حمیدرضا عظیمی، قائم‌مقام سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)، در مصاحبه‌ای با ایسنا، با اشاره به این موضوع که ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر از مرز ۶۰۰۰ مگاوات فراتر رفته و عمدتاً بیش از ۹۰ درصد این میزان به انرژی خورشیدی اختصاص دارد، بیان کرد: نخستین اولویت آن است که موانع اجرایی، مالی و شبکه‌ای را برطرف کنیم.

وی ادامه داد: اکنون دیگر مشکل اصلی، شناسایی ظرفیت‌های تجدیدپذیر در کشور نیست؛ بلکه برای ما افزایش سرعت در تبدیل این ظرفیت‌ها به پروژه‌های عملی و تأمین مالی شده اهمیت دارد.

عظیمی مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر و جذب سرمایه‌گذاری را به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، مشکل در جابجایی و تأمین تجهیزات، تخصیص به‌موقع منابع مالی و ارزی، طولانی شدن برخی فرآیندهای اداری و اخذ مجوزها، گلوگاه‌ها و محدودیت‌های اتصال به شبکه و همچنین عدم اطمینان نسبت به ریسک‌های اقتصادی پروژه‌ها، به ویژه در شرایط نوسانات نرخ ارز، قیمت تجهیزات و تعرفه فروش برق اشاره کرد.

وی اضافه کرد: در واقع سرمایه‌گذار تنها زمانی به پروژه‌ای وارد می‌شود که امنیت تأمین مالی، تجهیزات و امکان اتصال و فروش برق برای او فراهم باشد. تجربه دو سال گذشته نشان می‌دهد که هرگاه این زنجیره به خوبی هماهنگ شده، ظرفیت‌ها به سرعت افزایش یافته است؛ به طوری که ظرفیت خورشیدی کشور از حدود ۷۰۰ مگاوات به بیش از ۵۴۰۰ مگاوات رسیده است.

ضرورت توسعه همزمان نیروگاه‌ها، شبکه و زیرساخت‌های مالی

عظیمی در پاسخ به این پرسش که چه الزامات و زیرساخت‌هایی برای افزایش ظرفیت تجدیدپذیرها لازم است، اظهار داشت: برای دستیابی به اهداف تعیین‌شده، تنها ساخت نیروگاه‌ها کافی نیست؛ بلکه باید اکوسیستم مربوط به توسعه تجدیدپذیرها را به طور همزمان گسترش دهیم. در حوزه شبکه، توسعه خطوط انتقال و فوق توزیع، تأسیس پست‌های جدید، تقویت زیرساخت‌ها در مناطق مستعد و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مدیریت هوشمند شبکه ضروری به نظر می‌رسد.

طبق گفته وی، با افزایش سهم انرژی‌های متغیر نظیر خورشید و باد، اهمیت ذخیره‌سازهای انرژی، مدیریت بار و نیروگاه‌های مکمل بیشتر برجسته خواهد شد. در برنامه‌های ارائه‌شده نیز به توسعه ذخیره‌سازها و سیستم‌های خورشیدی مجهز به اینورترهای هیبریدی و باتری توجه ویژه‌ای شده است.

قائم‌مقام ساتبا افزود: در زمینه مالی نیز لازم است که منابع مختلف فعال شوند؛ از جمله منابع صندوق توسعه ملی، اعتبارات بانکی، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، بازار سرمایه و در صورتی که شرایط مهیا باشد، جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی.

عظیمی بر این نکته تأکید کرد که باید از نگرش صرف ساخت نیروگاه به یک نگرش جامع در زمینه‌های ساخت نیروگاه، توسعه شبکه، تأمین منابع مالی و گسترش بازار برق حرکت کنیم.

کاهش ریسک؛ خواسته اساسی بخش خصوصی

او در مورد چالش‌های موجود برای بخش خصوصی و اقدامات ساتبا در جهت حل آن‌ها گفت: در حال حاضر بخش خصوصی به شدت به کاهش ریسک و افزایش قابلیت پیش‌بینی نیاز دارد.

عظیمی چالش‌های اصلی را تأمین مالی، تأمین ارز و تجهیزات، حمل‌ونقل، فرآیند اخذ مجوزها، اتصال به شبکه و ضمانت بازگشت سرمایه عنوان کرد و افزود: اساسی‌ترین رویکرد ساتبا این است که در حیطه اختیارات خود، نقش تسهیل‌گری و هماهنگی را بیشتر تقویت کند؛ یعنی پیگیری دقیق پروژه‌ها از مرحله اخذ مجوز تا تأمین مالی، تجهیزات، ساخت و اتصال به شبکه.

به گفته وی، در سطح تجهیزات نیز اقداماتی برای تسهیل واردات و ترخیص و بهره‌برداری بیشتر از توان تولید داخلی انجام شده است. هدف این است که سرمایه‌گذاران پس از امضای قرارداد، با زنجیره‌ای از موانع جدید مواجه نشوند.

هدف‌گذاری برای افزایش ظرفیت نیروگاه‌های بادی

قائم‌مقام ساتبا در خصوص بزرگ‌ترین چالش‌های توسعه نیروگاه‌های بادی اظهار کرد: در بخش بادی، موضوع اصلی کمی متفاوت است. کشور از نظر پتانسیل بادی، ظرفیت بالایی دارد؛ اما تبدیل این پتانسیل به پروژه‌های اقتصادی و اجرایی با موانع عمده‌ای روبروست.

وی سرمایه‌گذاری اولیه و هزینه‌های بالای تجهیزات، محدودیت‌های تأمین توربین و دیگر تجهیزات تخصصی، مشکلات حمل‌ونقل تجهیزات بزرگ و سنگین، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و انتقال فناوری، نیاز به توسعه شبکه در مناطق مستعد و الزامات اقتصادی و تأمین مالی متناسب با پروژه‌های بادی را از مهم‌ترین موانع برشمرد.

عظیمی ادامه داد: به همین دلیل، برای ساخت نیروگاه‌های بادی باید یک بسته مشخص شامل تأمین مالی، تأمین توربین، توسعه شبکه، تسهیل حمل‌ونقل و تضمین فرآیند خرید و فروش برق طراحی و اجرایی شود که در این راستا اقداماتی را آغاز کرده‌ایم و امید داریم که تا پایان سال آینده ظرفیت فعلی ۳۷۱ مگاواتی نیروگاه بادی را حداقل به ۱۰۰۰ مگاوات ارتقا دهیم.

وی در ادامه درباره تداوم توسعه تجدیدپذیرها به دنبال عبور از مرز ۶۰۰۰ مگاوات تصریح کرد: در حال حاضر که ظرفیت تجدیدپذیرها از ۶۰۰۰ مگاوات فراتر رفته، هدف بعدی صرفاً افزایش عددی در آمار نیست؛ بلکه ایجاد یک رویکرد پایدار برای ورود مداوم ظرفیت‌های جدید به شبکه است.

قائم‌مقام ساتبا افزود: به سادگی گفته می‌شود که مرحله اولیه را با شتاب بالا پشت سر گذاشته‌ایم؛ در مراحل بعدی نیز باید به جنبه‌های پایداری، تنوع‌بخشی و نهادینه‌سازی سرمایه‌گذاری توجه ویژه‌ای داشته باشیم. این رویکرد می‌تواند توسعه تجدیدپذیرها را از یک برنامه مقطعی به جریانی پایدار در صنعت برق تبدیل کند.

انتهای پیام