خبرآنلاین - در تاریخ پنجم آبان‌ماه ۱۳۹۷، نامه‌ای سرگشاده از جانب محمد یزدی، رئیس پیشین جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، به آیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی، به یکی از موضوعات داغ و جنجال‌برانگیز در عرصه سیاسی و حوزوی کشور تبدیل شد. این نامه به دلیل لحن تند و محتوای خاص خود، موجی از واکنش‌ها را در میان برخی استادان و شخصیت‌های حوزوی و سیاسی برانگیخت و مباحثه درباره روابط نهادهای حوزوی با مراجع تقلید را دوباره به میان آورد.

این ماجرا با انتشار تصاویری از دیدار آیت‌الله شبیری زنجانی با گروهی از شخصیت‌های سیاسی در تهران آغاز شد. در این جلسه، سیدمحمد خاتمی، رئیس‌جمهور اسبق ایران، عبدالله نوری و سیدمحمد موسوی‌خوئینی‌ها حضور داشتند؛ افرادی که چند تن از آنان سابقه شاگردی یا تعامل علمی و حوزوی با آیت‌الله شبیری داشتند. انتشار این تصاویر واکنشی از جانب محمد یزدی در پی داشت.

یزدی در نامه‌اش به این دیدار اشاره کرده و آن را به عنوان عاملی برای «غضب و شگفتی» توصیف کرد و به دیدار با افرادی که آنان را چهره‌های «مغضوب نظام» خوانده بود، معترض شد. او همچنین به نحوه‌ استفاده سیاسی از چنین ملاقات‌هایی هشدار داد و از آیت‌الله شبیری خواست تا به مقام مرجعیت توجه کند و از تکرار این دیدارها پرهیز نماید.

این نامه به دلیل عمومی بودن و نوع ادبیاتی که در آن به کار رفته بود، با واکنش‌های مختلفی در حوزه علمیه قم مواجه شد. منتقدان این نامه بر این باور بودند که برخورد با یک مرجع تقلید و انتشار علنی چنین یادداشتی، با سنت‌های رایج در رابطه میان مراجع و نهادهای حوزوی ناهماهنگ است. از سوی دیگر، طرفداران یزدی بر لزوم توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی کنونی کشور و تبعات ناشی از دیدار مراجع با چهره‌های سیاسی تأکید داشتند.

در روزهای دقیق پس از این رویداد، چندین استاد و چهره حوزوی دیگر نیز نسبت به این موضوع واکنش نشان دادند. آیت‌الله اسدالله بیات زنجانی، آیت‌الله هاشم هاشم‌زاده هریسی و محسن غرویان از جمله کسانی بودند که به ضرورت حفظ مقام و حرمت مرجعیت تأکید کردند. همچنین گروهی از طلاب و فضلای حوزه علمیه قم با ارسال نامه‌ای، نگرانی خود را از لحن بکار رفته در نامه محمد یزدی ابراز کردند.

این مسئله در عرصه سیاسی کشور نیز تاثیرات قابل توجهی به جا گذاشت. علی مطهری، نایب‌رئیس وقت مجلس شورای اسلامی، لحن یزدی را به شدت مورد انتقاد قرار داده و آن را به عنوان عاملی برای تضعیف جایگاه روحانیت و حوزه دانست. علی شکوری‌راد، دبیرکل وقت حزب اتحاد ملت نیز با استناد به پیشینه علمی و حوزوی آیت‌الله شبیری، به شیوه برخورد با این مرجع تقلید اعتراض کرد.

با وجود تمامی این واکنش‌ها، آیت‌الله شبیری زنجانی تصمیم گرفت به فضای رسانه‌ای این ماجرا ورود نکند. او نه به نامه محمد یزدی پاسخی داد و نه بیانیه‌ای در این خصوص منتشر ساخت. این سکوت موجب شد که بخش بزرگی از توجهات همچنان معطوف به نحوه رویارویی جامعه مدرسین با یک مرجع تقلید و مرزهای دخالت مسائل سیاسی در روابط حوزوی باقی بماند.

۳۱۳۱