این افت میگوید خانوارها در بهار امسال کالا و خدمات کمتری مصرف کردهاند؛ رخدادی که میتواند نتیجه کاهش قدرت خرید، نااطمینانی و انتقال درآمدها به هزینههای ضروریتر باشد. مصرف نهایی دولت نیز ۷/۱درصد کاهش یافته است
بنابراین نه خانوار و نه دولت، هیچکدام نتوانستهاند موتور تقاضا را روشن نگه دارند. مهمتر از مصرف امروز، سرمایهگذاری برای تولید فرداست. تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در بهار ۴/۸درصد کاهش یافته و افت آن در ماشینآلات به ۷/۹درصد رسیده است.
سرمایهگذاری ساختمانی نیز ۴/۶درصد کم شده است. کاهش سرمایهگذاری تلخترین بخش گزارش بهار است زیرا اثر آن به همین فصل محدود نمیماند. مصرف کمتر، تولید جاری را پایین میآورد اما سرمایهگذاری کمتر، ظرفیت تولید سالهای آینده را نیز محدود میکند.
بنگاهی که ماشینآلات تازه نمیخرد و ساختمانی که ساخته نمیشود، در فصلهای بعد نیز کالا، درآمد و شغل ایجاد نخواهد کرد. اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ با سهفشار همزمان روبهرو شده است؛ سقوط نفت و صادرات، عقبنشینی مصرف و افت سرمایهگذاری. رشد کشاورزی توانسته تنها لکه سبز این تصویر باشد اما برای تغییر مسیر کلی اقتصاد کافی نیست.
بازگشت رشد بیش از هر چیز به احیای صادرات، کاهش محدودیتهای تولید، تامین پایدار انرژی و بازگرداندن اطمینان به سرمایهگذاری نیاز دارد.
بدون این تغییرات، منفی ۱/۱۰درصد فقط کارنامه یک فصل نخواهد بود و میتواند به نقطه آغاز سالی دشوار برای تولید و معیشت تبدیل شود. ارقام سال ۱۴۰۵ هنوز مقدماتیاند و امکان بازنگری دارند اما جهت کلی آنها روشن است: اقتصاد سال را نه با توقف رشد بلکه با یک عقبگرد جدی آغاز کرده است
نظرات کاربران