طبق آخرین اطلاعات دریافتی در زمینه خودرو و بر اساس قوانین و راهنماهای اعلامشده، تمامی هموطنان دارای اقامت قانونی در خارج از کشور قادر خواهند بود با رعایت کامل شیوهنامههای مقرر و پرداخت عوارض و تعرفههای گمرکی مشخص، به ترخیص و واردات خودروی شخصی خود پرداخته و از این امکان بهرهمند شوند.
جدول تعرفه واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور
بر اساس تصویبنامه جدید مربوط به سال 1405، میزان حقوق ورودی و تعرفههای گمرکی برای واردات خودرو توسط ایرانیان ساکن خارج، بهصورت مرحلهای و بهصورت پلکانی تنظیم شده تا نه تنها بازار را کنترل کند بلکه ورود انواع خودروهای کممصرف و سازگار با محیط زیست را تشویق کند. در این جدول، پایینترین تعرفه به خودروهای برقی، بردافزا (EREV) و انواع مدلهای هیبریدی اعم از معمولی و پلاگینهیبرید اختصاص یافته که حقوق ورودی آنها برابر با ۱۰۰ درصد تعیین شده است.
در رابطه با خودروهای بنزینی، تعرفهها بهطور متناسب با افزایش حجم موتور افزایش مییابند. به این ترتیب که خودروهای تا ۱۵۰۰ سیسی مشمول تعرفه ۱۱۰ درصدی، خودروهای بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ سیسی مشمول تعرفه ۱۲۰ درصدی و مدلهای بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سیسی مشمول تعرفه ۱۳۰ درصدی هستند. برای پیشرانههای بزرگتر نیز تعرفه خودروهای ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سیسی به ۱۴۵ درصد و تعرفه اتومبیلهای با حجم بالای ۳۰۰۰ سیسی به ۱۶۵ درصد میرسد.
وضعیت خودروهای پاک و موانع خدمات پس از فروش
تعهد تعرفه ۱۰۰ درصدی برای خودروهای برقی، بردافزا و هیبریدی نشانهای از یک استراتژی دوگانه است. از یک سو، کاهش این رقم به نسبت حداقل تعرفه خودروهای بنزینی (که معادل ۱۱۰ درصد است) بهعنوان یک عامل تشویق به ورود فناوریهای نوین به حساب میآید که در بلندمدت به نوسازی ناوگان خودرو و کاهش مصرف سوخت کشور کمک خواهد کرد.
از سوی دیگر، مقدار ۱۰۰ درصد در محاسبات گمرکی عددی قابلتوجه به شمار میآید که میتواند قیمت نهایی این دسته از خودروها را در بازار داخلی به شکل قابل توجهی افزایش دهد و همین موضوع موجب میشود که آنها قدرت رقابتی کمتری در مقابل خودروهای دستدوم موجود در بازار داشته باشند. همچنین، موضوع خدمات پس از فروش بهعنوان یک مانع جدی برای واردکنندگان خصوصی مطرح است؛ چرا که این خودروها زیر نظر افراد حقیقی وارد میشوند و شرکتهای معتبر داخلی هیچگونه گارانتی برای آنها ارائه نمیدهند.
سیاستگذاری برای خودروهای بنزینی و مدلهای اقتصادی
تصویب تعرفههای صعودی برای خودروهای بنزینی از ۱۱۰ تا ۱۶۵ درصد پیام واضحی به بازار میرساند؛ دولت در صدد است تا فرآیند واردات را به نفع خودروهای کممصرف و اقتصادی متمایل کند و در عوض، واردات خودروهای لوکس و پرمصرف را با عوارض سنگین گمرکی محدود سازد.
در این بین، تعرفه ۱۱۰ درصدی برای موتورهای زیر ۱۵۰۰ سیسی بخش عمدهای از بازار را در برمیگیرد؛ چرا که خودروسازان معتبر اروپایی، ژاپنی و کرهای عمدتاً با ورود به فناوریهای نوین، سدانهای خانوادگی و کراساوریهای میانرده را با موتورهای سه و چهار سیلندر کمحجم تولید میکنند.
اما عملاً، تعرفه ۱۱۰ درصدی قیمت خودرو را در زمان ترخیص به بیش از دو برابر افزایش میدهد و این امر سبب میشود که حتی مدلهای اقتصادی و مقرونبهصرفه خارجی در بدو ورود به ایران به اقلامی گرانقیمت و سفارشی برای عموم تبدیل شوند.
آزادسازی ورود خودروهای پرحجم و اثر آن بر قیمت بازار
یکی از موارد کلیدی این آییننامه، باز شدن راه قانونی برای واردات خودروهایی با حجم موتور بیش از ۲۵۰۰ سیسی است که در سالهای گذشته ورود آنها بهطور کامل ممنوع بود و این موضوع موجب ایجاد حباب قیمتی ناپسند و غیرمنطقی بر روی خودروهای کارکرده ۶ و ۸ سیلندری شده بود. اکنون با تعیین تعرفه ۱۴۵ درصدی برای خودروهای ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سیسی و تعرفه ۱۶۵ درصدی برای خودروهای با حجم بالای ۳۰۰۰ سیسی، امکان واردات این خودروها برای مهاجران ساکن خارج فراهم گشته است.
این تصمیم بهاحتمال میتواند حباب قیمتی خودروهای پرحجم مدلهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ را بشکند، چرا که خریداران میتوانند بهجای اتومبیلهای کارکرده قدیمی، به مدلهای نو دسترسی پیدا کنند. با این وجود، تعرفه ۱۶۵ درصدی به همراه سایر هزینهها نظیر مالیات بر ارزش افزوده و عوارض شمارهگذاری، قیمت نهایی این خودروها را به ارقام بسیار بالا میکشاند.
نظرات کاربران