که کودکان در خانواده‌های پرتنش یاد می‌گیرند که احساسات دیگران را بر خود مقدم بشمرند، اما باید به آن‌ها یادآوری شود که این مسئولیت هرگز منطقی نبوده است.

چگونه مرز بگذاریم؟

نیکول پری توصیه می‌کند که تمرین تعیین مرز را با افرادی که با آن‌ها احساس امنیت می‌کنید آغاز کنید. این کار موجب می‌شود تجربه مثبتی از مراقبت از خود به دست آورید.

نکته مهم «پایبندی» به مرزهاست. به عنوان مثال، اگر به کسی می‌گویید: «اگر بلند شی، به صحبت ادامه نمی‌دهم»، باید به راستی آماده باشید که اگر او شروع به فریاد زدن کرد، از اتاق خارج شوید.

او تأکید می‌کند: «مرزها تنها برای گفتن "نه" یا دور شدن نیستند؛ بلکه فضایی برای ایجاد رابطه‌ای نزدیک‌تر و سالم‌تر ایجاد می‌کنند. رابطه‌ای که در آن خبری از خشم پنهان و کینه نیست، زیرا شما بخشی از حقیقت وجودی خود را به اشتراک گذاشته‌اید.»

در نهایت، اگر همه تلاش‌ها برای بهبود روابط و تعیین مرز ناموفق بود، ممکن است سخت‌ترین، اما ضروری‌ترین گزینه، قطع رابطه باشد.

سام مک‌کوی می‌گوید: «این شاید ساده‌ترین توصیه باشد، اما پیاده‌کردن آن دشوارترین کار دنیاست.»

اما وقتی مسأله به سلامت سلولی و سال‌های ارزشمند عمر برمی‌گردد، قطع ارتباطات سمی ممکن است تنها راه نجات زندگی شما باشد.

حفظ جوانی و سلامت تنها به تغذیه و ورزش محدود نمی‌شود؛ گاهی مهم‌ترین دارو برای طول عمر، فاصله گرفتن از افراد سمی در فهرست تماس‌هاست.