فرارو- خودرو آریا انتظار میرفت بهزودی وارد بازار ایران شود، اما اکنون پس از گذشت شش یا هفت سال، آنچه از این پروژه قدیمی سایپا مشاهده میشود، حتی نسخه نهایی آریا نیست.
به گزارش فرارو، همزمان با افتتاح خط تولید آریا، نسل جدید این خودرو با قوای محرکه پلاگینهیبرید تحت عنوان آریانو معرفی شد. طراحی این خودرو با آریای اولیه تفاوت چشمگیری دارد و قرار است بهعنوان یکی از محصولات جدید سایپا در راستای توسعه خودروهای برقی و هیبریدی عرضه گردد.
پشت نام جدید این خودرو داستانی چندساله نهفته است که از SP100 کراس آغاز شده و در مسیر رسیدن به بازار، چندین بار موتور و مشخصات فنی آن تغییر کردند. این خودرو همچنین در نمایشگاههای متعدد به نمایش درآمده و حتی پیش از ورود به بازار، در طرحهای مشارکت در تولید قرار گرفته است. اکنون آریا در حالی نسل جدید خود را رونمایی کرده که نسخه اصلی آن هنوز یکی از پرچالشترین پروژههای سایپا به شمار میرود.
SP100 کراس
در ابتدا، آریا با نام SP100 کراس شناخته میشد. این نسخه کراس بر اساس پلتفرمی طراحی شده که پایهگذار شاهین نیز بود. رونمایی عمومی از خودرو در مرداد ۱۳۹۹ صورت گرفت و سایپا در آن زمان وعده داد که این محصول جدید بهزودی به مرحله تولید برسد.
شروع داستان آریا
سه ماه پس از رونمایی، نوبت به انتخاب نام رسید. سایپا چندین نام پیشنهادی را برای بررسی به فرهنگستان زبان و ادب فارسی ارسال کرد. فرهنگستان پنج نام را تایید کرد و این نامها به دفتر ریاستجمهوری ارسال شدند. در نهایت، نام «آریا» با هماهنگی نهاد ریاستجمهوری و فرهنگستان بهعنوان نام تجاری جدید سایپا برای کراساوور انتخاب شد.
این اتفاق در آبان ۱۳۹۹ افتاد، یعنی خودرویی که چند ماه پیش بهعنوان SP100 کراس معرفی شده بود، سرانجام نام رسمی خود را یافت. در همان زمان سایپا اعلام کرد که آریا در سال 1400 به بازار خواهد آمد.
اما تغییرات آریا به نامگذاری محدود نماند. پیشرانهای که قرار بود در این خودرو قرار گیرد، در طول فرآیند توسعه چندین بار تغییر کرد.
موتور برلیانس به آریا نرسید
در مراحل اولیه توسعه پلتفرم SP100، موتورهای برلیانس یکی از گزینههای سایپا بودند. برای این پلتفرم موتورهای ۱.۶ لیتری، ۱.۶ لیتری توربو و ۱.۳ لیتری توربو معرفی شدند. اما با خروج برلیانس از ایران، این گزینه کنار گذاشته شد و سایپا به موتور شاهین توجه کرد.
بنابراین، نخستین موتور پیشنهادی برای پروژه ای که هنوز به بازار نرسیده بود، قطعاً از فهرست گزینهها کنار گذاشته شد.
M15TC؛ آریا با موتور شاهین
گزینه بعدی موتور M15TC بود، که همان موتور ۱.۵ لیتری توربوشارژ شاهین به شمار میرفت. در گزارشهای سالهای ابتدایی، آریا با همین پیشرانه معرفی میشد. این موتور قدرتی معادل ۱۱۰ اسب بخار و گشتاور ۱۷۸ نیوتنمتر داشت و انتظار میرفت نیرو را به کمک گیربکس CVT به چرخهای جلو منتقل کند.
در آن زمان، آریا به لحاظ فنی به شدت به نسخه کراس شاهین نزدیک بود. پلتفرم مشترکی داشت و موتور نیز از همان خانواده تولید میشد، اما این ترکیب نیز دوام چندانی نداشت.
موتور دو لیتری هم وارد معادله شد
در مراحل بعدی، سایپا تصمیم به استفاده از موتور دو لیتری تنفس طبیعی گرفت که توسط شرکت چینی DAE تولید میشد و فناوری آن از میتسوبیشی نشأت میگرفت. برای این موتور نیز در طول پروژه، مشخصات متفاوتی اعلام شد و نسخههای MPI و GDI مطرح شدند. در برخی گزارشها قدرت نسخه GDI حدود ۱۵۰ اسب بخار و گشتاور ۲۰۴ نیوتنمتر مطرح شد. این پیشرانه قرار بود با گیربکس ششسرعته اتوماتیک ارائه شود.
در این مرحله، سایپا موتور بزرگتر و گیربکس ششسرعته اتوماتیک را برای محصول جدید خود در نظر گرفته بود.
N20؛ موتور جدید برای آریایی که هنوز تولید نشده
در سال ۱۴۰۳ دوباره مشخصات فنی آریا تغییر کرد. مگاموتور از پیشرانه N20 رونمایی کرد و این موتور برای آریا نیز انتخاب گردید.
