خبرگزاری مهر، گروه بینالملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
رادیو ملی آمریکا (انپیآر) در برنامه «هفته در سیاست» به تحلیل رویدادهای سیاسی این هفته پرداخت. ران الویینگ، تحلیلگر ارشد این شبکه، با اشاره به ممنوعیت سه رسانه — سیانان، اماس ناو و پولیتیکو — از سوی ترامپ، تصریح کرد که رئیسجمهور به گفته کارشناسان حقوقی نمیتواند چنین اقدامی انجام دهد و این اقدام نقض متمم اول قانون اساسی آمریکا محسوب میشود. جکی هاینریش، رئیس انجمن خبرنگاران کاخ سفید، تأکید کرد که حمایت قانونی «به این بستگی ندارد که رئیسجمهور از پوشش خبری یک سازمان خبری خوشش بیاید یا نه.»
این گزارش میافزاید که کنگره آمریکا از جمله با رأی هفت جمهوریخواه، به قطعنامهای برای پایان دادن به اختیارات جنگی ترامپ رأی داد و این نشاندهنده تلاش کنگره برای ایفای وظایف قانونی خود در زمینه اعلان جنگ است. الویینگ همچنین به شکست طرح ترامپ برای محدود کردن رأیگیری پستی در دیوان عالی و افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو اشاره کرد و گفت: «ترامپ هر دو را به عنوان توبیخ شخصی تلقی کرد.» وی افزود که بسیاری از نامزدهای جمهوریخواه در آستانه انتخابات از ترامپ فاصله میگیرند. در پایان، به تعطیلی مرکز کندی و اصرار ترامپ بر درج نامش بر آن اشاره شد که به گفته تحلیلگر، نشاندهنده «میزان پیشروی ترامپ در نادیده گرفتن دادگاهها و واقعیت» است.
پایگاه خبری اکسیوس در گزارشی نوشت که جنگ ایران، قیمت سوخت را در سراسر جهان افزایش داده و به اعتراضات خشمگینانه و فشار بر اقتصاد کشورهایی که هیچ نقشی در این منازعه ندارند، دامن زده است. بر اساس دادههای بانک جهانی، آمریکا شاهد افزایش ۴۹ درصدی قیمت بنزین بوده و قیمت آزاد بنزین در ایران نیز دو برابر شده است. کشورهای وابسته به واردات سوخت مانند پاکستان و میانمار با جهش شدید قیمتها مواجه شدهاند و هزینههای سوخت در کنیا نیز به مشکلات موجود در زمینه تورم، بدهی عمومی و بیکاری جوانان دامن زده است.
اکسیوس میافزاید که حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاههای روسیه نیز به افزایش قیمت سوخت، بهویژه گازوئیل، کمک کرده است. بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، دهها کشور برای مهار قیمتها اقداماتی مانند سقفگذاری، یارانه و کاهش مالیات انجام داده و تلاش کردهاند تقاضا را از طریق گسترش دورکاری و محدود کردن سفرهای دولتی کاهش دهند. صندوق بینالمللی پول نسبت به فشار مالی ناشی از این یارانهها هشدار داده و تأکید کرده که بسیاری از این اقدامات «موقت» فاقد تاریخ انقضا یا برآورد هزینه هستند.
جوزف وبستر از شورای آتلانتیک نیز تصریح میکند: «بسیاری از کشورها در کاهش تقاضا شکست خوردهاند و به جای آن، به طور مصنوعی قیمتها را مهار میکنند. این رویکرد نادرست است؛ کاهش تدریجی و مدیریتشده تقاضا به مراتب کمهزینهتر از جیرهبندی ناگهانی و هرجومرجآمیز است.»
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای به تناقض میان شعار «اول آمریکا» دونالد ترامپ و درگیری فزاینده دولت او با بحرانهای خاورمیانه میپردازد. جنگ با ایران، امنیت اسرائیل، تنگه هرمز، یمن و دریای سرخ، لبنان، سوریه، عراق و فلسطین به شبکهای از بحرانهای بههمپیوسته تبدیل شدهاند که پیامدهای مستقیمی بر اقتصاد و سیاست داخلی آمریکا، از جمله قیمت سوخت، تورم، نرخ بهره و هزینههای نظامی دارد.
مقاله تأکید میکند که واشنگتن با اهداف متعددی روبهروست و تحقق هر هدف، هزینه و پیچیدگی بیشتری ایجاد میکند. اختلاف دیدگاه میان مقاماتی مانند جیدی ونس و مارکو روبیو درباره ایران و اسرائیل نیز مطرح شده، اما نویسنده تمرکز فزاینده تصمیمگیری در شخص ترامپ را مسئله مهمتری میداند. در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر ۲۰۲۶، فشار سیاسی داخلی نیز افزایش یافته است.
مقاله نتیجه میگیرد که ترامپ باید همزمان بحرانهای خاورمیانه را مدیریت کند و قدرت سیاسی خود را در واشنگتن حفظ کند؛ در حالی که توان آمریکا برای مداخله لزوماً به معنای توانایی کنترل پیامدهای آن نیست.
المیادین در مقاله ای نوشت: بازگشت به تفاهم میان واشنگتن و تهران، دستکم تا انتخابات اسرائیل و آمریکا در اکتبر و نوامبر، بسیار دشوار است. ایران همچنان بر مواضع خود پافشاری میکند و رهبری، دولت، مردم، ارتش و سپاه بر حفظ حقوق و منافع ملی و مقابله با آمریکا و اسرائیل تأکید دارند.
