به نقل از ایسنا، در حالی که اقدام علیه مراکز غیرمجاز استخراج رمزارز و تجهیزات فاقد مجوز همچنان در اولویت مسئولان قرار دارد، تحلیل قواعد موجود بیانگر این است که قانونی بودن فعالیتهای این حوزه محدود به داشتن دستگاه استخراج یا ورود آن از منابع رسمی نیست. بلکه تمامی فرآیندهای واردات، تولید، فروش، تعمیر و استفاده از این تجهیزات تحت تأثیر مجموعهای از الزامات قانونی و تجاری قرار دارد.
بر اساس آییننامه استخراج رمزداراییها، فعالیتهای مربوط به واردات، تولید، فروش و تعمیر تجهیزات استخراج و همچنین استفاده از آنها، صرفاً با دریافت مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت و از طریق مسیر قانونی تجاری و گمرکی میسر است. علاوه بر این، رعایت الزامات استاندارد، مقررات مربوط به تأمین انرژی و ثبت تجهیزات نیز از جمله مواردی است که باید در فعالیت مراکز استخراج رعایت شود.
بدین ترتیب، تفاوت قابل توجهی میان «واردات قانونی دستگاه» و «استفاده قانونی از دستگاه» وجود دارد و داشتن مدارک خرید یا حتی مدارک ترخیص گمرکی به تنهایی نشاندهنده مجاز بودن فعالیت استخراج در هر مکان و تحت هر شرایطی نیست.
چارچوب قانونی استخراج رمزارز
استخراج رمزارز در ایران از سال ۱۳۹۸ متناسب با چارچوبهای مشخصی تحت قوانین تعریف شد. با این حال، مقررات این بخش بهصورت مستمر تغییر یافته و آییننامه استخراج رمزداراییها در سال ۱۴۰۱ رویکرد جدیدی را برای فعالیت در این حوزه تعریف کرد. طبق ماده ۲ این آییننامه، تمامی فعالیتهای واردات، تولید، فروش و تعمیر تجهیزات استخراج رمزدارایی و همچنین استفاده از آنها، منوط به دریافت مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت و از طریق رویههای قانونی تجاری و گمرکی است.
بنابراین، برای بررسی وضعیت حقوقی فعلی، مقررات آییننامه ۱۴۰۱ و اصلاحات و دستورالعملهای اجرایی مرتبط، به عنوان مبنای اصلی بررسی در نظر گرفته میشود.
واردات ماینر؛ فراتر از خرید و حمل کالا
یکی از باورهای عمومی این است که خرید دستگاه از یک فروشنده خارجی و ورود کالا از مسیر قانونی به معنای فرآیند واردات قانونی است. در حالی که مقررات موجود، ورود تجهیزات استخراج را مشروط به رعایت الزامات مجوز و تشریفات تجاری و گمرکی کرده است. واردکننده ملزم است قبل از اقدام، وضعیت مجوزهای مورد نیاز، مشخصات کالا، الزامات فنی و استانداردی و شرایط ثبت سفارش را بررسی کند.
علاوه بر این، اطلاعات مربوط به واردکننده، فروشنده خارجی، ارزش کالا، کشور مبدأ، ویژگیهای فنی تجهیزات و دیگر اطلاعات تجاری باید در فرآیند رسمی واردات ثبت گردد. لذا، فاکتور خرید خارجی، قرارداد با فروشنده یا مدارک حمل بهتنهایی نمیتواند به جای فرآیند قانونی واردات و ثبت سفارش قرار گیرد.
نقش وزارت صمت در فرآیند واردات
وزارت صنعت، معدن و تجارت طبق آییننامه استخراج رمزداراییها، نقش کلیدی در صدور مجوزهای مرتبط با فعالیت و تجهیزات استخراج ایفا میکند. بر اساس تبصره ۷ ماده ۲ آییننامه، شرایط مربوط به صدور مجوز برای واردات یا تولید تجهیزات تخصصی استخراج رمزدارایی باید توسط وزارت صمت و با همکاری سازمانهای مرتبط تعیین و ابلاغ شود.
