مریم کرمانی در روز یکشنبه ۲۲ شهریور، در مراسم بزرگداشت روز جهانی حفاظت از لایه اُزُن و سی‌ونهمین سالگرد پروتکل مونترال که در اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان برگزار شد، اظهار داشت: در زمینه اقدامات مربوط به سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی، برنامه‌های متعددی در حال انجام است و امیدواریم در سال جاری بتوانیم به نتایج مؤثرتری در این حوزه دست یابیم. استان اصفهان در سال‌های گذشته نیز به‌طور فعال در این زمینه فعالیت‌ها و ابتکاراتی را دنبال کرده است.

او ادامه داد: یکی از اقداماتی که صورت گرفته، نظارت و پایش مداوم واحدهایی بوده است که در تأمین و تعمیر سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی فعالیت می‌کنند. به‌علاوه، اقدامات آموزشی نیز در این خصوص صورت گرفته است، زیرا آموزش نقش حیاتی دارد و هرچند نظارت بیشتری اعمال شود، در صورتی که آموزش به‌طور کامل صورت نگیرد، نمی‌توان به نتایج رضایت‌بخشی دست یافت.

آموزش واحدهای تخصصی باید به‌طور مستمر ادامه یابد

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان تصریح کرد: لازم است آموزش‌ها نه‌تنها برای پرسنل سازمان حفاظت محیط‌زیست و نهادهای اجرایی بلکه برای واحدهای تعمیراتی و افراد فعال در این زمینه نیز ارائه شود. فعالان باید از دانش و آگاهی لازم درباره روش‌های شارژ گاز و اقدامات مرتبط در این فرایند برخوردار باشند.

کرمانی یادآور شد: این افراد باید به حد کافی از تخصص و دانش لازم برخوردار باشند تا در فرآیند شارژ، تحت نظارت ناظران یا بدون آن‌ها، به‌طور کاملاً کنترل‌شده عمل کنند و این فرایند همانند حالتی باشد که نظارت کامل بر آن انجام می‌شود.

وی گفت: در سال گذشته، سازمان فنی و حرفه‌ای یک دوره آموزشی در این ارتباط برگزار کرد، که تعدادی از فعالان این حوزه نیز در آن شرکت کردند. اما با توجه به اهمیت حفاظت از لایه اُزُن، نمی‌توان با برگزاری یک دوره آموزشی در سال، تصور کرد که به هدف مطلوب رسیده‌ایم و دیگر هیچ تهدیدی در این زمینه وجود ندارد؛ بلکه این اقدامات باید به‌صورت سالیانه تداوم یابد.

شعار امسال؛ «اقدام جهانی برای سیاره‌ای خنک‌تر»

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان تأکید کرد: برگزاری برنامه‌هایی به‌مناسبت روز جهانی حفاظت از لایه اُزُن می‌تواند تأثیری شایان در ارتقاء آگاهی و شناخت نسبت به این موضوع داشته باشد. شعار روز جهانی حفاظت از لایه اُزُن در سال جاری، «اقدام جهانی برای سیاره‌ای خنک‌تر» است که به اهمیت حفاظت از این لایه تأکید می‌کند.

کرمانی افزود: حفظ لایه اُزُن می‌تواند در جلوگیری از گرمایش جهانی که همه ما به وضوح شاهدش هستیم، مؤثر باشد و از همین رو اهمیت حفاظت از این لایه برای ما دوچندان می‌شود.

توسعه زیرساخت‌های اندازه‌گیری ترکیبات مرتبط با اُزُن

وی با اشاره به پیوستن ایران به معاهده جهانی حفاظت از لایه اُزُن، بیان کرد: کشور ما در سال ۱۹۹۰ به این معاهده پیوست و از آن زمان اقداماتی در سطح کشور و استان صورت گرفته است. یکی از آخرین اقداماتی که طی ماه‌های اخیر انجام شده، تجهیز دو ایستگاه هواشناسی به ادوات اندازه‌گیری ترکیبات مختلف بوده است. امیدواریم امسال بتوانیم شرایط را به‌درستی شناسایی کنیم یا دست‌کم امکان اندازه‌گیری این ترکیبات را فراهم کنیم. این اقدام برای نخستین بار است که در این ایستگاه‌ها انجام می‌شود. ما همچنان تلاش می‌کنیم تا روند کاهش و تکمیل این فرآیند ادامه یابد و داده‌ها بر روی سامانه قرار گیرد تا امکان مشاهده آن‌ها مهیا شود. با این اقدامات، شرایط برای اندازه‌گیری اُزُن به‌مراتب آسان‌تر خواهد شد.

همکاری جهانی برای حفاظت از لایه اُزُن

منصوره اسماعیل‌زاده امیری، سرپرست اداره پایش و امور آزمایشگاه‌های اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان اظهار کرد: حوادث و رویدادهای جهانی در گذشته، جامعه بین‌المللی را به این نتیجه رساند که ضرورت همکاری بین‌المللی برای حفاظت از لایه اُزُن احساس می‌شود و به همین دلیل، پروتکل مونترال در سال ۱۹۸۷ به تصویب رسید. یکی از نکات کلیدی در این مورد این است که کشورهای جهان پذیرفته‌اند که مرزهای سیاسی در مواجهه با مسائل زیست‌محیطی تعیین‌کننده نیستند و برای حفظ محیط‌زیست و لایه اُزُن باید به همکاری بپردازند.

او افزود: در این راستا، یکی از مسائل بااهمیت وجود داشت و آن این بود که در صورت حذف مواد آسیب‌زا برای لایه اُزُن، چه موادی باید به‌عنوان جایگزین معرفی شوند تا نیاز جامعه به سرمایش و تجهیزات مرتبط تأمین گردد. در مرحله اول، به سمت استفاده از جایگزین‌هایی حرکت کردند که بتوانند کارایی لازم را داشته باشند و صنعت را تأمین کنند، اما این مواد نیز هرچند به‌اندازه مواد قبلی مضر نبودند، اما همچنان اثرات زیانباری بر لایه اُزُن بر جای می‌گذاشتند.