این مقاله می افزاید: از سوی دیگر، دولت ترامپ نیز به دلیل «شکست و بنبست راهبردی» آمریکا در جنگ منطقه، توان پذیرش هزینه سیاسی بازگشت به تفاهم را ندارد؛ زیرا چنین اقدامی میتواند بهعنوان پذیرش شکست تلقی شود. اسرائیل و بهویژه نتانیاهو نیز همچنان بر تشدید تنش تأکید دارند و در مسیر تفاهم تهران و واشنگتن مانع ایجاد میکنند.
نویسنده در پایان هشدار میدهد ادامه جنگ جز ویرانی نتیجهای نخواهد داشت و انتخابات پیشرو میتواند معادلات را تغییر دهد که در این شرایط، سه سناریو مطرح است: عدم تفاهم بدون تشدید تنش، بازگشت به تشدید گسترده، یا ادامه درگیریهای محدود و کنترلشده.
رأی الیوم در مقاله ای سناریوی احتمالی گشودهشدن دو جبهه زمینی علیه عربستان از جنوب و شمال را بررسی کرد؛ جبهه جنوبی از سوی انصارالله یمن و جبهه شمالی از سوی گروههای مسلح عراقی. نویسنده تأکید میکند که تاکنون هیچ مدرک علنی درباره آغاز عملیات زمینی مشترک وجود ندارد، اما سابقه هماهنگی میان انصارالله و برخی گروههای عراقی و همچنین حملاتی که ادعا شده از خاک عراق علیه تأسیسات سعودی انجام شده، این احتمال را قابل بررسی کرده است.
از دید نویسنده، سناریوی محتمل، اعزام نیروهای منظم عراقی نیست، بلکه عملیات محدود گروههای مسلح در مناطق مرزی، همزمان با حملات انصارالله از جازان و نجران است. چنین وضعیتی میتواند عربستان را مجبور به تقسیم نیروهایش میان مرزهای جنوبی و شمالی و حفاظت از تأسیسات انرژی کند.
مقاله همچنین به حمله به خط لوله شرق به غرب عربستان و اتهامات متقابل درباره منشأ آن اشاره میکند. در نهایت، نویسنده میگوید هنوز تصمیمی برای عملیات زمینی اثبات نشده، اما همزمانی فشارها، احتمال تبدیل جنگ موشکی و پهپادی به درگیری چندجبههای را جدیتر کرده است.
رسانه های چین و روسیه
راشاتودی در گزارشی با عنوان «ایران شروط صلح را به آمریکا ارسال کرد» نوشت ایران شروط هفتگانه خود برای آغاز مذاکرات با آمریکا را از طریق میانجیهای قطری به دولت دونالد ترامپ منتقل کرده و اکنون منتظر پاسخ واشنگتن است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرد تهران خواهان پایان جنگ در همه جبههها، آزادسازی داراییهای مسدودشده و پایان محاصره دریایی است. مقامهای ایرانی پیشتر نیز بر خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و دریافت غرامت بابت حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه تأکید کرده بودند.
رضایی گفت آمریکا برای خروج از وضعیتی که خود ایجاد کرده، چارهای جز پذیرش حقوق و شروط ایران ندارد و تهدیدهای دونالد ترامپ نتیجهای نخواهد داشت. او همچنین تأکید کرد ایران برای یک جنگ تعیینکننده آماده است.
این گزارش در حالی منتشر شده که دوره ۶۰روزه تعیینشده در تفاهم ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق، ماه گذشته بدون نتیجه پایان یافت و اختلال در تردد دریایی در تنگه هرمز همچنان بر قیمت انرژی تأثیر میگذارد.
راشاتودی همچنین به اظهارات اخیر ترامپ درباره نزدیک شدن به پایان جنگ و تهدید بعدی او علیه رهبری ایران اشاره کرده است. طبق اعلام ارتش آمریکا، هزینه جنگ نزدیک به هفتماهه به ۴۳.۶ میلیارد دلار رسیده که بخش عمده آن صرف جایگزینی مهمات مصرفشده شده است.
سیجیتیان در گزارشی با عنوان «تنشهای عربستان و حوثیها تشدید میشود؛ ایران شروط خود برای مذاکرات با آمریکا را اعلام کرد» نوشت حملات گسترده یمنیها به ریاض و ینبع، جبهه جدیدی در درگیریهای منطقهای ایجاد کرده است.
یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمنی اعلام کرد این عملیات با استفاده از شمار زیادی موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد انجام شده و اهدافی حساس در ریاض و تأسیسات شرکت آرامکو در ینبع را هدف قرار داده است.
در مقابل، ائتلاف تحت رهبری عربستان مدعی شد پدافند هوایی این کشور یک موشک بالستیک را رهگیری کرده و حملات به چند منطقه دیگر را نیز خنثی کرده است. دو طرف درباره هدف قرار گرفتن غیرنظامیان روایتهای متفاوتی ارائه کردند.
سیجیتیان این تشدید تنش را بخشی از جنگ منطقهای گستردهتری دانست که پس از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در پایان فوریه آغاز شد.
همزمان، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، بر پایان جنگ میان عربستان و یمنیها تأکید کرد و گفت تهران شروط خود برای ازسرگیری مذاکرات متوقفشده با واشنگتن را از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی منتقل کرده است. پایان جنگ در همه جبههها، آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و پایان محاصره دریایی از جمله این شروط اعلام شده است. سیجیتیان همچنین تنگه هرمز را یکی از کانونهای اصلی بحران منطقهای توصیف کرد.
نظرات کاربران