به گزارش ایسنا، عبدالناصر همتی - رئیس کل بانک مرکزی - تازهترین رقم مربوط به رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۵ را اعلام کرده است. بنا بر توضیح او، رشد نقدینگی در پنج ماهه نخست امسال نسبت به پایان سال گذشته ۱۹ درصد بوده است؛ در حالی که این شاخص در پنج ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ حدود ۱۸ درصد ثبت شده بود. در نتیجه، شتاب رشد پنجماهه نقدینگی در سال جاری یک واحد درصد از مدت مشابه سال قبل بیشتر شده است.
با تکیه بر رقم ۱۵ هزار و ۵۸۱.۲ همتیِ پایان سال گذشته، رشد ۱۹ درصدی مطرحشده از سوی همتی به این معناست که حجم نقدینگی تا پایان مرداد ۱۴۰۵ بهصورت تقریبی در محدوده ۱۸ هزار و ۵۴۰ همت قرار گرفته است.
فاصله محسوس با مرداد سال گذشته
برای روشنتر شدن ابعاد این وضعیت، لازم است نقدینگی مرداد امسال با مرداد سال گذشته نیز سنجیده شود. بر اساس آخرین آمار رسمی مربوط به مرداد ۱۴۰۴، حجم نقدینگی در پایان آن ماه حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت بوده و رشد پنجماهه همان سال نیز ۱۸ درصد گزارش شده بود.
اگر رقم تقریبی ۱۸ هزار و ۵۴۰ همتیِ مرداد امسال را در کنار حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همتِ مرداد سال گذشته قرار دهیم، رشد نقطهبهنقطه نقدینگی در این بازه نزدیک به ۵۴ درصد به دست میآید. البته این محاسبه بر پایه رقمی است که از رشد ۱۹ درصدی اعلامشده برای سال جاری استنتاج شده و تا زمان انتشار عدد قطعی مرداد از سوی بانک مرکزی، باید آن را در حد یک برآورد در نظر گرفت.
نکته مهم در تحلیل شرایط کنونی این است که نقدینگی در سال گذشته رشد بسیار سنگینی را پشت سر گذاشته بود؛ بهطوریکه در پایان اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ۱۴۰۳ معادل ۵۳.۳ درصد افزایش یافت و پایه پولی نیز در همین بازه ۶۱.۵ درصد بالا رفت.
از این رو، حتی اگر سرعت رشد نقدینگی در ماههای آغازین امسال اندکی فروکش کرده باشد، اثر جهش شدید سال گذشته همچنان در سطح کل نقدینگی باقی مانده است. به همین دلیل باید میان کاهش آهنگ رشد و کاهش خودِ حجم نقدینگی تمایز قائل شد؛ سیاست بانک مرکزی در شرایط فعلی به معنای کوچکتر شدن نقدینگی نیست، بلکه هدف آن آهستهتر شدن روند افزوده شدن نقدینگی جدید به اقتصاد است.
همتی نیز دقیقا بر همین موضوع تأکید کرده و گفته است بانک مرکزی با برنامهریزی برای بهرهگیری از ابزارهای مؤثر پولی و بهویژه کنترل سختگیرانه خلق نقدینگی توسط بانکها، توانسته در ماههای اخیر از شتاب رشد نقدینگی بکاهد.
افزون بر این، برخی برآوردهای رسانهای که با اتکا به صورتهای مالی بانکهای بورسی انجام شدهاند، حجم نقدینگی مرداد را بیش از ۲۰ هزار همت برآورد کردهاند؛ اما این ارقام صرفا تخمینی هستند و به دلیل تفاوت در روش محاسبه، نباید در کنار آمار رسمی بانک مرکزی بهعنوان عدد قطعی تلقی شوند.
در نهایت، مطمئنترین تصویر فعلی این است که نقدینگی کشور در پایان مرداد در محدوده ۱۸.۵ هزار همت قرار داشته و از ابتدای سال حدود ۱۹ درصد رشد کرده است؛ با این حال، برای اعلام دقیق رشد ماهانه مرداد نسبت به تیر باید منتظر انتشار آمار رسمی کلهای پولی بانک مرکزی ماند.
مهار نقدینگی، ترمز رشد تورم را هم میکشد
اهمیت این داده زمانی بیشتر میشود که بدانیم کنترل نقدینگی یکی از ستونهای اصلی سیاست پولی بانک مرکزی در سال جاری است. در همین چارچوب، رئیس کل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرده است که با مهار رشد نقدینگی، کاهش شتاب رشد تورم که به گفته او از تیرماه آغاز شده، در شهریور نیز تداوم پیدا کند.
همزمان، رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرده که سیاست کنترل نقدینگی قرار نیست به معنای متوقف شدن تأمین مالی اقتصاد باشد.
به گفته همتی، شبکه بانکی در پنج ماهه نخست امسال از مسیر تسهیلات تولید، ۴۱۰۰ همت تأمین مالی انجام داده که نسبت به ابتدای سال ۶۸ درصد افزایش داشته است. همچنین حجم تأمین مالی از طریق ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای از ابتدای سال به ۲۶۹ همت رسیده است.
این مسئله نشان میدهد سیاستگذار پولی میکوشد میان دو هدف متفاوت توازن برقرار کند؛ از یک سو جلوگیری از خلق بیقاعده نقدینگی توسط بانکها و از سوی دیگر جلوگیری از تشدید محدودیت اعتباری برای بنگاهها و بخش تولید.
در جمعبندی میتوان گفت آخرین دادهها تصویری دووجهی از وضعیت نقدینگی ترسیم میکنند؛ از یک طرف، رشد پنجماهه امسال در محدوده ۱۹ درصد ایستاده که تنها یک واحد درصد از مدت مشابه سال گذشته بالاتر است و از نگاه بانک مرکزی نشانهای از کاهش شتاب رشد به شمار میرود؛ از سوی دیگر، سطح نقدینگی نسبت به مرداد سال گذشته بهصورت برآوردی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و در محدوده ۱۸.۵ هزار همت قرار گرفته است.
بنابراین آنچه در ماههای آینده اهمیت بیشتری خواهد داشت، فقط حجم نقدینگی نیست، بلکه مسیر حرکت آن، ترکیب خلق پول، سهم بانکها در تولید نقدینگی و نسبت این روند با تولید و تورم است؛ متغیرهایی که نشان خواهند داد سیاست مهار نقدینگی بانک مرکزی تا چه اندازه توانسته سرعت رشد پول در اقتصاد را پایین بیاورد.
انتهای پیام
نظرات کاربران