حرکت از حذف مواد مخرب به مدیریت جایگزین‌ها

سرپرست اداره پایش و امور آزمایشگاه‌های اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان افزود: به همین دلیل، در مراحل بعدی، برنامه‌هایی برای مدیریت و حذف هیدروکلروفلوئوروکربن‌ها (HCFC) طراحی شد و تلاش بر این بود که این مواد نیز به تناوب با گزینه‌های بهتری جایگزین گردند، اما حل کامل این موضوع همچنان به‌دلیل برخی از مواد جایگزین که هر چند آسیب کمتری بر لایه اُزُن دارند، با چالش‌هایی همراه بود؛ زیرا این مواد، قادربودند در جنبه گرمایش جهانی مشکلات جدیدی به‌وجود آورند.

اسماعیل‌زاده ادامه داد: این مواد از نظر پتانسیل گرمایش جهانی بالا بودند و می‌توانستند با افزایش اثر گلخانه‌ای، به تشدید گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی دامن بزنند؛ بنابراین جامعه جهانی با یک چالش جدید روبرو شد، چرا که هدف این نبود که یک ماده را حذف و ماده‌ای دیگر را جانشین کنیم که خود موجب تشدید تغییرات اقلیمی شود. در این راستا، الحاقیه کیگالی به پروتکل مونترال افزوده شد که هدفش کاهش مرحله‌ای استفاده از هیدروفلوئوروکربن‌ها (HFCها) و تمرکز هم‌زمان بر حفاظت از لایه اُزُن و کاهش موادی بود که اثر گرمایشی بالایی دارند. این رویکرد به‌وضوح نشان می‌دهد که حفاظت از لایه اُزُن و مقابله با تغییر اقلیم دو جنبه جدانشدنی هستند.

سرمایش پایدار؛ فراتر از خنک‌کردن

او با اشاره به مفهوم سرمایش پایدار توضیح داد: امروزه وقتی درباره سرمایش پایدار صحبت می‌کنیم، فقط به معنای عملکرد مؤثر یک سیستم یا وسیله در خنک‌کردن نیست، بلکه باید توجه داشت که نیاز جامعه به سرمایش با استفاده از مؤلفه‌های مناسب‌تری، تجهیزات کم‌مصرف‌تر، فناوری‌های روز و مدیریت بهینه انرژی تأمین شود. این موضوع به‌علاوه حفاظت از لایه اُزُن، موجب کاهش مصرف انرژی و مدیریت بهتر آثار زیست‌محیطی تجهیزات سرمایشی خواهد شد و ضرورت دارد که در مسیر توسعه فناوری‌های جدید به این ابعاد به‌طور همزمان توجه شود.

حفاظت از لایه اُزُن تنها با نظارت محقق نمی‌شود

سرپرست اداره پایش و امور آزمایشگاه‌های اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان در خصوص اقدامات انجام‌شده در راستای حفاظت از لایه اُزُن در استان اصفهان تأکید کرد: در این راستا اقدامات نظارتی و آموزشی انجام می‌گیرد و الزامات مربوط به مواد مخرب لایه اُزُن و ترکیبات مورد استفاده در این فرآیند نیز در فرآیندهای نظارتی مدنظر قرار دارد. همچنین در بخش آموزش نیز با همکاری دفتر آموزش فنی و حرفه‌ای، دوره‌های آموزشی ویژه‌ای برگزار شده است.

اسماعیل‌زاده امیری ادامه داد: حفاظت از لایه اُزُن تنها با نظارت محقق نمی‌شود و قسمت عمده‌ای از این فرآیند به انتخاب صحیح مواد و مبردها، روش‌های شارژ و نگهداری تجهیزات، جلوگیری از نشر مبردها و در نهایت مدیریت درست تمام چرخه عمر این تجهیزات مربوط می‌شود. اگر تجهیزات سرمایشی به‌درستی سرویس‌دهی و نگهداری شوند، مواد به‌کاررفته در آن‌ها به‌خوبی انتخاب و مدیریت شوند و از انتشار مبردها جلوگیری شود، می‌توان بخشی مهم از آثار زیست‌محیطی این تجهیزات را کنترل کرد.

حفاظت از اُزُن و مقابله با تغییر اقلیم؛ دو مسیر جدا از هم نیستند

وی در پایان بیان کرد: مسیری که از پروتکل مونترال آغاز شد، با برنامه‌های مربوط به حذف مواد مخرب لایه اُزُن ادامه پیدا کرده و به نوبه خود وارد مرحله تازه‌ای شده است که به ما می‌گوید، حفاظت از لایه اُزُن و مقابله با تغییرات اقلیمی دو مسیر مجزا از یکدیگر نیستند. رویکرد فعلی باید با تمرکز بر استفاده از فناوری‌های پاک، مصرف بهینه انرژی، تجهیزات با کارایی بالاتر و مدیریت صحیح مواد و مبردها پیش برود، تا هم حفاظت از لایه اُزُن به‌صورت مستمر ادامه یابد و هم از تداوم افزایش آثار تغییر اقلیم جلوگیری شود. مسیر پیشرفت یافته در چارچوب پروتکل مونترال نشان می‌دهد که برای حل مسائل زیست‌محیطی، نیاز به همکاری بین‌المللی، استفاده از فناوری‌های مناسب، آموزش، نظارت و اصلاح شیوه‌های مصرف است که باید در کنار یکدیگر قرار گیرند.

انتهای پیام