این پدیده در سال‌های پس از جنگ دوم جهانی و شروع به‌کارگیری فرمان‌های کارشناسانه جان مینارد کینز در کشورهای غربی دیده شد. فرمان کینز این بود که برای بیرون‌کشیدن اقتصادها از تله رشد پایین، دولت‌ها به جامعه اقتصادی پول پمپاژ کنند تا سطح اشتغال افزایش یابد و شاغلان مزد خود را به بازار ببرند و خرید کنند.

 این خرید به رشد تقاضای موثر منجر می‌شود و سودآوری بنگاه‌ها در مسیری فزاینده قرار می‌گیرد. این آموزه به رشد بی‌مهار، نرخ تورم را به‌اندازه‌ای بالا برد که کشورهای غربی خطر را به‌چشم دیدند.

پس از آن بود که نظریه پولی‌بودن سرچشمه تورم در دانش اقتصاد رخ نمود و آموزه نخست کشورهای غربی برای مهار تورم شد. از دهه1980 میلادی به این‌سو مهار تورم یک فرمول پیدا کرد و آن مهار کسری بودجه به‌مثابه فرمانده اصلی در بی‌مهارشدن نرخ تورم بود و هست.

در دنیای پس از جنگ جهانی کشورهای انگشت‌شماری بوده و هستند که از این آموزه به هردلیل عبور کردند و با تورم‌های دهشتناک روبه‌رو شدند.

 شوربختانه جمهوری اسلامی نخواست یا نتوانست این آموزه را به‌کار گیرد و با رویاپردازی درباره جاودان‌بودن درآمدها و صادرات نفت‌خام، بودجه‌های با کسری بودجه روزافزون در دولت و سپس مجلس را تصویب و اجرا کرد.

تورم با میانگین ۲۵‌درصد در سال‌های قبل از1397 در ایران و میان اداره‌کنندگان کشور اتفاقی قابل‌قبول بود و ترسی از آن نداشتند اما پس از ۱۳۹۷ و اعمال رژیم تحریم‌های گسترده آمریکا و کاهش درآمد حاصل از صادرات نفت و با ادامه بودجه‌های انبساطی، میانگین نرخ تورم اعلام‌شده به ۵۰‌درصد و نرخ تورم موادغذایی به ۷۰‌درصد رسید. 

حالا اما برخی اطلاعات منتشرشده به نقل از معاون اقتصاد کلان سازمان برنامه‌وبودجه، کسری بودجه تا شهریور به ‌هزار‌هزار‌میلیارد تومان رسیده و گمانه‌زنی‌ها این است  که اگر سیاست خارجی و شرایط داخلی با همین دست‌فرمان جلو رود تا پایان سال به 2هزار‌هزارمیلیارد تومان برسد.

گفته می‌شود دولت دستور دارد از جاهایی مثل افزایش نرخ ارز و بنزین و آب، برق و گاز، بیشترین درآمدها را به دست بیاورد. از سوی دیگر در خرج‌کردن نیز سختگیری کند. شوربختانه برآیند این سیاست‌ها جز افزودن بر درد و رنج ایرانیان نیست. اینگونه است که مطلع می‌شویم سفره ایرانیان کوچک شده و شهروندان تهیدست هزینه دارو و درمان را به‌شدت کاهش داده‌اند.

این راهبرد برای مردم ایران درد و رنج بیشتر می‌آورد و روزی می‌رسد که چیزی دیده نمی‌شود. نهادهای حاکمیتی باید راهی برای جلوگیری از افزایش کسری بودجه به‌جز راه‌های رویارویی و نیز سختگیری به مردم پیدا کنند.