براساس گزارش ایسنا و به نقل از اداره روابط عمومی شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، فرایند بازگشایی مدارس به عنوان یک رویداد کلیدی در شهر، معمولاً با تغییراتی در الگوی تردد و افزایش سفرهای روزمره همراه است. این افزایش در تردد وسایل نقلیه می‌تواند منجر به انتشار بیشتر آلاینده‌های ناشی از فعالیت‌های موتوری شود.

در این راستا، شرکت کنترل کیفیت هوای تهران وضعیت کیفیت هوا را در هفته آخر شهریورماه ۱۴۰۴ و همچنین هفته اول مهرماه ۱۴۰۴ مورد بررسی قرار داد تا تأثیر احتمالی تغییرات الگوی تردد بر غلظت آلاینده‌های هوا را تحلیل کند.

نتایج این تحلیل نشان می‌دهد که همزمان با بازگشایی مدارس و تغییراتی که در سفرهای شهری به وقوع پیوسته است، غلظت برخی از آلاینده‌های گازی مرتبط با احتراق و تردد وسایل نقلیه در ساعات اوج، افزایش قابل توجهی داشته است. در اوج ساعات صبح، غلظت منوکسید کربن (CO)، منوکسید نیتروژن (NO)، دی‌اکسید نیتروژن (NO₂) و دی‌اکسید گوگرد (SO₂) به ترتیب ۲۴، ۴۲، ۸ و ۱۴ درصد افزایش را تجربه کرده است. همچنین در اوج عصرگاهی، این افزایش به ترتیب ۱۳، ۴۵، ۱۱ و ۱۰ درصد گزارش شده است.

هم‌زمان با این نتایج، داده‌های ارائه شده توسط شرکت کنترل ترافیک تهران بیانگر این است که طول صف‌های ترافیک در ساعات اوج صبحگاهی پس از بازگشایی مدارس در سال گذشته به‌شدت افزایش یافته و این افزایش به مراتب بیشتر از افزایش غلظت آلاینده‌ها بوده است. این نشان می‌دهد که اگرچه افزایش تردد ناشی از بازگشایی مدارس بخصوص در ساعات صبحگاهی تأثیر مستقیمی بر افزایش آلاینده‌های ناشی از خودروها داشته، اما تغییرات در ترافیک و آلودگی هوا الزماً به صورت هم‌زمان و به یک اندازه اتفاق نمی‌افتد و عوامل دیگری نیز بر کیفیت هوا تأثیرگذار هستند.

به‌عنوان مثال، با وجود اینکه افزایش ترافیک در اوج صبحگاهی به‌مراتب بیشتر از اوج عصرگاهی بود، اما اوج غلظت اکثر آلاینده‌ها در ساعات عصر و شب و در برخی موارد با تأخیری نسبت به اوج ترافیک رخ داده است. این موضوع نشان می‌دهد که شدت ترافیک به‌تنهایی نمی‌تواند میزان و زمان اوج آلودگی هوا را تعیین کند و عواملی مانند شرایط جوی، تجمع آلاینده‌ها، کاهش توان تهویه جو و میزان نشر از سایر منابع آلودگی نیز در شکل‌گیری و جابه‌جایی اوج غلظت آلاینده‌ها نقش دارند.

الگوی ذرات معلق با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون در بازه مورد بررسی در سال گذشته تفاوت‌های قابل‌توجهی را نشان داد، به‌طوری‌که غلظت این آلاینده در اوج صبحگاهی هفته نخست مهرماه ۲۳ درصد و در اوج عصرگاهی ۳۲ درصد نسبت به هفته پایانی تابستان کاهش یافت. اگرچه ترافیک و نشر ناشی از وسایل نقلیه از عوامل مهم تأثیرگذار بر غلظت ذرات معلق با قطر کمتر از ۲.۵ میکرون در تهران محسوب می‌شوند، اما سهم این عامل در زمان‌های مختلف یکسان نیست. به‌ویژه در برخی روزهای فصل‌های گرم و خشک، وقوع طوفان‌های گرد و غبار ممکن است تأثیر بیشتری در تولید این ذرات داشته و سهم نسبی ترافیک را کاهش دهد؛ وضعیتی که در روزهای پایانی شهریورماه به‌همراه ورود ریزگردها به شهر مشاهده شد.

با وجود آنکه غلظت آلاینده‌های هوا تحت تأثیر چندین عامل از جمله شرایط جوی و منابع متنوع انتشار قرار می‌گیرد، وسایل نقلیه متحرک همچنان سهم قابل‌ توجهی در آلودگی هوای تهران دارند و بنابراین مدیریت ترافیک و کاهش نشر ناشی از خودروها از اهمیت بالایی برخوردار است. این اهمیت در زمان بازگشایی مدارس و طول سال تحصیلی دوچندان می‌شود چراکه کودکان و دانش‌آموزان از گروه‌های حساس جامعه محسوب می‌شوند و کاهش تماس آنان با آلودگی هوا باید در اولویت مدیریت شهری قرار گیرد.

به همین دلیل، بهبود جریان ترافیک، کاهش زمان توقف خودروها، تقویت و تسهیل دسترسی به حمل‌ونقل عمومی و مدیریت سفرهای غیرضروری می‌تواند تأثیر بسزایی در جلوگیری از افزایش بیش از حد آلاینده‌ها داشته باشد. تحلیل تجارب سال‌های گذشته نیز به همین منظور انجام شده است تا با شناخت بهتر الگوی تغییرات ترافیک و آلودگی هوا در تهران، شرایط برای مدیریت مؤثرتر ترافیک در آغاز سال تحصیلی جدید فراهم شود و اثرات احتمالی افزایش تردد بر کیفیت هوا به حداقل برسد.

پایان پیام