دیابت فراتر از افزایش قند خون عمل می‌کند و در صورتی که به‌درستی مدیریت نشود، می‌تواند به تدریج بر بخش‌های مختلف بدن تأثیر بگذارد. کلیه‌ها نیز از جمله اندام‌هایی هستند که ممکن است در درازمدت تحت‌تأثیر عوارض دیابت قرار گیرند. به همین خاطر، توجه و مراقبت از بیماران دیابتی صرفاً به مصرف دارو و اندازه‌گیری قند خون محدود نمی‌شود و عوامل مربوط به تغذیه و سبک زندگی نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

این موضوع به‌ویژه برای افرادی که دچار اختلال شدید در عملکرد کلیه هستند و تحت همودیالیز قرار می‌گیرند، از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ چرا که این بیماران می‌بایست هم‌زمان‌ای از قند خون، وضعیت تغذیه و کلیت بهداشت جسمی‌خود را کنترل نمایند. در این شرایط، توجه به روش‌های حمایتی و مکمل نیز مطرح می‌شود، اما استفاده از هر ماده یا مکمل طبیعی بدون بررسی کافی از تأثیرات و ایمنی آن می‌تواند خطراتی را برای بیمار به‌دنبال داشته باشد.

رژیم غذایی مختص بیماران دیابتی و دیالیزی؛ هیچ نسخه‌ای برای همه مناسب نیست

دکتر علی طریقت اسفنجانی، متخصص علوم تغذیه در دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا تصریح کرد: در بیماران دیابتی، به ویژه آن دسته از افرادی که تحت همودیالیز هستند، تغذیه نقشی کلیدی در کنترل قند خون و حفظ سلامت عمومی بدن ایفا می‌کند. برنامه غذایی این بیماران باید به تناسب شرایط جسمی و درمانی آن‌ها تنظیم شود و نمی‌توان یک الگوی غذایی ثابت برای همه آنان پیشنهاد کرد.

وی افزود: در این دسته از بیماران، دقت به نوع و مقدار مواد غذایی مصرفی اهمیت دارد و رژیم غذایی باید همزمان با درمان‌های اصلی به کنترل بیماری و حفظ وضعیت متابولیک بدن یاری رساند. به همین دلیل، توصیه‌های تغذیه‌ای باید با توجه به شرایط خاص هر بیمار و تحت نظر متخصص مربوطه باشد.

وی همچنین خاطرنشان کرد: در کنار برنامه غذایی، برخی ترکیب‌های غذایی و محصولات طبیعی می‌توانند به عنوان مکمل مدنظر قرار گیرند، اما طبیعی بودن یک ماده به‌تنهایی دلیلی بر ایمنی یا اثربخشی آن نیست. برای استفاده از این ترکیبات، نیاز است که میزان مصرف، روزن‌امه‌ و اثر بخشی و ایمنی آنها در مطالعات علمی به دقت بررسی شود. ضمن آنکه در بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای نیز بایستی احتمال تداخل با درمان‌های اصلی مدنظر قرار گیرد.

کنترل قند خون؛ راهی برای کاهش خطر آسیب کلیوی در بیماران دیابتی

دکتر بهرام نیک‌نفس، متخصص بیماری‌های داخلی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز در صحبت‌های خود با ایسنا بیان داشت: دیابت در صورت عدم کنترل می‌تواند به تدریج به رگ‌ها و بافت‌های مختلف آسیب برد و کلیه‌ها نیز از جمله اندام‌هایی هستند که ممکن است تحت‌تأثیر این آسیب‌ها قرار گیرند. بنابراین، کنترل مناسب قند خون یکی از اقداماتی است که می‌تواند خطر پیشرفت آسیب‌های ناشی از دیابت را کاهش دهد.

وی توضیح داد: هنگامی که عملکرد کلیه‌ها به طور چشمگیری کاهش یابد، بیمار ممکن است به همودیالیز نیاز پیدا کند. در نتیجه، مراقبت از کلیه‌ها برای بیماران دیابتی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و باید کنترل بیماری‌های زمینه‌ای در کنار سایر روش‌های درمانی پیگیری شود.

وی اضافه کرد: در بیماران دیابتی که تحت همودیالیز هستند، توجه به قند خون و همچنین وضعیت التهاب و استرس اکسیداتیو حائز اهمیت است، زیرا این عوامل می‌توانند با شرایط عمومی بدن مرتبط باشند. مدیریت صحیح این وضعیت‌ها می‌تواند در حفظ سلامتی عمومی بیمار و بهبود کیفیت زندگی او تأثیر مثبتی داشته باشد، و به همین دلیل، بررسی شیوه‌های حمایتی در کنار درمان‌های اصلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

پژوهش جدید: روغن سیاه‌دانه با بهبود برخی شاخص‌های دیابت و استرس اکسیداتیو همراه بود

در این راستا، پژوهشگران در یک مطالعه مداخله‌ای که توسط دکتر طریقت اسفنجانی و دکتر نیک‌نفس در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد، تأثیر روغن سیاه‌دانه بر وضعیت بیماران دیابتی تحت همودیالیز را بررسی کردند. هدف این مطالعه، ارزیابی تأثیر مکمل روغن سیاه‌دانه بر عملکرد کلیه، وضعیت قند خون، استرس اکسیداتیو و وضعیت التهابی این بیماران بود.

این تحقیق بر روی ۴۶ بیمار دیابتی تحت همودیالیز و در قالب یک کارآزمایی بالینی دوسوکور با گروه دارونما انجام شد. بیماران گروهی که روغن سیاه‌دانه دریافت کردند، به مدت ۱۲ هفته، روزانه ۲ گرم از این روغن را مصرف نمودند و در پایان این دوره، تغییرات شاخص‌های مورد بررسی با گروه دریافت‌کننده دارونما مقایسه شد.

به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات دقیق آن در مقاله‌ای با شناسه https://doi.org/10.1155/2022/2753294 منتشر شده است، نشان می‌دهد که مصرف روزانه ۲ گرم روغن سیاه‌دانه در این بیماران با افزایش حجم ادرار، SOD و TAC و کاهش مواردی همچون اسید اوریک، اوره، FBS، HbA1c، MDA و hs-CRP همراه بوده است. همچنین استفاده از سیاه‌دانه در آن دوز و شکل مصرفی بی‌خطر ثبت شد و هیچ عارضه جانبی قابل توجهی در رابطه با آن مشاهده نشد؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد روغن سیاه‌دانه می‌تواند به عنوان یک گزینه مکمل، در بررسی‌ها و تحقیقات بعدی نسبت به این گروه از بیماران، مورد توجه قرار گیرد.

انتهای پیام