طبق گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و به نقل از زومیت، صحرای آتاکاما در شیلی، که به عنوان خشکترین بیابان غیرقطبی جهان شناخته میشود، این روزها نمایی کاملاً متفاوت به خود گرفته است. بارشهای غیرمعمول ناشی از النینوی قوی امسال، موجی از جوانه زنی میلیونها بذر خوابیده در دل زمین را به راه انداخته و بخشهای وسیعی از بیابان را با گلهای رنگارنگ آراسته است.
آتاکاما یکی از کهنترین نواحی خشک در سطح کره زمین به شمار میرود. این بیابان در میان رشتهکوه آند و کوههای ساحلی واقع شده و موقعیت جغرافیایی آن موجب شده است که رطوبت از سمت آمازون و اقیانوس آرام نتواند به آن برسد.
میانگین بارندگی سالانه در آتاکاما تقریباً ۱۵ میلیمتر است. در خشکترین نواحی مرکزی بیابان، این میزان میتواند تنها به یک تا سه میلیمتر در سال کاهش یابد و در برخی سالها حتی به کمتر از این مقدار برسد.
امسال اما اوضاع متفاوت است. رویداد بسیار قوی النینو در شرق اقیانوس آرام، بارشهای سنگینی را به منطقه افزوده و گزارشها حاکی از آن هستند که برخی نواحی آتاکاما در همین فصل تا حدود ۱۸۰ میلیمتر باران دریافت کردهاند که برای چنین منطقهای با این خشکی، بسیار غیرعادی محسوب میشود.
بارشهای شدید در نقاطی از آمریکای جنوبی خساراتی به همراه داشته، اما در آتاکاما شرایط مناسبی برای یکی از زیباترین پدیدههای طبیعی منطقه بهوجود آمده است. رطوبت موجود در خاک باعث شده تا میلیونها بذر که سالها در انتظار شرایط ایدهآل بودند، سر برآوردند.
بر اساس اطلاعات دانشگاه کاتولیک شیلی، پوشش گیاهی مرتبط با پدیده بیابان گلدار شامل ۱۸۹۳ گونه گیاهی است که بسیاری از آنها مختص این منطقهاند و در سایر نقاط جهان یافت نمیشوند. بذر تعدادی از این گیاهان قابلیت خوابیدن به مدت حدود ۱۰ سال را در خاک دارند. تنها کافی است که شرایط ایدهآل به وجود آمده و چند بارش مؤثر رخ دهد تا چرخه رشد آنها دوباره آغاز شود.
به نوشته آیافالساینس، گیاهان آتاکاما برای زندهماندن در یکی از خشکترین شرایط کره زمین، ویژگیهای منحصر به فردی پیدا کردهاند. برخی از این گیاهان دارای پوششهای مومی هستند که از تبخیر سریع آب جلوگیری میکند، برخی دیگر با استفاده از کرکهای ظریف بخشی از نور شدید خورشید را بازتاب میدهند و بسیاری نیز به برگهای کوچک یا سیستمهای ریشهای تخصصی تجهیز شدهاند.
در فصل شکوفایی، گلهای آتاکاما با رنگهای متنوعی از صورتی و بنفش تا زرد و آبی روشن بیابان را میپوشانند. شدت رنگها احتمالاً بخشی از استراتژی تولیدمثلی این گیاهان است. دوره گلدهی در این بیابان کوتاه است و تعداد گردهافشانها نیز کم است، بنابراین گلهای بزرگتر یا با رنگهای متضاد شانس بیشتری برای جلب توجه و گردهافشانی دارند.
مسئولان شیلی پیشبینی میکنند در اوج فصل شکوفایی، دشتهای گل ممکن است وسعتی تا ۱۵ هزار کیلومتر مربع را دربر بگیرند.
شکوفایی وسیع آتاکاما پدیدهای نیست که سالانه تکرار شود. در طول حدود ۴۰ سال اخیر، تقریباً ۱۵ مورد از این رویداد به ثبت رسیده و معمولاً هر سه تا ۱۰ سال یکبار و در صورت مهیا شدن شرایط مناسب اتفاق میافتد.
نکته جالب توجه اینکه آتاکاما در سال گذشته نیز به شکوفایی غیرمنتظره گلها شاهد بوده است. پیش از آن، در سال ۲۰۲۲ نیز چنین رخدادی ثبت شد که به دلیل وقوع در دوران لانینا، غافلگیرکننده به شمار میرفت. دیگر نمونهها در سال ۲۰۱۷ و بهویژه در شکوفایی وسیع سال ۲۰۱۵ دیده شده بودند.
حالا بروز شکوفایی گلها در دو سال پیاپی، آتاکاما را دوباره به یکی از زیباترین مناظر طبیعی در آمریکای جنوبی تبدیل کرده است؛ منطقهای که در اکثر سالها تقریباً هیچ نشانهای از چنین پوشش گیاهی وسیعی در آن قابل مشاهده نیست.
۲۲۷۲۲۷
نظرات کاربران