به گزارش ایسنا، طبق اطلاعات ارائه‌شده توسط شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، در نیمه اول سال جاری، تهرانی‌ها با 12 روز هوای پاک، 146 روز با کیفیت قابل قبول، 26 روز هوای ناسالم محدود به گروه‌های حساس، و 2 روز هوای ناسالم مواجه بوده‌اند.

آلاینده اصلی هوای تهران در این بازه زمانی، ذرات معلق به اندازه 2.5 میکرون بودند که موجب آلودگی هوای 18 پایتخت گردید. ازن و ذراتی که اندازه آن‌ها کمتر از 10 میکرون است نیز به‌عنوان دیگر آلاینده‌های موجود در هوای تهران در این دوره محسوب می‌شوند.

30 تیرماه به‌عنوان روزی با آلوده‌ترین هوا در نیمه اول سال جاری ثبت شد. در این روز، غلظت ذرات معلق با قطر کمتر از 10 میکرون به عدد 184 رسید که در وضعیت ناسالم برای تمام گروه‌ها قرار داشت و برای ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون، شاخص به 144 رسید که ناسالم برای گروه‌های حساس تشخیص داده شد.

در تاریخ 9 فروردین، پاک‌ترین روز هوای پایتخت در این مدت محسوب می‌شد، به‌طوری‌که آلاینده‌های هوای پایتخت در این روز از عدد 35 فراتر نرفتند.

کیفیت هوای تهران در نیمه اول 5 سال اخیر

در شش ماهه اول سال گذشته، تهران شش روز در وضعیت پاک، 104 روز در شرایط قابل قبول، 65 روز در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس و هفت روز در وضعیت ناسالم را تجربه کرد. همچنین، دو روز در شرایط بسیار ناسالم و دو روز در وضعیت خطرناک گزارش شد که بدترین آلودگی هوای تهران در تاریخ 16 تیر با غلظت آلاینده "ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون" و شاخص 318 به ثبت رسید.

تهرانی‌ها در طی 24 روز از نیمه اول سال گذشته، هوای آلوده‌ای با بیش از یک نوع آلاینده تنفس کردند. در این زمان، آلاینده اصلی ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون بود که 56 روز هوای پایتخت را آلوده نمود. ازن نیز به مدت 35 روز و ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون به مدت 21 روز در سطوح بالاتر از حد مجاز بودند.

در نیمه اول سال 1403، تهران موفق به ثبت پنج روز با هوای پاک، 122 روز با شرایط قابل قبول، 57 روز با وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس و دو روز در وضعیت ناسالم شد، که بیشترین آلودگی در تاریخ 7 مرداد با غلظت آلاینده "ازن" و شاخص 171 رخ داد. همچنین، تهرانی‌ها در 15 روز از نیمه اول سال 1403 با بیش از یک نوع آلاینده مواجه شدند.

در 186 روز ابتدایی سال 1402، آلاینده‌های ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون و ازن هر یک به مدت 26 روز و ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون به مدت 10 روز فراتر از حد مجاز بودند. در برخی روزها، شرایط نامطلوب با بیش از یک آلاینده توأم بود.

در نیمه اول سال 1402، شهروندان تهران تجربه‌ای از هشت روز هوای پاک، 131 روز با کیفیت قابل قبول، 42 روز در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس و پنج روز در وضعیت ناسالم داشتند.

بیشترین آلودگی در این مدت، در تاریخ 5 شهریور 1402 با غلظت 165 مربوط به آلاینده ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون ثبت گردید. در همین روز، شاخص ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون نیز به 126 رسید که برای گروه‌های حساس ناسالم محسوب گشت. بهترین کیفیت هوا در این بازه زمانی، در تاریخ 12 فروردین با میانگین 40 و آلاینده اصلی ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون به ثبت رسید.

در سال 1401، تهران با شرایط هوای بسیار ناسالم و حتی خطرناک روبرو بود. در شش ماهه نخست سال 1401، کیفیت هوا دو روز در وضعیت پاک و 94 روز در وضعیت قابل قبول بود. این مدت همچنین شامل 79 روز با شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس، 8 روز با وضعیت ناسالم، 1 روز بسیار ناسالم و 2 روز در وضعیت خطرناک بود.

در این زمان، آلاینده‌های ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون در 53 روز و ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون در 20 روز فراتر از حد مجاز قرار داشتند و ازن نیز در 47 روز در شرایط نامطلوب ثبت گردید. در برخی روزها، چندین آلاینده به‌طور همزمان در وضعیت نامناسبی قرار داشتند.

