کشف شگفت‌انگیز زیر پوشش جنگل‌های ماچو پیچو؛ بیش از ۲٫۵ کیلومتر مسیر ناشناخته شناسایی شد

طبق اخبار هریتیج دیلی، باستان‌شناسان اهل لهستان و پرو در حوالی ماچو پیچو موفق به کشف بیش از ۲.۵ کیلومتر از جاده‌ای ناشناخته مربوط به دوران پیشاکلمبی شده‌اند. این یافته می‌تواند نمای جدیدی از چگونگی سازماندهی، ارتباطات و توسعه فضای باستانی این ناحیه ترسیم کند. پژوهشگران علاوه بر این معابر، تراس‌ها، سکوها و ساختارهای دایره‌ای ناشناخته‌ای را نیز شناسایی کرده‌اند که نشان‌دهنده وسعتی بسیار بیشتر از آن چیزی است که پیش‌تر تصور می‌شد.

این کشفیات در دامنه کوه یانانتین و در شرق رشته‌کوه آند صورت پذیرفته است، جایی که جنگل انبوه استوایی قرن‌ها زیرساخت‌های باستانی را از رسیدن چشم‌های تحقیقاتی دور نگه داشته بود.

ماچو پیچو و چشم‌انداز فرهنگی اطراف آن از سال ۱۹۸۳ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است. با وجود بیش از یک قرن تلاش در عرصه باستان‌شناسی، محققان همچنان در حال کشف جنبه‌های ناپیدای این محوطه مشهور هستند.

جدیدترین مشاهدات به تحقیقاتی مربوط می‌شود که در تیر و مرداد ۲۰۲۶ برگزار شد و به همت گروهی از کارشناسان لهستانی و پرو انجام پذیرفت.

کار در این نواحی با چالش‌های فراوانی روبه‌روست. محدوده تحقیق در ارتفاعی بین ۲۰۰۰ تا ۲۷۰۰ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده و پوشش گیاهی استوایی آن به حدی متراکم است که پیمایش آن به آسانی میسر نیست.

ماریوش ژولکوفسکی، مدیر مرکز مطالعات آندی دانشگاه ورشو، گزارش داده که یکی از اعضای تیم تحقیقاتی برای طی تنها ۲۵۰ متر از جنگل با قمه حدود سه ساعت وقت صرف کرده است. لذا، روش‌های سنتی باستان‌شناسی به راحتی می‌توانند سازه‌های نهفته زیر پوشش گیاهی را نادیده بگیرند.

برای مقابله با این چالش، پژوهشگران از فناوری لایدار بهره جستند که شامل نصب سیستم روی پهپادها و ارسال پالس‌های لیزری به زمین است و زمان بازگشت این پالس‌ها اندازه‌گیری می‌شود.

بسیاری از این پرتوها به تاج درختان برخورد می‌کنند، اما تعدادی از آن‌ها از شکاف‌ها عبور کرده و به سطح زمین می‌رسند. پژوهشگران سپس با حذف داده‌های پوشش گیاهی به صورت دیجیتالی، مدلی سه‌بعدی از زمین زیر جنگل ایجاد می‌کنند.

این تکنولوژی مسیرهای باریک و زیگزاگی را نمایان ساخت که در سراسر دامنه کوه گسترده بودند. زمانی که یکی از این مسیرها با اطلاعات محلی همخوانی پیدا کرد، اعضای گروه تحقیق به بررسی‌های گسترده‌تری پرداختند و به شبکه‌ای بسیار وسیع‌تر از راه‌های باستانی دست یافتند.

تا کنون بیش از ۲.۵ کیلومتر از جاده‌های ناشناخته پیشاکلمبی شناسایی شده و طولانی‌ترین بخش پیوسته آن حداقل ۱.۲ کیلومتر ادامه دارد.

پژوهشگران معتقدند این تنها آغاز کار است. ژولکوفسکی تصریح کرده است که با توجه به این که تنها مرحله اول تحلیل داده‌های لایدار به پایان رسیده، طول واقعی این شبکه احتمالاً دست‌کم دو برابر مقدار فعلی خواهد بود.

شکل زیگزاگی و نحوه ساخت این مسیرها شباهت‌های زیادی با نمونه‌های شناخته‌شده مربوط به مهندسی اینکاها دارد، اما باستان‌شناسان هنوز در ارائه تاریخ دقیق آن‌ها احتیاط می‌کنند.

احتمال دارد برخی از این مسیرها پیش از آغاز عصر اینکاها ساخته شده و بعدها به شکل دیگری مورد استفاده یا ترمیم قرار گرفته باشند. برای تعیین زمان ساخت هر بخش، نیاز به کاوش‌های باستان‌شناسی بیشتری هست.

این کشف می‌تواند نگرش باستان‌شناسان را در مورد وسعت واقعی ماچو پیچو دگرگون کند. در حال حاضر، بیش از ۶۰ محوطه باستانی در پارک ملی ماچو پیچو شناسایی شده که از طریق شبکه‌ای از جاده‌ها به سکونتگاه اصلی، «لاکتا د ماچو پیچو»، مربوط می‌شوند و هر یک نقش مخصوص به خود را در این سیستم ایفا کرده‌اند.

بیشتر آثار شناسایی‌شده تا کنون در ساحل چپ رود اوروبامبا واقع شده‌اند، اما جاده‌های جدید کشف‌شده نشان می‌دهند که سمت دیگر رودخانه نیز در دوران اینکاها از توسعه قابل توجهی برخوردار بوده است.

اکنون پژوهشگران توجه ویژه‌ای به ناحیه ماندور، درست مقابل ماچو پیچو، دارند؛ ناحیه‌ای که به نظر ژولکوفسکی می‌تواند نظریات کنونی را درباره چگونگی عملکرد این مجموعه عظیم تکمیل و یا اصلاح کند.

در جمع پژوهشگران فعال در سال ۲۰۲۶، یان کلاپوت از مرکز مطالعات آندی دانشگاه ورشو، بارتلومی خمیلفسکی از دانشگاه علم و فناوری وروتسواف که مسئول اسکن‌های لایدار با پهپاد بوده، پاول دابک از دانشگاه علوم محیطی و زیستی وروتسواف و جف راکی کونترراس سوتو، باستان‌شناس پرویی مؤسسه Apu Space، به چشم می‌خوردند.

نینو دل سولار ولارده، که مسئول هماهنگی پژوهش‌های باستان‌شناسی ماچو پیچو در اداره منطقه‌ای فرهنگ کوسکو است، سرپرستی میدانی پروژه را به عهده داشت و دانشگاه ورشو نیز منابع مالی آن را تأمین کرد.

اکنون محققان در حال مذاکره با مقامات فرهنگی پرو برای اجرای یک برنامه بلندمدت هستند که شامل گسترش بررسی‌های لایدار به نواحی جدید و اخذ مجوز برای انجام کاوش‌های هدفمند در برخی از راه‌های تازه کشف‌شده می‌باشد.

با این حال، موقعیت دقیق این یافته‌ها در حال حاضر به صورت محرمانه نگه‌داری می‌شود تا از حفاری‌های غیرمجاز و احتمال خسارت به بقایای باستانی جلوگیری شود.