فرارو- وزیر خزانهداری ایالات متحده از آغاز دور جدیدی از فشارها علیه صنعت هوانوردی جمهوری اسلامی ایران خبر داده است و تاکید کرده که شرکتهایی که به خطوط هوایی ایران خدماترسانی کنند، ممکن است از دسترسی به سیستم مالی و ارز دلاری ایالات متحده محروم شوند.
بر اساس گزارش فرارو به نقل از الجزیره، اسکات بسنت در روز دوشنبه عنوان کرد: «همه خطوط هوایی ایران در سطح جهانی از تاریخ ۲۳ سپتامبر به حالت تعطیلی در خواهند آمد.» همچنین افزود: «اگر آنها فرود بیایند، نتوانید به آنها سوخت بدهید، نمیتوانید خدمات فرودگاهی ارائه کنید و فروش بلیت آنها ممکن نخواهد بود و در غیر این صورت از سیستم مالی دلار خارج خواهید شد.»
این هشدار در راستای سیاستهای اقتصادی دولت دونالد ترامپ به منظور افزایش فشار اقتصادی بر ایران مطرح شده است.
تحریم ۲۷ شرکت هواپیمایی ایران
ایالات متحده در تاریخ هشتم سپتامبر تمامی ۲۷ شرکت هواپیمایی ایران را تحریم کرد. به ادعای واشنگتن، این شرکتها برای جابجایی سلاح، نیرو و محمولههای غیرقانونی بهرهبرداری میشوند.
پرچمداران این بخش، ماهانایر، ایرانایر و قشمایر هستند که در پروازهای بینالمللی فعال میباشند. پس از تحریم ۳۶ شرکت بینالمللی به وسیله ایالات متحده، ماهانایر پروازهایش به استانبول و آنکارا و همچنین مسیر تهران ـ مسقط را متوقف کرده است.
ماهانایر به عنوان یکی از بزرگترین شرکتهای هواپیمایی در ایران همچنان دارای شبکهای گسترده بینالمللی است و به مقاصدی نظیر چین، هند، عراق، پاکستان، تایلند و امارات متحده عربی پرواز میکند.
ایرانایر که تا پیش از این دارای شبکه وسیعتری در اروپا بوده است، به واسطه تحریمها و محدودیتهای ناوگان، بخشی از مسیرهای بینالمللی خود را از دست داده و اکنون تنها به نجف، بغداد و استانبول پرواز دارد. قشمایر نیز در مسیرهایی به ترکیه، عراق، امارات و آلمان فعالیت میکند.
کدام فرودگاهها تحت تأثیر قرار میگیرند؟
بر اساس اطلاعات مجموعه تحلیلی سیریوم، در ماه سپتامبر کمتر از ۷۰ هزار صندلی برای پروازهای بینالمللی خروجی از ایران برنامهریزی شده است. ظرفیت پروازهای این کشور نیز در ماه اوت نسبت به سال گذشته ۴۹ درصد کاهش یافته است.
فرودگاههای استانبول، نجف، بغداد، دبی، دهلی نو، لاهور، پکن، شانگهای، گوانگژو، شنژن و پوکت از جمله مکانهایی هستند که ارتباط زیادی با پروازهای شرکتهای ایرانی داشته و ممکن است تحت تأثیر سیاستهای جدید ایالات متحده قرار گیرند.
اگرچه آمریکا نمیتواند به طور مستقیم حریم هوایی کشورهای دیگر را بر روی هواپیماهای ایرانی ببندد، اما میتواند شرکتهایی را که به این هواپیماها خدماترسانی میکنند، با تحریم مواجه کند. در این شرایط، تأمین سوخت، خدمات زمینی، نحوه فرود و فروش بلیت برای شرکتهای ایرانی در خارج از مرزها دشوار خواهد شد.
واکنش احتمالی کشورهای منطقه
ساج احمد، کارشناس ارشد شرکت StrategicAero Research، در خصوص عراق ابراز داشت: «عراق قطعاً برای تسهیل این سفرها از ایالات متحده درخواست معافیت خواهد کرد، زیرا این سفرها درآمد قابل توجهی از طریق گردشگری و اقامت در هتلها به اقتصاد عراق وارد میکند.»
او همچنین درباره پاکستان بیان داشت: «با توجه به روابط تجاری و فرهنگی گسترده دو کشور، پاکستان که مرزی طولانی با ایران دارد، بعید است به خواستههای آمریکا پاسخ مثبت دهد.»
