مدتی پیش در یکی از مقالاتی که به تفصیل نوشته شده بود، به موضوع انتقال فوتبال از فوتبال دولتی به خصوصی و چالش‌های ناشی از این تغییر، پرداخته شد. هنرمندی و تخصص ما ایرانی‌ها به گونه‌ای است که از ابتدایی‌ترین و بدیهی‌ترین قوانین و اصول جهانی، به جای‌ اینکه بهره‌برداری کنیم، به خلق یک مشکل و بحران می‌پردازیم! در بسیاری از نقاط دنیا، فوتبال به صورت خصوصی و با ایجاد درآمد پایدار رشد می‌کند، اما در کشور ما، بعد از چهار دهه تلاش جمعی از رسانه‌ها و کارشناسان و دلسوزان، به وضعیتی رسیده‌ایم که سه تیم خصوصی در لیگ برتر، به نوعی به مثلث برمودا تبدیل شده‌اند و با روش‌های مرموز، نام‌های مختلفی که وارد این عرصه می‌شوند را به طرز عجیبی محو می‌کنند!

به تدریج، تراکتور با تغییر مداوم مدیران و مربیانش مانند یک رود در حال جریان، در برابر همگان نمایان بود و حالا نساجی نیز به این جمع اضافه شده و خیبر به عنوان ضلع سوم این مثلث پدیدار گشته است. این سه تیم خصوصی، ویژگی مشترکی دارند که در استان و منطقه خود، به عنوان نام‌های محبوب دارای تاریخچه‌ای غنی شناخته می‌شوند. اساساً به همین دلیل حجم بالای طرفداران و پیشینه تاریخی‌شان است که سرمایه‌گذاران را به خرید امتیازات آنها برای ورود به دنیای فوتبال ترغیب کرده است.

ولی متاسفانه به علت سوء مدیریت‌های آشکار، این تیم‌ها به رغم خصوصی بودن، نتایج مطلوبی کسب نکرده‌اند. در دنیای فوتبال ما که قوانین لازم برای درآمدزایی و اجرایی شدن خصوصی‌سازی واقعی وجود ندارد، هیچ سرمایه‌گذاری نمی‌تواند از این حوزه به درآمد مناسبی دست یابد یا حتی هزینه‌های تیمش را جبران کند. بنابراین، ثروتمندانی که می‌توانند سالانه تا هزار میلیارد هزینه کنند، به دلایلی غیر از امور اقتصادی، مانند شهرت یا قدرت سیاسی، جذب فوتبال می‌شوند.

این وضعیت به خودی خود ایرادی ندارد، اما مشکل زمانی آغاز می‌شود که این تیم‌ها با مالکینی که قرار است منابع مالی را تأمین کنند - و در واقع فصل الخطاب محسوب می‌شوند - بر اساس قوانین مدیریت حرفه‌ای مجبور به انتخاب هیئت مدیره و مدیر عامل می‌شوند. به عبارت دیگر، در تئوری چند نفر مسئول تصمیم‌گیری هستند و یک نفر باید آن‌ را اجرایی کند، اما در عمل، حقوق‌ بگیران دچار سردرگمی هستند و مدیریت واقعی در دستان فرد دیگری قرار دارد! مانند همان‌گونه که در دیگر مکان‌ها جهت دریافت مجوز حرفه‌ای، مستندات نادرست را ارائه می‌دهیم و ورزشگاه‌های دولتی را به نام باشگاه‌ها معرفی می‌کنیم!

نتیجه این وضعیت آن است که افراد به جای خدمت به فوتبال، رقابت برای نزدیکی به منبع مالی را آغاز می‌کنند و در این میان، برای تضعیف یکدیگر از فوتبال به عنوان سلاح استفاده کرده و برای تخریب رقبا سرمایه‌گذاری می‌کنند! در واقع، این سه تیم خصوصی، در طول یک دهه اخیر، بیشترین آسیب را به کارنامه بازیکنان، مربیان و مدیرانی که در این عرصه فعال بوده‌اند، زده‌اند!

بسیاری از شخصیت‌های معتبر که به این سه تیم ملحق شده‌اند، در مدت کوتاهی از کار برکنار شده‌اند و پس از آن هرگز نتوانسته‌اند به وضعیت قبلی خود بازگردند. توجهی نمی‌شود به مسئولیت‌های سازمانی که داشته‌اند، از سمت مربیگری تا مقام‌های مدیریتی، در این تیم‌ها هیچ‌کس حقی از خود ندارد! و متاسفانه نزدیکان به مالک در پشت صحنه، در مورد سرنوشت افراد تصمیم‌گیری می‌کنند!

به تازگی مجتبی حسینی از تیم خود جدا شد و جالب است که نام محمد ربیعی به‌عنوان یکی از گزینه‌های جانشینی برای نیمکت نساجی مطرح شده است. او که تابستان گذشته از تیم خیبر و تابستان امسال از تراکتور به یک شکل از کار برکنار شد، هنوز تیم جدیدی به دست نیاورده است! پیش‌بینی‌های دو هفته پیش که در خبرهای ورزشی منتشر شد، محقق شد و نساجی با برکناری مجتبی حسینی و شهاب زندی، نتوانست به نیم‌فصل برسد، همانطوری که پیش‌تر اشاره شده بود.

در نبرد قدرت بین این دو، نتایج ضعیف نساجی در آغاز لیگ، به سود مدیرعامل تمام شد؛ اما با به دست آمدن دو پیروزی متوالی و سپس یک تساوی، مجتبی حسینی - که پیش از این در تیم‌های پیکان، ذوب آهن و آلومینیوم توانمندی‌های خود را ثابت کرده بود - توانست برتری را به نفع خود بگرداند. اما همان‌طور که اشاره شد، فوتبال در جنگ‌های قدرت غالباً بهانه است و اخبار منتشره از قائمشهر نشان می‌دهد که مذاکره برای یافتن جایگزین حسینی از مدتی پیش آغاز شده و گزینه‌هایی نظیر سعید دقیقی و محمد ربیعی در فهرست قرار دارند!

اکنون مربی جدید - هر که باشد - که بخواهد به تیم ملحق شود، تا بتواند بازیکنان را شناسایی کرده و نقاط قوت و ضعف تیم را بشناسد، چه امتیازات حیاتی را از دست خواهد داد، مشخص نیست! همچنین اینکه در نیم‌فصل، مربی جدید چه مقدار بودجه برای خرید بازیکنان نیاز دارد و برای خالی کردن فهرست، مجبور است با چند بازیکن که در ابتدای فصل جذب شده‌اند خداحافظی کند، بار مالی ناشی از چنین اقداماتی هم به‌جای خود، سوال اصلی این است که این چرخه ناپایدار تا چه زمانی ادامه خواهد یافت؟

پس از مجتبی حسینی و نساجی، قربانی بعدی این مالکیت خصوصی در دنیای فوتبال ایران چه کسی خواهد بود؟!