شش ماه نخست سال 1400، تهرانی‌ها یک روز را در وضعیت ناسالم و 31 روز را در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس گذراندند. در روزهای باقی‌مانده، کیفیت هوا در سطوح مجاز قرار داشت. در نیمه نخست سال 1400، ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون به مدت 13 روز و ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون به مدت سه روز در وضعیت فراتر از حد مجاز بودند. همچنین، آلاینده ازن به مدت 23 روز در شرایط نامطلوب قرار داشت.

آشنایی با آلاینده‌های عمده هوای تهران

یکی از مهم‌ترین آلاینده‌های موجود در شش ماهه نخست سال "ازن" است. این گاز از ترکیب سه اتم اکسیژن تشکیل می‌گردد و به عنوان یک اکسید کننده قوی شناخته می‌شود. ایجاد این گاز به‌طور مستقیم در هوا نبوده بلکه از طریق واکنش‌های شیمیایی میان اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار در حضور نور خورشید صورت می‌گیرد. به همین دلیل، میزان ازن در فصل تابستان و به‌ویژه در ساعات میانه روز به بیشترین حد خود می‌رسد.

از آنجایی که این آلاینده خاصیت اکسیدکنندگی بالایی دارد، در غلظت‌های بالا می‌تواند آسیب‌هایی به بافت‌های تنفسی و مخاط افراد، جانوران و همچنین گیاهان وارد کند. خطر مواجهه با سطح زیانبار ازن در ماه‌های تابستان و به خصوص در زمان‌هایی که آفتاب در اوج است، به بالاترین نقطه خود می‌رسد. ازن همچنین می‌تواند مشکلات تنفسی را در انسان‌ها ایجاد کند که از جمله آن‌ها می‌توان به درد قفسه سینه، سوزش گلو و چشم، سردرد، حملات آسمی، برونشیت و سایر بیماری‌های ریوی اشاره کرد. کودکان به‌ویژه در مواجهه با این آلاینده در خطر بیشتری قرار دارند، چراکه ریه‌های آن‌ها در حال رشد و تکامل هستند و معمولاً در زمان‌هایی که سطح ازن بالا است، در خارج از منزل فعالیت بیشتری دارند.

ذرات معلق کوچکتر از 2.5 میکرون یکی دیگر از آلاینده‌های کلیدی هوای تهران هستند که قطر آن‌ها 2.5 میکرون یا کمتر است، که تقریباً یک سی‌ام قطر موی انسان به حساب می‌آید و به این ذرات، ریز (fine) نیز گفته می‌شود. ترکیب شیمیایی این ذرات بسته به زمان، مکان و شرایط جوی متفاوت است و منابع انتشار آن شامل فعالیت‌های احتراقی مختلف مانند وسایل نقلیه موتوری، نیروگاه‌ها، سوزاندن چوب و سایر فرآیندهای صنعتی می‌باشد. این ذرات هم به صورت مستقیم در جو منتشر می‌شوند و هم به عنوان آلاینده ثانویه شکل می‌گیرند.

عموماً، اصلی‌ترین منابع انتشار ذرات معلق، تشکیل بخارات ناشی از احتراق سوخت‌ها مانند زغال سنگ و چوب، خودروی دیزلی که فاقد فیلتر دوده هستند، فرآیندهای صنعتی و کشاورزی و همچنین انتشار از خودروها هستند. تحقیقات علمی متعدد نشان داده‌اند که قرار گرفتن در معرض این آلاینده می‌تواند عواقب جدی برای سلامت انسان داشته باشد، از جمله مرگ زودرس در مبتلایان به بیماری‌های قلبی و ریوی، وقوع حملات قلبی غیرکشنده، ریتم‌های غیرطبیعی قلب، ابتلا به سرطان ریه، تشدید آسم و کاهش کارایی ریه، افزون بر افزایش علائم تنفسی.

ذرات معلق کوچکتر از 10 میکرون، عمدتاً ریشه‌ای طبیعی دارند و افزایش ناگهانی آن‌ها می‌تواند علامت وقوع طوفان گرد و غبار و انتشار ریزگردها باشد. این آلاینده به ذرات جامد یا مایع موجود در هوا اطلاق می‌شود که دارای قطر کمتر از 10 میکرون هستند و به دلیل اندازه ریز خود، قادر به عبور از سیستم دفاعی مجاری تنفسی می‌باشند.

لازم به ذکر است که شاخص کیفیت هوا (AQI) به شش بخش اصلی دسته‌بندی می‌شود. بر اساس این تقسیم‌بندی، از عدد صفر تا 50، کیفیت هوا به‌عنوان "پاک"، از 51 تا 100 "قابل قبول"، از 101 تا 150 "ناسالم برای گروه‌های حساس"، از 151 تا 200 "ناسالم برای همه گروه‌ها"، از 201 تا 300 "بسیار ناسالم" و از 301 تا 500 "خطرناک" محسوب می‌شود.

انتهای پیام