از این رو، متقاضیان واردات تجهیزات استخراج قبل از انجام معامله، باید آخرین ضوابط و شرایط اجرایی اعلامشده از سوی وزارت صمت را بررسی کنند. این مسئله اهمیت ویژهای دارد زیرا ممکن است مقررات و رویههای اجرایی تجارت خارجی در زمانهای مختلف تغییر کند و وضعیت یک کالا باید در زمان اقدام استعلام شود.
ثبت سفارش و سامانه تجارت
پس از احراز شرایط و مجوزهای لازم، واردات تجهیزات باید از طریق مسیر رسمی تجارت خارجی صورت گیرد. ثبت سفارش، تعیین مشخصات کالا، اطلاعات فروشنده، ارزش معامله، کشور مبدا و سایر اطلاعات لازم، از جمله مراحل این فرآیند محسوب میشود.
در این مرحله، تطابق اطلاعات ثبتشده با مشخصات واقعی دستگاه از اهمیت زیادی برخوردار است. نوع دستگاه، مدل، سازنده و مشخصات فنی باید بهدقت در اسناد تجاری و وارداتی درج شود. اظهار کالا تحت عنوان یا مشخصاتی که با کالا مطابقت ندارد، ممکن است در مراحل بعدی منجر به مشکلات گمرکی شود.
تعرفه کالا؛ شناسه طبقهبندی، نه مجوز واردات
یکی از موضوعات کلیدی در واردات تجهیزات استخراج، طبقهبندی صحیح کالا در نظام تعرفهای است. برای ردیف تعرفه تجهیزات استخراج رمزارز، واردکننده باید به آخرین نسخه کتاب مقررات صادرات و واردات و وضعیت همان ردیف در زمان ثبت سفارش و ترخیص از مراجع رسمی توجه کند.
مهم است که وجود یک ردیف تعرفه برای یک کالا بهتنهایی نشاندهنده آزاد بودن واردات آن کالا نیست. تعرفه بهطور ابتدایی برای طبقهبندی کالاها به کار میرود و وضعیت واردات، ثبت سفارش و سایر مجوزهای لازم باید بر اساس مقررات جاری تعیین شود. بنابراین، تسجيل صحیح کالا و تطبیق مشخصات واقعی دستگاه با ردیف تعرفه و اسناد تجاری، از الزامات مهم فرآیند واردات بهشمار میرود.
استاندارد؛ یکی دیگر از حلقههای قانونی
موضوع استاندارد نیز جزء مهمی از فرآیند واردات تجهیزات استخراج است.
طبق ماده ۴ آییننامه استخراج رمزداراییها، سازمان ملی استاندارد ایران موظف شده است با همکاری نهادهای مرتبط، استانداردهای مربوط به تولید و واردات تجهیزات استخراج رمزدارایی را بنا کرده و ابلاغ کند. این مقررات شامل الزامات برچسب انرژی، کیفیت توان الکتریکی و استانداردهای فناورانه تجهیزات میشود. بنابراین، واردکننده باید قبل از خرید و حمل تجهیزات، وضعیت استاندارد و الزامات فنی دستگاه را از مراجع ذیصلاح جویا شود.
گمرک؛ مرحله ورود و ترخیص کالا
پس از ورود محموله، کالا باید تحت فرآیند قانونی گمرکی اعلام و تشریفات مربوط به ترخیص آن انجام گیرد. در این مرحله، اسناد تجاری و حمل، اظهارنامه، مشخصات کالا و مجوزهای مورد نیاز مورد بررسی قرار میگیرد.
با این وجود، باید به تفاوت میان نقش وزارت صمت و گمرک توجه شود؛ وزارت صمت در زمینه صدور مجوزهای مربوط به فعالیت و تجهیزات استخراج مسئول است و گمرک وظیفه انجام تشریفات قانونی ورود و ترخیص کالا را عهدهدار است. بنابراین، ترخیص یک دستگاه از گمرک به تنهایی به معنای صدور مجوز برای بهرهبرداری از آن جهت استخراج رمزارز نیست.
