طبق گزارش ایلنا، از ساعت ۲ بامداد روز جمعه ۲۵ سپتامبر (۳ مهر) تعلیق پروازها بین ایران و عراق در فرودگاه‌های نجف، اربیل و سلیمانیه به مرحله اجرا درآمد. مدیریت فرودگاه نجف نیز در یک اطلاعیه رسمی اعلام کرد که تمامی پروازهای ورود و خروج به مقصد ایران تا اطلاع ثانوی به حال تعلیق درآمده‌اند.

در گزارشی که رسانه اماراتی «ارم‌نیوز» منتشر کرده، به این نکته اشاره شده است که این تصمیم تنها یک اقدام اداری معمول نبوده و به دستور دفتر نخست‌وزیر عراق به مسئولان استان نجف و مدیریت فرودگاه صادر شده است. یک منبع در مدیریت فرودگاه نجف نیز در گفت‌وگویی با شبکه ۹۶۴ صحت این ادعا را تأیید کرده و ذکر کرده که دستور توقف پروازها از دفتر نخست‌وزیر به استان نجف ابلاغ شده است.

بر اساس این گزارش، تصمیم دولت بغداد زمانی اتخاذ گردید که آمریکا روی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی فشار بیشتری وارد کرده است. منابع آگاهی که ارم‌نیوز به آنها اشاره کرده، ادعا کرده‌اند واشنگتن به بغداد هشدار داده بود که هر فرودگاهی که به شرکت‌های هواپیمایی ایرانی تحت تحریم خدماتی ارائه کند، ممکن است با تحریم‌های ثانویه مواجه شود.

این گزارش همچنین اشاره می‌کند که پس از متوقف شدن پروازهای ایران در فرودگاه بغداد، اقداماتی برای انتقال برخی از پروازها به فرودگاه نجف انجام شد؛ فرودگاهی که به دلیل تردد زائران ایرانی از اهمیت بالایی در ارتباط هوایی دو کشور برخوردار است. به گفته گزارش‌ها، پیش از این توقف، بخش عمده‌ای از پروازهای خروجی نجف به سمت شهرهای ایران انجام می‌گرفت.

بر اساس گفته‌های ارم‌نیوز، شرکت‌های ایرانی حتی پیشنهاداتی برای تأمین مستقل سوخت و نیروهای خدمات زمینی و تیم‌های فنی خود ارائه کرده بودند تا پروازهایشان ادامه یابد؛ اما به نقل از منابع این رسانه، واشنگتن به بغداد اعلام کرده که ارائه خدمات فرودگاهی به شرکت‌های ایرانی مشمول تحریم می‌تواند برای زیرساخت‌های عراقی تبعات جدی ایجاد کند.

در داخل عراق، این تصمیم با واکنش‌های منفی از سوی برخی نمایندگان نزدیک به جریانات همسو با ایران مواجه شد. احمد ناظم، نماینده فراکسیون «صادقون»، از دولت خواست توضیح دهد که مبنای قانونی توقف خدمات فرودگاهی چه بوده و تأکید کرد که فرودگاه‌های عراق نباید تبدیل به محل اجرای تصمیمات و تحریم‌های کشورهای خارجی شوند.

علاوه بر این، توقف پروازها تنها به نجف محدود نشد و پروازهای شرکت «ماهان» به فرودگاه‌های اربیل و سلیمانیه نیز لغو گردید. گزارشات محلی حاکی از توقف پروازهای این شرکت در اقلیم کردستان هستند.

وزارت خزانه‌داری آمریکا پیش‌تر اقدام به وضع محدودیت‌هایی علیه شرکت‌های هواپیمایی ایرانی کرده بود و برخی منابع بیان می‌کنند که این مسئله موجب احتیاط شرکت‌های خدمات زمینی فعال در فرودگاه‌های عراق در ارائه خدمات به هواپیماهای ایرانی شده است.

حسام الحاج حسین، پژوهشگر و کارشناس سیاسی عراقی که ارم‌نیوز مطالب بیشتری از او ارائه داده، معتقد است که میان تحریم‌های یکجانبه آمریکا و تحریم‌های شورای امنیت تفاوت قابل توجهی وجود دارد و فشار کنونی واشنگتن بیشتر متوجه شرکت‌ها و شبکه‌های اقتصادی است.

او همچنین بیان می‌کند که توقف پروازهای ایران می‌تواند برای بغداد پیامی سیاسی به واشنگتن ارسال کند، از جمله نشان دادن تمایل عراق به عدم انحلال در یکی از محورهای منطقه‌ای و تلاش برای دور نگه داشتن خود از تنش‌های مستقیم میان آمریکا و ایران.

این تحلیلگر به این نکته نیز اشاره می‌کند که تهران با توجه به روابط استراتژیک بغداد و واشنگتن و نفوذ اقتصادی آمریکا، احتمالا این تصمیم را در راستای محدودیت‌های موجود بسنجد و از واکنش‌های شدید علیه بغداد پرهیز کند.

در خصوص فرودگاه نجف، الحاج حسین بر این باور است که باوجود اهمیت مذهبی و نقش آن در جابه‌جایی زائران ایرانی، بغداد به دلیل نگرانی از تبعات تحریم‌های آمریکا، حاضر به استثنای این فرودگاه نشد.

در مجموع، توقف پروازهای ایران در نجف را می‌توان بخشی از فشارهای فزاینده بر شبکه حمل‌ونقل هوایی ایران در عراق دانست؛ اقدامی که هم بغداد را تحت فشارهای آمریکا قرار می‌دهد و هم روابط این کشور با تهران و تبعات اقتصادی و انسانی توقف پروازها را با چالش‌هایی مواجه می‌سازد.

 

انتهای پیام/