خبرآنلاین در گزارشی تحلیلی به پیامدهای منطقهای این موضعگیری پرداخت و نوشت: هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، گفته است که ممکن است ریاض بهواسطه تداوم حملات، بهخصوص در بخش «مسائل فنی»، دچار کمبودها و فشارهای سختافزاری و تسلیحاتی شود؛ در همین چارچوب نیز تاکید کرده آنکارا مانعی برای کمک و تامین این نیازها نمیبیند.
این اظهارات درست در زمانی مطرح میشود که نیروهای انصارالله یمن با حملات موشکی و پهپادی، تاسیسات نفتی، فرودگاهها و شماری از شهرهای عربستان از جمله ریاض را هدف قرار دادهاند. در ادامه این روند، پیشروی در سواحل دریای سرخ و رسیدن به تسلط بر بابالمندب، عملاً مسیرهای جایگزین صادرات انرژی پادشاهی سعودی را تحت فشار قرار داده و بر توان عملیاتی عربستان برای مدیریت جریان انرژی اثر گذاشته است.
ماه گذشته نیز پیمان دفاعی مکه میان عربستان، ترکیه و پاکستان امضا شد و در ۳۱ اوت با استقرار دبیرخانه در ریاض، وارد مرحله رسمی گردید؛ سازوکاری که جوهره آن، همانند اصل دفاع جمعی در ناتو، میگوید حمله به هر یک از اعضا معادل حمله به هر سه کشور است.
ابعاد حمایت ترکیه؛ کمکهای فنی یا ورود مستقیم به میدان؟
در این میان، برخی ناظران سیاسی تلاش میکنند بفهمند پیشنهاد آنکارا در عمل چه کارکردی خواهد داشت و ممکن است روی زمین به چه نوع اقداماتی ترجمه شود. طبیعی است که در چنین فضایی، تحلیلها یکدست نباشند.
نواف عبید، پژوهشگر ارشد کینگز کالج لندن، بر این باور است که ریاض و همپیمانانش در حال تدارک یک پاسخ هماهنگ نظامی هستند و در نتیجه، یک ائتلاف منسجم پیرامون این تهدید در حال شکلگیری است.
به گفته این کارشناس، روند پاسخ احتمالی میتواند چندلایه و یکپارچه باشد؛ یعنی همزمان در عرصههای زمین، هوا و دریا برنامهریزی شده و به اجرا درآید. در این چارچوب، جابهجایی سامانههای تسلیحاتی به داخل خاک عربستان و همچنین پرواز جنگندهها بر فراز دریای سرخ—با نقشآفرینی کلیدی ترکیه—به عنوان نخستین گامها مطرح شده است.
با این حال، در کنار این نگاه، عدهای دیگر از تحلیلگران نسبت به احتمال ورود مستقیم نظامی نیز شک و تردید دارند.
محمد المصری، استاد انستیتوی تحصیلات تکمیلی دوحه، در این خصوص میگوید: سعودیها در شرایط پیچیدهای قرار گرفتهاند؛ آنها از متحدان خود درخواست کمک کردهاند و حامیان هم سطوحی از پشتیبانیهای لجستیکی، اطلاعاتی و تسلیحاتی ارائه میدهند. اما تا این لحظه هیچ قرینهای دیده نمیشود که نشان دهد پاکستان، ترکیه، مصر یا آمریکا قصد دارند مستقیم و بهصورت میدانی وارد عملیات علیه حوثیها شوند.
مواضع محتاطانه اسلامآباد و انفعال راهبردی واشنگتن
در کنار تصویر کلی، ضلع سوم پیمان مکه یعنی پاکستان، رویکردی همراه با تعهد و در عین حال احتیاط در پیش گرفته است.
سپهبد احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، اخیراً خاطرنشان کرده بود که اسلامآباد هم از منظر دیپلماتیک و هم از نظر عملیاتی و فیزیکی در کنار ریاض قرار دارد؛ اما از سوی دیگر، وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده تاکنون هیچ گفتوگویی درباره اجرای یک اقدام نظامی مشترک در قالب این پیمان انجام نشده است.
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، پیشتر نیز این نکته را مطرح کرده بود که هرگونه حمله به عربستان میتواند توافق مکه را فعال کند و اسلامآباد در صورت نیاز و بر اساس شرایط، پایبندی خود را به تعهدات نشان خواهد داد.
در سوی دیگر، ایالات متحده با وجود استقرار نزدیک به ۱۰۰ مستشار نظامی در خاک سعودی و نیز ارائه اطلاعات شناسایی، فعلاً از اقدام مستقیم نظامی علیه انصارالله خودداری کرده است. با این حال، در ادامه روند حمایتها، وزارت امور خارجه آمریکا اخیراً با فروش ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ به ریاض به ارزش ۲۴ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار موافقت کرده؛ هرچند این تصمیم هنوز محتاج تایید کنگره است.
ویلیام لارنس، دیپلمات سابق آمریکایی و استاد دانشگاه امریکن، در جمعبندی خود تاکید کرد که چون بحران مرتبط با بابالمندب به اقتصاد جهانی گره خورده و کاخ سفید نیز تعهدات امنیتی مشخصی دارد، فشارها بر واشنگتن برای ایفای نقشی فراتر از سطح اشتراک اطلاعات در حال افزایش است. با این حال، تا روشن شدن میزان و حدود مداخله شرکای خارجی، تمرکز اصلی همچنان بر تقویت لایههای پدافندی و پشتیبانیهای فنی ترکیه برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی ریاض باقی خواهد ماند.
۴۲/۴۲
نظرات کاربران