ابوالقاسم سعیدی در مصاحبهای که با خبرگزاری ایسنا داشت، به بیان دلایل دشواری در تهیه بلیت قطار با وجود تأکید بر تقویت حملونقل عمومی پرداخت و اظهار داشت: مهمترین چالش در این راستا، عدم توازن میان عرضه و تقاضا است. شهرهایی نظیر تهران، مشهد و اهواز به دلیل جمعیتی که دارند و تقاضای بالای سفر، فاقد ناوگان ریلی متناسب با نیاز خود هستند.
وی توضیح داد: هر قطار میتواند بهطور متوسط بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ مسافر را جابهجا کند که این رقم به نوع قطار بستگی دارد. در زمانهایی که سفرها به اوج خود میرسد، از جمله تابستان، تعطیلات نوروز، مراسم سوگواری و جشنها، شکاف میان عرضه و تقاضا به وضوح بیشتر نمود پیدا میکند و مسافران با چالشهای بیشتری در تهیه بلیت مواجه میشوند.
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی ادامه داد: مسئولان راهآهن و وزارت راه و شهرسازی نیز به وجود اختلاف قابل توجه میان عرضه و تقاضا اذعان دارند اما ریشه مشکل به کمبود سرمایهگذاری در گذشته و وضعیت فعلی برمیگردد.
چالش بازگشت سرمایه در حملونقل ریلی
سعیدی با اشاره به چالشهای اقتصادی در صنعت ریلی میگوید: دوره بازگشت سرمایه در این بخش طولانی است و سودآوری نسبت به برخی سایر حوزههای اقتصادی و واسطهگری در سطح پایینتری قرار دارد؛ به همین خاطر سرمایهگذاران تمایل کمتری به ورود به این صنعت دارند و نیاز است که دولت حمایت و سرمایهگذاری بیشتری در بخش ریلی انجام دهد.
وی اضافه کرد: سالانه حدود ۳۰ میلیون مسافر از طریق شبکه ریلی کشور جابهجا میشوند، اما نیاز واقعی به سفر با قطار میتواند تا سه برابر این رقم باشد، چرا که بعضی از متقاضیان به دلیل عدم دسترسی به بلیت، اساساً اقدام به سفر نمیکنند یا از ابتدا از گزینه سفر ریلی صرف نظر میکنند.
ظرفیت شبکه ریلی بیشتر از توان ناوگان است
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی ایمنی را یکی از ویژگیهای برجسته حملونقل ریلی معرفی کرد و تصریح کرد: تلفات جادهای به مراتب بیشتر از تلفات ریلی است، به گونهای که سالانه حدود ۲۰ هزار نفر بر اثر حوادث جادهای جان خود را از دست میدهند، در حالی که آمار تلفات در بخش ریلی بسیار پایینتر است.
سعیدی تصریح کرد: زیرساختهای شبکه ریلی کشور این ظرفیت را دارند که بتوانند تا دو تا سه برابر فعلی، مسافر جابهجا کنند، اما چالش اصلی مربوط به کمبود ناوگان است. در حال حاضر حدود ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ واگن در ناوگان موضوع داریم، اما تعداد واگنهایی که واقعاً در حال استفاده هستند، تقریباً ۹۰۰ تا ۹۵۰ دستگاه است و مابقی به خاطر انجام تعمیرات از چرخه فعالیت خارج شدهاند.
درخواست حداقل هزار واگن جدید
او با اشاره به مسیرهای طولانی نظیر تهران - مشهد، تهران - بندرعباس و تهران - تبریز گفت: مسافتهای بزرگ و عمر زیاد واگنها موجب میشود این تجهیزات نیاز به تعمیرات مکرر پیدا کنند. بهعلاوه، امکانات تعمیراتی بر اساس نیاز ناوگان کافی نیست و کارگاههای تعمیراتی عمدتاً در شهرهایی مثل تهران، مشهد، اهواز و چند شهر دیگر تمرکز یافتهاند.
سعیدی تأکید کرد: برای افزایش ظرفیت جابهجایی مسافران و دو برابر شدن ظرفیت فعلی، حداقل نیاز به یک هزار واگن جدید داریم.
میانگین عمر ناوگان ریلی کشور تقریباً ۳۰ سال است
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی درباره سن ناوگان گفت: میانگین عمر ناوگان ریلی کشور در حدود ۳۰ سال به ثبت رسیده و بخش قابل توجهی از واگنها به مرز فرسودگی و استهلاک نزدیک شدهاند.
سعیدی ادامه داد: جدیدترین واگنهایی که در حال حاضر در حال بهرهبرداری هستند، عمدتاً همان واگنهایی هستند که در سالهای ۱۳۸۳ و ۱۳۸۴ از چین تهیه شدهاند. همچنین برخی از شرکتها اقدام به خرید واگن از کارخانههای داخلی کردهاند.
