بر اساس گزارش ایسنا، در سال‌های اخیر، زغال‌سنگ همچنان به عنوان یکی از مواد معدنی بسیار مهم در سطح جهانی شناخته می‌شود. علاوه بر نقش کلیدی آن در تولید برق در کشورهای متعددی، کاربرد اصلی این ماده در صنعت فولاد و فرایند تولید کک متالورژی است. با وجود تلاش‌های جهانی به منظور کاهش استفاده از سوخت‌های فسیلی، پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که زغال‌سنگ همچنان در تأمین انرژی و صنایع بنیادی، به ویژه در کشورهای آسیایی، به اندازه قابل توجهی وجود خواهد داشت.

ایران نیز با دارا بودن ذخیره‌ای بالغ بر ۱۴ میلیارد تن زغال‌سنگ احتمالی، از پتانسیل بالایی در این زمینه برخوردار است. این ذخایر عمدتاً در نواحی زغالی طبس، کرمان و البرز جمع شده و بیشتر در زنجیره تولید فولاد به کار گرفته می‌شود.

بر اساس جدیدترین داده‌های استخراج زغال‌سنگ از سنجه عملکردی برنامه هفتم توسط وزارت صمت برای سال ۱۴۰۴، میزان کل استخراج این ماده معدنی در سال ۱۴۰۴ به سه میلیون و ۶۵۱ هزار و ۸۲۸ تن رسیده که نسبت به مقدار سه میلیون و ۵۹۶ هزار و ۷۶۶ تن در سال ۱۴۰۳، نشان‌دهنده رشد حدود ۱.۵ درصدی بوده است.

علاوه بر این، آمارها نشان‌دهنده تمرکز بالای تولید این محصول معدنی در چند استان از کشور می‌باشد؛ به گونه‌ای که تنها پنج استان، مسئول تولید بیش از ۹۹ درصد از کل زغال‌سنگ کشور هستند.

طبق این آمار، استان خراسان جنوبی با استخراج یک میلیون و ۹۸۶ هزار و ۹۴۸ تن، به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده زغال‌سنگ در کشور شناخته شده و بیش از ۵۴ درصد از کل استخراج ایران را به خود اختصاص داده است.

در سوی دیگر، فاصله معنادار این استان با سایر تولیدکنندگان نشان می‌دهد که مهم‌ترین ذخایر فعال زغال‌سنگ کشور همچنان در بخش شرقی ایران و ناحیه معدنی طبس قرار دارد.

پس از خراسان جنوبی، استان کرمان با افزایش قابل توجه تولید و دستیابی به رقم ۸۶۹ هزار و ۲۰۳ تن، در جایگاه دوم قرار گرفته است. کرمان به عنوان یکی از مناطق قدیمی معدن‌کاری در ایران، با رشد حدود ۲۰ درصدی نسبت به سال گذشته، سهم خود را از تولید زغال‌سنگ کشور به حدود ۲۴ درصد افزایش داده است.

همچنین، استان مازندران با استخراج ۳۰۸ هزار و ۷۴ تن، در رتبه سوم قرار دارد و به دنبال آن استان سمنان با ۲۴۰ هزار و ۹۰۴ تن و استان گلستان با ۲۲۰ هزار و ۷۱۰ تن، رتبه‌های چهارم و پنجم را به خود اختصاص داده‌اند.

سهم سایر استان‌ها از استخراج زغال‌سنگ

در حالیکه پنج استان نخست بیش از سه میلیون و ۶۲۵ هزار تن (بیش از ۹۹ درصد) از مجموع تولید زغال‌سنگ کشور را در اختیار دارند، میزان استخراج در سایر استان‌های تولیدکننده به طور قابل توجهی کمتر است. به طور مثال، استان یزد با ۱۵ هزار و ۹۷۶ تن، خراسان رضوی با ۷۲۸۳ تن، آذربایجان شرقی با ۱۶۵۱ تن، تهران با ۵۹۰ تن، اصفهان با ۲۰۰ تن، خراسان شمالی با ۲۰۰ تن و البرز با ۸۸ تن در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند. این عدم توازن به خوبی نمایانگر این است که استخراج زغال‌سنگ در ایران بیش از آنکه به صورت جغرافیایی پخش شده باشد، به شدت به منابع زمین‌شناسی و نواحی معدنی غنی در چند استان خاص وابسته است.

علاوه بر این، بررسی آمارهای سال ۱۴۰۴ وزارت صمت نشان می‌دهد که در ۱۹ استان کشور هیچ‌گونه استخراج زغال‌سنگی به ثبت نرسیده و ساختار تولید این ماده معدنی در ایران عمدتاً به صورت انحصاری بر روی چند استان معدنی خاص متمرکز است.

انتهای پیام