N20 یک موتور دو لیتری تنفس طبیعی چهار سیلندر است که با فناوری میتسوبیشی توسط DAE چین تولید میشود. نسخهای که برای آریا در نظر گرفته شده بود، با سیستم پاشش MPI، فناوری DVVT و قدرت ۱۴۷ اسب بخار و گشتاور ۲۰۴ نیوتنمتر معرفی شد.
از این رو، آریا پس از کنار گذاشتن موتور برلیانس و گذراندن مراحل مربوط به موتور M15TC به موتور دو لیتری N20 رسید، اما هنوز یک تغییر دیگر در قوای محرکه در پیش بود.
آریا پلاگینهیبرید
سایپا از سالهای میانی پروژه، به توسعه نسخه هیبریدی آریا توجه کرد. در سال ۱۴۰۳ اعلام شد که نسخه پلاگینهیبرید آریا با ترکیب موتور بنزینی و یک موتور برقی در حال توسعه است و برای آن گیربکس DHT در نظر گرفته شده است.
نمونه پلاگینهیبرید آریا در ادامه در رویدادهای خودرویی همچنان معرفی شد و مشخص گردید که سایپا قصد دارد این خودرو را با فناوری متفاوتی نسبت به نسخه بنزینی به بازار عرضه کند.
با این حال، ماجرا از اینجا به بعد پیچیدهتر میشود. آریا که هنوز در مسیر دستیابی به نسخه نهایی بنزینی خود با چالشهای تغییر موتور و آمادهسازی روبهرو بود، اکنون نسخه پلاگینهیبرید نیز داشت.
آریا بالاخره وارد مرحله فروش شد؛ البته مشارکت در تولید
سرانجام آریا در سال ۱۴۰۴ به طرحهای فروش فلجز تأسیس گردید، اما نه بهصورت فروش عادی و فوری.
در بهمن ۱۴۰۴، سایپا برای نخستین بار آریا اتوماتیک را در قالب طرح مشارکت در تولید ارائه کرد و مبلغ پیشپرداخت را یک میلیارد و ۱۹ میلیون تومان اعلام کرد. سود مشارکت ۱۹.۵ درصد و موعد تحویل خودروها از اسفند ۱۴۰۵ تا مرداد ۱۴۰۶ بود.
چند ماه بعد، در مرداد ۱۴۰۵، آریا دوباره در طرح مشارکت قرار گرفت. این بار پیشپرداخت به یک میلیارد و ۷۵ میلیون تومان ارتقا یافت و موعد تحویل مرداد و شهریور ۱۴۰۶ مقرر شد.
تداوم این پروسه تا شهریور ۱۴۰۵ هم ادامه یافت. در طرح فروش آن ماه، آریا اتوماتیک دو لیتری با مجموع پیشپرداخت حدود یک میلیارد و ۹۱ میلیون تومان معرفی شد، اما موعد تحویل به اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۷ منتقل شده بود. بدین معنا که خودرویی که در سال ۱۳۹۹ برای نخستین بار رونمایی شده بود، اکنون شش سال بعد با پیشپرداختی تقریباً یک میلیارد تومانی و موعد تحویل سال ۱۴۰۷ بهطور مشارکت در تولید به فروش میرسید.
آریانو؛ فصل تازه همان داستان قدیمی
اکنون در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، سایپا آریانو را معرفی کرده که بهعنوان نسل جدید آریا با فناوری پلاگینهیبرید شناخته میشود.
آریانو از نظر ظاهری هم تغییرات قابل توجهی نسبت به آریای اولیه دارد. چراغهای جلو باریکتر شدهاند، طراحی جلوپنجره و سپر دستخوش تغییر قرار گرفته و بخشهایی از بدنه بازطراحی شدهاند. مهمترین تغییر با این وجود زیر پوسته خودرو حاصل شده است. برای آریانو، یک موتور بنزینی چرخه اتکینسون با قدرت تقریبی ۸۵ کیلووات و موتوری الکتریکی با حدود ۱۶۰ کیلووات در نظر گرفته شده است. باتری با ظرفیت حدود ۲۰ کیلوواتساعت، برد تمامبرقی حدود ۱۲۵ کیلومتر و برد ترکیبی با رقم اعلامی حدود ۱۲۰۰ کیلومتر، از دیگر مشخصات مطرحشده برای این خودرو هستند.
آریانو هم اکنون در مرحله معرفی قرار دارد و قیمت و زمان عرضه تجاری آن هنوز مشخص نشده است. بنابراین در این مرحله نمیتوان گفت آیا داستان آریا بالاخره به بازار ختم خواهد شد یا اینکه باید همچنان منتظر فصل بعدی باشیم.
آریا در طول این سالها تقریباً تمامی تجربیات ممکن را پشت سر گذاشته است. تنها نکتهای که هنوز قطعی نشده، این است که خودرو چه زمانی قرار است بهطور جدی در خیابانهای ایران ظاهر شود.
نظرات کاربران