به گزارش ایلنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در تحلیلی نوشت: افزایش هزینههای جنگ و اختلال در تردد کشتیها در تنگه هرمز، آمریکا و ایران را بار دیگر به سمت بررسی مسیر سیاسی برای خروج از بحران سوق داده است؛ روندی که همزمان با افزایش تحرکات میانجیگرانه و در شرایط تداوم تحریمهای آمریکا و حفظ گزینههای بازدارندگی از سوی ایران دنبال میشود.
رویارویی تهران و واشنگتن در شرایطی قرار گرفته که هزینههای ادامه جنگ، دو طرف را به بررسی دوباره امکان بازگشت به مذاکرات سوق داده است؛ هرچند هنوز نشانهای از فراهم شدن شرایط یک توافق نهایی دیده نمیشود. در همین حال، قطر و پاکستان تحرکات میانجیگرانه خود را افزایش دادهاند و اختلال در تنگه هرمز، تحریمها و تهدیدهای متقابل همچنان ادامه دارد.
تنگه هرمز همچنان در مرکز تحولات جنگ قرار دارد. اختلال در کشتیرانی این آبراه و تأثیر آن بر بازار انرژی، شمار طرفهای متضرر از جنگ را افزایش داده و کاهش تنش را به موضوعی مورد توجه بازیگران منطقهای و بینالمللی تبدیل کرده است. با این حال، ادامه فشارهای اقتصادی آمریکا و افزایش سطح تهدیدهای تهران نشان میدهد تماسهای فعلی همچنان بیشتر با هدف سنجش شرایط بازگشت به مذاکرات انجام میشود تا آغاز یک روند رسمی و پایدار مذاکره.
قطر دو روز پیش اعلام کرد که «حدود دو هفته است دیدگاههای مختلفی را درباره ازسرگیری مذاکرات مطرح میکند» و از مقامهای دولت آمریکا «اطمینانهایی درباره تمایل واشنگتن به دستیابی به توافق با تهران» دریافت کرده است.
پاکستان نیز روز گذشته با سفر محسن نقوی، وزیر کشورش به تهران وارد روند میانجیگری شد. نقوی در کنار رایزنی درباره روابط دوجانبه و همکاریهای مرزی، درباره تلاشها برای پیشبرد «روند صلح» گفتوگو کرد.
همزمان، نماینده آمریکا در سازمان ملل از ایران خواست با «حسن نیت» به میز مذاکره بازگردد و به گفته او، «به نمایندگی از رهبر ایران» گفتوگو کند. وی همچنین اعلام کرد دونالد ترامپ «برای مذاکره و دستیابی به توافق آمادگی دارد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا نیز از گفتوگو با چین درباره پرونده ایران خبر داد و گفت پکن «بهشدت درگیر» مذاکرات مرتبط با این موضوع است.
منابع دیپلماتیک به روزنامه «الاخبار» گفتهاند: «ایران از چین خواسته است نقش پررنگتری در میانجیگری میان تهران و واشنگتن ایفا کند و برای بازگشت دو طرف به مذاکرات تلاش کند.»
به نظر میرسد پکن نیز به این درخواست پاسخ مثبت داده است؛ موضوعی که احتمالا در سفر اخیر سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران به چین مورد بررسی قرار گرفته است.
افزایش تماسها و میانجیگریها از گسترش تلاشها برای یافتن راهی جهت خروج از جنگ حکایت دارد، اما تاکنون توافقی بر سر سازوکار یا شروط مشترک حاصل نشده است؛ بهویژه آنکه هر یک از طرفها همچنان بر حفظ اهرمهای فشار خود تأکید دارد.
در همین حال، تحولات سیاسی و میدانی همچنان به یکدیگر گره خوردهاند و تنگه هرمز اصلیترین صحنه این تقابل است. سپاه پاسداران پس از نیمهشب گذشته از سرنگونی یک پهپاد اسرائیلی از نوع «اوربیتر» در آسمان تنگه هرمز خبر داد و صبح امروز نیز اعلام کرد یک پهپاد آمریکایی از نوع «MQ-1» را سرنگون کرده است.
در ادامه نیز یک نفتکش هدف قرار گرفت؛ ایران اعلام کرد این نفتکش تلاش کرده بود از «مسیر عمانی» عبور کند. همزمان، گزارشهایی درباره اصابت مهمات به دو نفتکش در جریان عبور از منطقه منتشر شد.
در همین زمینه، سعد بن شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر، اظهارات بسنت درباره احتمال کماهمیت شدن تنگه هرمز طی دو سال آینده را «اشتباه» خواند و گفت این آبراه «فقط مسیر انتقال نفت و گاز نیست، بلکه مسیر مهمی برای انواع تجارت به شمار میرود.»
تهران و واشنگتن نیز همچنان بر ابزارهای بازدارندگی و فشار متقابل تکیه دارند. سخنگوی سپاه پاسداران درباره احتمال گسترش جنگ گفت: «منطقه همچنان ظرفیت گسترش دامنه جنگ را دارد» و تأکید کرد: «ما سلاحها و اهداف جدیدی در اختیار داریم که در صورت حمله مجدد به ایران میتوانیم از آنها استفاده کنیم.»
در مقابل، وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد شرکتهای هواپیمایی ایران از 23 سپتامبر (یکم مهر) با محدودیتهایی از جمله در زمینه سوخترسانی، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت مواجه خواهند شد و تهدید کرد شرکتهای متخلف از «نظام دلار» کنار گذاشته میشوند.
با وجود تشدید تنشها، قیمت نفت برنت برای نخستینبار طی 12 روز به کمتر از 100 دلار در هر بشکه رسید؛ کاهشی که به گفته گزارشها تحت تأثیر افزایش امیدها به پیشرفت در مذاکرات تهران و واشنگتن رخ داده است.
با این حال، آثار اقتصادی جنگ همچنان ادامه دارد. «والاستریت ژورنال» گزارش داده است پالایشگاههای نفت به یکی از گلوگاههای اصلی عرضه جهانی تبدیل شدهاند و جنگهای ایران و اوکراین عرضه سوخت دیزل را کاهش داده است.
بر اساس دادههای انجمن خودروی آمریکا نیز قیمت هر گالن بنزین در این کشور به 4.47 دلار رسیده که نسبت به زمان آغاز جنگ علیه ایران در 28 فوریه 2026 (9 اسفند 1404)، 50 درصد افزایش یافته است.
در مجموع، تحولات پیشرو میتواند به سمت کاهش تنش و باز شدن مسیر سیاسی حرکت کند یا اینکه کانالهای میانجیگری همچنان بخشی از مدیریت تقابل باقی بمانند و تهران و واشنگتن با تکیه بر ابزارهای نظامی و اقتصادی، برای بهبود موقعیت خود در مرحله بعدی تلاش کنند.
نظرات کاربران