بر اساس گزارش خبرگزاری مهر و به نقل از بانک مرکزی، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در اجلاس رؤسای بانک‌های مرکزی کشورهای اسلامی، سخنرانی‌ای تحت عنوان «فراتر از بیانیه: بازنگری در شیوه اطلاع‌رسانی بانک‌های مرکزی در عصر عدم قطعیت» ارائه داد. وی در این سخنرانی به تشریح رویکرد جامع سیاست‌گذار پولی در مواجهه با شوک‌های خارجی، ناترازی‌های موجود و مدیریت ادراک و انتظارات تورمی پرداخت.

عدم قطعیت‌های چندلایه و لزوم کنشگری فعال

همتی با اشاره به ماهیت پیچیده و چندلایه عدم قطعیت‌های حاکم بر اقتصاد کشور، عوامل عمده نوسانات را ناشی از فشارهای خارجی، تحریم‌ها و ریسک‌های ژئوپلیتیکی دانست که با چالش‌های تراز پرداخت‌ها و قیدهای بودجه‌ای تلاقی یافته‌اند.

وی خاطرنشان کرد که فشارهای خارجی به‌طور عمدی برای تحریک «تورم ادراک‌شده» و تبدیل فشارهای اقتصادی به نارضایتی طراحی شده‌اند. همتی تأکید کرد که بانک مرکزی نباید در برابر شیوه انتقال شوک‌های خارجی به اقتصاد داخلی رویکردی منفعلانه اتخاذ کند؛ بلکه مسئولیت ما در حفظ ثبات پولی و مالی در مواجهه با این عدم قطعیت‌ها به‌طور فعال است.

خطوط دفاعی سیاست‌گذار: انضباط پولی و مدیریت نوسانات ارزی

رئیس کل بانک مرکزی «انضباط پولی» را به عنوان اولین خط دفاعی در مدیریت نوسانات اقتصادی معرفی کرد و گفت: مهار موتورهای تورم‌زایی، ادامه محدودیت‌های کمی بر رشد ترازنامه بانک‌ها و جلوگیری جدی از پولی‌سازی کسری بودجه دولت، عواملی هستند که می‌توانند از پایداری تورم ناشی از شوک‌های اولیه جلوگیری کنند.

همتی تخصیص ارز به‌صورت هدفمند را جزئی دیگر از برنامه‌های بانک مرکزی برای مدیریت نوسانات ارزی ذکر کرد و ابراز داشت: اولویت دادن ارز به کالاهای اساسی، نه به‌منظور دفاع از یک نرخ اسمی غیرواقعی، بلکه به‌منظور پیشگیری از شوک‌های ناگهانی و تسهیل اثر انتقال نرخ ارز بر معیشت خانوارها و کنترل تورم ادراک‌شده انجام می‌شود.

وی همچنین به اجرای بسته سیاستی ترکیبی اشاره کرد و گفت: نرخ بهره سیاستی به‌عنوان قطب‌نمای موضع پولی باقی خواهد ماند و با کنترل نقدینگی، مدیریت ترازنامه و هدایت اعتبارات به سمت بخش‌های مولد و اشتغال‌زا، تکمیل خواهد شد.

بازتعریف شیوه اطلاع‌رسانی و مدیریت روایت‌ها

همتی بر این نکته تأکید کرد که در شرایط بحران و فشارهای امنیتی-اقتصادی، «سکوت سیاستی گزینه‌ای بی‌طرف نیست». وی الزامات راهبرد ارتباطی نوین بانک مرکزی را تشریح کرد و گفت: پیشگیری از خلأ اطلاعاتی، اولین راهبرد در این زمینه است. تأخیر در ارائه اطلاعات شفاف، زمینه را برای شایعات و روایت‌های رقیب فراهم می‌کند؛ بنابراین، توالی، زمان‌بندی و دقت پیام‌ها حائز اهمیت بالایی است.

وی همچنین ارتباط چندلایه با ذی‌نفعان را دومین الزام راهبرد ارتباطی جدید بانک مرکزی برشمرد و بیان کرد: اطلاع‌رسانی بانک مرکزی باید برای هر مخاطب به‌طور خاص تنظیم شود تا سیگنال‌های فنی و دقیق به بازارهای مالی، پیش‌بینی‌پذیری برای فعالان اقتصادی و پیام‌های قابل فهم برای خانوارها بابت قدرت خرید و تورم ارسال گردد.

همتی ارائه «تابع واکنش» به‌جای وعده‌های قاطع را به عنوان سومین راهبرد معرفی کرد و گفت: توضیح سناریوهای مختلف و شفاف‌سازی واکنش‌های سیاست‌گذار به تغییر شرایط، جایگزین تعهد به مسیرهای خطی و غیرمنعطف شده است.

لزوم انسجام در کلیت سیاست‌گذاری کشور

در پایان، رئیس کل بانک مرکزی اظهار داشت که سیاست پولی به‌تنهایی نمی‌تواند انتظارات را ثابت نگه دارد و تصمیمات مالی، سیاست‌های تجاری، قیمت‌گذاری‌های دستوری و تغییرات ساختاری به‌طور مستقیم بر تورم و نرخ ارز تأثیرگذار هستند. حتی واضح‌ترین ارتباطات بانک مرکزی نیز با ارسال سیگنال‌های متناقض از سایر نهادهای اقتصادی تضعیف می‌شود؛ بنابراین آنچه می‌تواند پایداری ثبات را تضمین کند، هم‌راستایی و انسجام کامل در مجموعه سیاست‌های کلان کشور است.