به نقل از ایلنا، عملیات‌های پهپادی اوکراین به نواحی دورافتاده شمال روسیه و مناطق قطبی این کشور گسترش یافته است؛ جایی که برخی از بزرگ‌ترین تأسیسات نفت و گاز روسیه واقع شده‌اند. هفته گذشته، کی‌یف در یکی از عملیات‌های دوربرد پهپادی خود، به تأسیسات انرژی در ناحیه خودمختار یامال-ننتس حمله نمود.

طبق گزارشی از بنیاد «جیمزتاون»، اوکراین ۱۰ فروند پهپاد تهاجمی دوربرد مدل FP-1 را از منطقه خارکیف به پرواز درآورد که پس از طی مسافتی نزدیک به ۳۲۰۰ کیلومتر، هدف تأسیسات تولید انرژی در شهر نووی اورنگوی قرار گرفتند.

گسترش دامنه این حملات به یامال-ننتس برای مسکو از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که شبه‌جزیره‌های گیدان، یامال و تایمیر در این ناحیه، میزبان برخی از بزرگترین پروژه‌های نفت و گاز روسیه هستند و به یکی از محورهای کلیدی صادرات انرژی این کشور تبدیل شده‌اند.

یکی از پروژه‌های مهم در این منطقه، مجتمع «یامال LNG» متعلق به شرکت «نوواتک» می‌باشد که هر ساله حدود ۱۷.۴ میلیون تن گاز طبیعی مایع تولید می‌کند و تقریباً دوسوم از صادرات LNG روسیه را شامل می‌شود. همچنین، پروژه «آرکتیک LNG-2» علی‌رغم تحریم‌ها، به تولید خود ادامه داده و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۶ به حدود ۳.۱ میلیون تن برسد.

در شرق این منطقه، پروژه بزرگ «وستوک اویل» متعلق به شرکت «روس‌نفت» در شبه‌جزیره تایمیر وجود دارد که یکی از طرح‌های کلیدی روسیه برای توسعه ظرفیت نفت و گاز در نواحی قطبی به شمار می‌رود.

اهمیت این تأسیسات برای مسکو در شرایط کنونی که حملات پهپادی اوکراین به زیرساخت‌های انرژی روسیه افزایش یافته‌اند، بیشتر شده است. همچنین، بنادر مهم صادرات انرژی در دریای بالتیک و دریای سیاه مانند اوست-لوگا و نووروسیسک در ماه‌های گذشته نیز به هدف حملات قرار گرفته‌اند.

به موازات آن، «مسیر دریای شمال» به‌تدریج در تجارت انرژی روسیه به جایگاه مهم‌تری دست پیدا کرده و پیش‌بینی می‌شود که حجم حمل‌ونقل در این مسیر تا سال ۲۰۲۶ رکورد جدیدی را ثبت کند؛ روندی که به واسطه افزایش صادرات گاز طبیعی مایع روسیه به چین تقویت شده است.

قطب شمال؛ منطقه‌ای با پوشش پدافندی محدود

با وجود اهمیت استراتژیک این تأسیسات، زیرساخت‌های انرژی روسیه در نواحی قطبی هنوز از پوشش پدافندی مناسبی برخوردار نیستند. اکثریت سامانه‌های پدافندی روسیه در این منطقه در فاصله‌ای چندصد کیلومتری به سمت غرب و در نزدیکی ناوگان شمالی این کشور در دریای بارنتز مستقر هستند. بخشی از این ظرفیت نیز به منظور حمایت از نیروهای روسیه در درگیری‌های اوکراین جابه‌جا شده است.

با ادامه تقویت قابلیت‌های حملات دوربرد اوکراین، تأسیسات نفت و گاز واقع در گیدان، یامال و تایمیر ممکن است بیش از پیش در معرض خطر قرار گیرند. دورافتادگی این نواحی همچنین می‌تواند کار تعمیر و ترمیم خسارت‌ها را دشوار، پرهزینه و به‌درازا بکشد.

از سوی دیگر، افزایش حملات به زیرساخت‌های انرژی روسیه می‌تواند بر استراتژی‌های مسکو برای گسترش «مسیر دریای شمال» تأثیرگذار باشد؛ مسیری که روسیه امیدوار است با مرتبط ساختن بنادر این کشور به چین، به یکی از کریدورهای اصلی انتقال انرژی و تجارت تبدیل شود.

عواقب چنین حملاتی نه تنها به اقتصاد روسیه محدود نخواهد شد، بلکه می‌تواند بر بازار جهانی انرژی و همچنین کشورهای اروپایی که همچنان به واردات گاز روسیه وابسته‌اند، تأثیرگذار باشد.

علاوه بر عواقب اقتصادی و ژئوپلیتیکی، نگرانی‌های زیست‌محیطی نیز به چشم می‌خورد. دسترسی محدود به امکانات رسانی و زیرساخت‌ها در نواحی دورافتاده قطب شمال، در صورت آسیب به تأسیسات نفت و گاز، خطر نشت مواد نفتی و دشواری کنترل آن را افزایش می‌دهد.

بنابراین، اگر تأسیسات انرژی واقع در قطب شمال به طور مداوم هدف حملات پهپادی اوکراین قرار گیرند، دامنه عواقب جنگ می‌تواند فراتر از میدان نبرد برود و به مسیرهای تجارت انرژی، بازار جهانی نفت و گاز و معادلات ژئوپلیتیکی گسترش یابد.