او افزود: در مواردی، شرکتها چند سال پیش با قیمتهای قبل از افزایش هزینههای تولید، سفارش خرید واگن دادهاند، اما پس از افزایش قیمتها، سازندگان اعلام کردهاند که ادامه تولید آنها با قیمت قبلی دیگر برایشان مقرونبهصرفه نیست. این موضوع منجر به بروز اختلافاتی میان تولیدکنندگان و خریداران واگن در رابطه با قیمتها و زمان اجرای سفارشات شده است.
مخالفت با واردات واگنهای دستدوم در سالهای گذشته
سعیدی در خصوص پیشنهادات مطرحشده برای رفع مشکل کمبود ناوگان گفت: در اوایل دوران خصوصیسازی حملونقل ریلی مسافری، این موضوع به راهآهن پیشنهاد شد که اجازه واردات واگنهای دستدوم از اروپا به شرکتها داده شود، چرا که قیمت این واگنها به مراتب پایینتر از واگنهای نو بود و میتوانست بخش عمدهای از مشکل کمبود ناوگان را حل کند.
او یادآور شد: در آن زمان با این پیشنهاد مخالفت شد. برخی بر این باور بودند که کشور دارای کارخانههای تولید واگن است و باید بهجای واردات از خارج، از تولید داخلی حمایت شود. گروه دیگری نیز بر این عقیده بودند که واردات واگنهای دستدوم برای ایران مناسب نیست و باید منتظر تولید داخلی بمانیم.
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی مسافری افزود: در شرایطی که با واردات واگنهای دستدوم مخالف شده بود، تولید داخلی به دلیل محدودیت ظرفیت و عدم سفارش، نتوانست نیازهای کل کشور را بهخوبی تأمین کند. بهعنوان نمونه، ظرفیت تمامی کارخانههای داخلی عمدتاً بر تولید واگنهای باری متمرکز است، هرچند که این کارخانهها توانایی تولید واگنهای مسافری را نیز دارند.
سعیدی برآورد کرد که یک واگن دستدوم با عمر تقریبی ۲۰ تا ۲۵ سال، در صورت دارا بودن شرایط فنی مطلوب، ممکن است با قیمت حدود ۱۰۰ هزار یورو خریداری شود و واردات آن برای جبران کمبود ناوگان میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
وی درباره محدودیتهای ارزی کشور افزود: با وجود مزیت قیمتی واگنهای دستدوم، تأمین ارز برای واردات آنها نیز با چالشهایی مواجه است، چراکه کشور در تأمین ارز برای دارو و کالاهای ضروری نیز با مشکلاتی روبهرو است.
سعیدی در ادامه به موضوع واردات واگنهای دستدوم پرداخت و اظهار داشت: علاوه بر مسائل مالی، موضوع سازگاری فنی واگنهای وارداتی با شبکه ریلی کشور نیز اهمیت دارد. بهعنوان مثال، عرض خطوط ریلی ایران ۱۴۳۵ میلیمتر است و نمیتوان هر واگن را بدون توجه به ویژگیهای فنی خطوط وارد کرد.
وی افزود: از نظر تأمین واگنهای دستدوم، تمرکز باید بر روی واگنهای اروپایی باشد، زیرا برخی از کشورهای دیگر، علیرغم تولید واگن، ممکن است از نظر مشخصات فنی و تجهیزات با الزامات ایران همخوانی نداشته باشند. سیستم ترمز نیز یکی دیگر از نکات فنی است و واگن باید مطابق با استانداردهای شبکه ریلی کشور تجهیز شده باشد.
دبیر انجمن شرکتهای حملونقل ریلی با تأکید بر این نکته که تقاضا برای واگنهای دستدوم به مراتب بیشتر از واگنهای نو است، تصریح کرد: این امر ناشی از نیاز کمتر به سرمایهگذاری میباشد. اگر متوسط قیمت یک واگن دستدوم را حدود ۱۰۰ هزار یورو در نظر بگیریم، با حدود دو میلیون یورو میتوان به تأمین ۲۰ واگن پرداخت و یک یا دو رام قطار تشکیل داد. در حالی که برای خرید همین تعداد واگن نو نیاز به سرمایهگذاری بسیار بیشتر است.
وی در پایان اظهار داشت: افرادی و شرکتهایی وجود دارند که تمایل به سرمایهگذاری در حوزه ریلی دارند و امکانات لازم برای این کار را نیز در اختیار دارند، اما توانایی پرداخت هزینههای چند صد هزار یورویی برای هر واگن نو را ندارند؛ از این رو، اگر دولت به تأمین بخشی از منابع مالی خرید واگنهای دستدوم بهصورت تسهیلات بپردازد، میتواند موجب انگیزه بیشتری برای ورود متقاضیان به این حوزه شود.
انتهای پیام
نظرات کاربران