تحقیقات وسیع انجام شده، رابطه‌ای را میان آلودگی هوا و بیماری‌های ناگهانی ناشی از پنوموکوک‌ها افشا کرد. این بیماری می‌تواند منجر به ذات‌الریه، عفونت خون و مننژیت گردد.

باکتری «استرپتوکوکوس پنومونیه» معمولاً به‌طور بی‌ضرر در ناحیه بینی و گلو ساکن است. بسیاری از افراد بدون آنکه به بیماری دچار شوند، این باکتری را حمل می‌کنند، اما ورود آن به نقاطی خاص همچون ریه‌ها، خون یا بافت‌های اطراف مغز می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های جدی را به همراه داشته باشد.

بیش از ۱۰۰ نوع مختلف از این باکتری شناسایی شده و محققان به بررسی این موضوع پرداخته‌اند که آیا آلودگی هوا، دما و سایر عوامل محیطی بر انواع گوناگون این باکتری تأثیرات متفاوتی دارند یا خیر.

پژوهشگران حدود ۵۹ هزار مورد بیماری تهاجمی پنوموکوکی که در طول ۱۹ سال از طریق برنامه ملی پایش به نام GERMS-SA در آفریقای جنوبی ثبت شده بود را مورد تحلیل قرار دادند. همچنین در این بررسی، پارامترهایی چون دما، رطوبت و تراکم جمعیت نیز لحاظ گردید.

وجود آلودگی هوا با افزایش احتمال ابتلا به بیماری مرتبط بود، اما شدت و زمان وقوع این ارتباط در میان انواع مختلف باکتری‌ها متفاوت مشاهده گردید. سویه‌های ۱۴، ۱۹A و هشت از جمله سویه‌هایی بودند که نسبت به آلودگی هوا، ارتباط قوی‌تری با بروز بیماری نشان دادند.

به طور کلی، بیشترین خطر ابتلا به بیماری معمولاً حدود دو هفته پس از مواجهه با آلودگی فزاینده مشاهده شد، با این حال، در مناطقی که سویه‌های چهار، هشت، ۲۳F و ۱۹F شایع بودند، خطر بیماری در همان هفته اول افزایش یافت.

علاوه بر این، سن نیز در این زمینه حائز اهمیت است. به نظر می‌رسد در دوره‌های آلودگی شدید هوا، کودکان خردسال و افراد مسن در معرض خطر بیشتری قرار دارند؛ این گروه‌ها که به‌طور طبیعی آسیب‌پذیری بیشتری برای ابتلا به عفونت‌های شدید پنوموکوکی دارند.

دما نیز الگوی پیچیده‌تری را نشان داد. هوای گرم با افزایش فوری خطر ابتلا به بیماری همراه بود، در حالی که پس از گذراندن دوره‌های هوای سرد، افزایش تاخیری در خطر ابتلا مشاهده شد.

محققان بر این باورند که ادغام اطلاعات مربوط به کیفیت هوای محیطی با پایش سویه‌های باکتری در حال گردش، می‌تواند به سیستم‌های بهداشت عمومی در پیش‌بینی دوره‌های افزایش خطر عفونت کمک کند. این داده‌ها به احتمال زیاد می‌تواند در برنامه‌ریزی واکسیناسیون و مدیریت بیمارستان‌ها به کار گرفته شود.

با این حال، این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و بنابراین نمی‌تواند به وضوح نشان دهد که آیا آلودگی هوا به‌طور مستقیم موجب عفونت در افراد شده است یا نه. همچنین، یافته‌ها به‌طور خاص بر اساس داده‌های آفریقای جنوبی به‌دست آمده‌اند و ارتباط بین آلودگی، شرایط جوی و سویه‌های باکتریایی ممکن است در سایر مناطق متفاوت باشد.

در مجموع، نتایج این پژوهش شواهد بیشتری را ارائه می‌دهند که نشان می‌دهد شرایط محیطی می‌تواند بر بروز بیماری‌های عفونی تأثیرگذار باشد و این اثر به سویه‌های باکتریایی موجود در جامعه وابسته باشد. پیش از اینکه بتوان از این مدل‌ها به‌طور وسیع برای پیش‌بینی شیوع بیماری استفاده کرد، انجام تحقیقات بیشتر در کشورهای دیگر الزامی است.

این پژوهش با همکاری محققانی از موسسه «ولکام سنگر»، موسسه ملی بیماری‌های عفونی آفریقای جنوبی، مرکز ابررایانش بارسلونا و چندین موسسه دیگر انجام شده و نتایج آن در نشریه Nature Microbiology به چاپ رسیده است.

پایان پیام