احمد درباره چین نیز اشاره کرد: «چین به احتمال زیاد در برابر درخواستهای آمریکا مقاومت خواهد کرد. این کشور مشابه روسیه از ایران به لحاظ سیاسی و اقتصادی حمایت میکند و هر دو کشور به احتمال زیاد خواستههای آمریکا را نادیده خواهند گرفت.
گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، روز سهشنبه گفت: «چین همواره با تحریمهای یکجانبه و غیرقانونی که مبنای حقوق بینالملل ندارند و از طرف شورای امنیت سازمان ملل نیز مجوزی دریافت نکردهاند، مخالف بوده است.»
احمد همچنین درباره ترکیه اشاره کرد: «ترکیه به نظر میرسد در برابر درخواست ممنوعیت فعالیت خطوط هوایی و خدمات ایرانی، مقاومت خواهد کرد» چراکه ارتباطات اقتصادی و گردشگری زیادی میان دو کشور وجود دارد.
او درباره امارات متحده عربی نیز گفت: «امارات ممکن است تحت تأثیر سیاست ایالات متحده قرار گیرد، زیرا این کشور به تازگی اعلام کرده که تجارت با ایران را متوقف میکند.»
افزایش هزینه سفر برای ایرانیها
نادر حبیبی، اقتصاددان ایرانی-آمریکایی اظهار داشت: «تحریمهای جدید به طور گستردهتری عمل میکنند، زیرا به تمامی فرودگاههایی که به پروازهای ورودی یا خروجی ایران خدمات میدهند، تهدید میکنند.»
وی افزود: «این تحریمها میتوانند تأثیر عمدهای بر عملیات در سطح جهانی داشته باشند» و پیشبینی کرد که «تنها چین و روسیه» در برابر آنها ایستادگی کنند.
حبیبی در مورد قیمت بلیتها گفت: «در حال حاضر بهای بلیتها در حال افزایش است و این افزایش در چند هفته اخیر به وضوح محسوس بوده است.» او به وضوح بیان کرد که در برخی موارد ممکن است «افزایش قیمتها تا ۱۰۰ درصد» به وقوع بپیوندد.
وی افزود: «این افزایش سریع هزینهها فشار زیادی را به مسافران خواهد آورد.»
ساج احمد همچنین خاطرنشان کرد: «به احتمال قوی افزایش هزینهها منجر به بالا رفتن قیمت بلیت خواهد شد»، مگر اینکه شرکتهای هواپیمایی ایرانی بتوانند این هزینهها را مدیریت کنند.
مازن سماک، متخصص هوانوردی در لبنان، گفت: «با افزایش تقاضا، قیمتها در شرکتهای خارجی نیز افزایش مییابد، ولی این شرکتها میتوانند راهحلهایی برای دور زدن تحریمها پیدا کنند. در غیر این صورت، شرایط به طور کلی متفاوت خواهد بود.»
سماک در مورد گزینههای جایگزین مسافران ایرانی گفت: «سفر متوقف نخواهد شد. بنابراین مسافران به تناسب نیاز خود از روشهای دریایی یا زمینی به کشورهای همسایهای مانند ترکیه، عراق، ارمنستان یا پاکستان خواهند رفت.»
او اضافه کرد: «با رفتن به سمت مراکز پروازی و استفاده از مسیرهای جدید، هزینهها به شدت افزایش یافته و سفر دشوارتر میشود.»
«حذف از سیستم دلار» یعنی چه؟
بسنت در خصوص عواقب همکاری شرکتها با خطوط هوایی ایران ادعا کرد: «هر شرکتی که از طریق ارائه خدمات متنوع از بخش هوانوردی ایران حمایت کند، از سیستم دلار خارج خواهد شد.»
این اصطلاح بدین معناست که شرکتهایی که به خطوط هوایی تحت تحریم ایران خدمات میدهند، ممکن است با تحریمهای ایالات متحده رو به رو شوند، تحریمهایی که دسترسی آنها به سیستم مالی ایالات متحده و معاملات دلاری را به شدت محدود خواهد کرد.
این شرکتها میتوانند شامل اپراتورهای فرودگاه، تأمینکنندگان سوخت، شرکتهای خدمات زمینی و فروشندگان بلیت باشند.
دولت ترامپ در همین ماه دامنه تحریمهای ثانویه را به پنج بخش اقتصادی دیگر از جمله داراییهای دیجیتال، طلا، کشتیرانی، فناوری و هوانوردی گسترش داده است.
نظرات کاربران