واردات قانونی با بهرهبرداری قانونی یکسان نیست
یکی از نکات اساسی در مقررات حوزه استخراج رمزارز، تفاوت بین ورود قانونی دستگاه و استفاده قانونی از آن است. ممکن است دستگاهی با طی مراحل تجاری و گمرکی به کشور وارد شده باشد، اما استفاده از آن در مکانی که فاقد مجوز لازم است یا شرایط آن با مجوز صادرشده سازگار نیست، میتواند مطابق با مقررات محل ایراد تلقی شود.
علاوه بر این، طبق مقررات، تغییرات در تعداد و نوع تجهیزات استفادهشده در مراکز استخراج باید بر اساس ضوابط مربوط در سامانه وزارت صمت ثبت و مجوزهای لازم اصلاح شود. بنابراین، فقط مدارک واردات دستگاه نمیتواند مجوز فعالیت یک مرکز استخراج محسوب گردد.
تأمین برق؛ حلقه مهم بهرهبرداری
در کنار مجوزهای تجاری و فنی، شیوه تأمین انرژی نیز از مباحث بنیادی در فعالیت مراکز استخراج به شمار میرود. آییننامه استخراج رمزارزی، استفاده از انشعاب برق یا گاز برقرارشده برای مقاصد دیگر را برای استخراج ممنوع کرده و روشهای مجاز تأمین انرژی را بیان نموده است.
به این ترتیب، حتی اگر تجهیزات از مسیر قانونی وارد کشور شده باشند، استفاده از برق یا گاز خارج از چهارچوب مقررات میتواند منجر به غیرمجاز شدن فعالیت گردد. از این حیث، زنجیره قانونی فعالیت استخراج به واردات دستگاه ختم نمیشود و محل استقرار، مجوز مرکز، تعداد و نوع تجهیزات و شیوه تأمین انرژی باید با قوانین مربوط همخوانی داشته باشد.
زنجیره قانونی ماینر از واردات تا بهرهبرداری
با توجه به مجموعه قواعد موجود، میتوان فرآیند قانونی فعالیت در زمینه تجهیزات استخراج را بهطور کلی در چند مرحله خلاصه کرد:
دریافت مجوزها و شرایط لازم از وزارت صمت، ثبت سفارش و انجام مراحل رسمی تجارت خارجی، رعایت الزامات استاندارد و فنی، ورود کالا، اظهار صحیح و انجام تشریفات گمرکی، ترخیص، ثبت و تطبیق تجهیزات با مجوز مرکز، تأمین انرژی مطابق با قوانین و بهرهبرداری مطابق با مجوز. این زنجیره نشاندهنده این است که نمیتوان قانونی بودن یک دستگاه را تنها بر اساس یکی از اسناد موجود در پرونده، مانند فاکتور خرید یا سند ترخیص، ارزیابی کرد.
تحلیل مقررات حکایت از آن دارد که واردات تجهیزات استخراج رمزارز در ایران مشمول فرآیندهای قانونی و مجوزهای مشخصی میباشد و نمیتوان صرف وجود یک ردیف تعرفه یا امکان ثبت اطلاعات کالا در سامانههای تجاری را بهعنوان دلیلی برای آزاد بودن واردات بدون قید و شرط تلقی کرد.
طبق آییننامه استخراج رمزداراییها، واردات، تولید، فروش و تعمیر تجهیزات استخراج باید تحت چارچوب مجوزهای صادره از وزارت صمت و روند قانونی تجاری و گمرکی انجام شود. علاوه بر این، رعایت الزامات استاندارد، اظهار صحیح کالا، گذراندن تشریفات گمرکی، ثبت تجهیزات و رعایت قوانین تأمین انرژی نیز دارای اهمیت است.
همچنین، لازم به ذکر است که قانونی بودن واردات یک دستگاه با قانونی بودن بهرهبرداری از آن متفاوت است. بنابراین، متقاضیان واردات یا راهاندازی مرکز استخراج باید قبل از هرگونه اقدام تجاری، آخرین وضعیت مقررات، مجوزها، استانداردها، تعرفه و الزامات گمرکی و تأمین انرژی را از مراجع ذیصلاح استعلام کنند.
انتهای پیام
نظرات کاربران