به نقل از ایسنا، در حالی که کمبود منابع ارزی و نیاز به تأمین ارز برای کالاهای اساسی، مواد اولیه و نیازهای تولیدی یکی از چالشهای اصلی سیاستگذاران ارزی است، ورود خودروهای لوکس و سایر کالاهای گرانقیمت به بازار این سوال را به وجود آورده که این محصولات چگونه به کشور راه یافته و منابع ارزی لازم برای واردات آنها از کجا تأمین میشود؟
در این خصوص، دستیار ارزی رئیسکل بانک مرکزی توضیحاتی ارائه داده و تصریح کرد که بانک مرکزی هیچ ارزی برای واردات خودرو اختصاص نداده و این واردات بهواسطه ارز دولتی و از طریق بانک مرکزی انجام نمیگیرد.
مهدی دارابی با اشاره به محدودیتهای موجود در تجارت و ارز کشور اعلام کرد که در شرایط کنونی، بانک مرکزی خودرو را در اولویتهای ارزی خود قرار نداده و چنین ارزی برای واردات خودرو اختصاص نیافته است.
خودروهای موجود چگونه به کشور وارد شدهاند؟
وی همچنین در پاسخ به این سوال که خودروهای موجود در گمرکات و بازار از کدام روش ارز تأمین کردهاند، به رویهای اشاره کرد که در برخی واردات کالاها وجود دارد؛ بدین معنا که کالا ابتدا به گمرک وارد شده و پس از تخلیه، با استناد به دلایل متعدد و فشار برای ترخیص، فرآیند ورود آن به بازار نهایی میشود. به گفته او، خودروهایی که هماکنون در کشور موجودند نیز از همین طریق وارد شدهاند.
این توضیحات در شرایطی اهمیت دارد که طی ماههای اخیر، همزمان با بحث محدودیت منابع ارزی، روند ورود خودروهای گرانقیمت و کالاهای لوکس دیگر، افکار عمومی را به خود مشغول کرده است.
آیا «ارز شخصی» تاثیری بر بازار ارز ندارد؟
یکی از استدلالهایی که در مورد واردات خودرو مطرح شده، استفاده از منابع ارزی ایرانیان مقیم خارج از کشور است؛ یعنی واردکننده بدون اتکا به منابع ارزی بانک مرکزی، ارز لازم برای خرید خودرو را در خارج تأمین کرده و خودرو را به ایران وارد میکند.
در این زمینه، دستیار ارزی رئیس بانک مرکزی معتقد است که این موضوع به معنای نادیده گرفتن تأثیر چنین وارداتی بر بازار ارز داخلی نیست.
او با توضیح این موضوع بیان کرد که فردی که در خارج زندگی میکند، ارز خود را در خارج هزینه میکند و در مقابل، خودرو وارد ایران میشود. اما برای فروش خودرو در داخل، ریال میگیرد که برای او چندان مفید نیست؛ زیرا فردی که مقیم خارج از کشور است، نیازی به ریال ندارد؛ بنابراین به احتمال زیاد خودرو را در ایران فروخته و ارزش آن و سود به دست آمده را به ارز تبدیل کرده و از کشور خارج میکند!
از این زاویه، نظری که دستیار ارزی رئیسکل بانک مرکزی به آن اشاره میکند، تفاوت میان عدم استفاده مستقیم از منابع بانک مرکزی و تأثیر بر بازار ارز است. در واقع ممکن است برای خرید خودرو منابع ارزی بانک مرکزی به کار نرود، اما فروش خودرو در داخل و تبدیل ریال حاصل به ارز و خروج این ارز از کشور، میتواند سبب ایجاد تقاضا در بازار ارز شود.
به همین دلیل نمیتوان چنین وارداتی را بدون تأثیر بر منابع ارزی کشور دانست، چون در نهایت واردکننده، مبلغ کالا و سود حاصل از آن را با تبدیل به دلار از ایران خارج میسازد؛ لذا فشار به منابع ارزی کشور وارد خواهد شد.
بیشتر بخوانید:
واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور باعث جمعآوری ارز از کف بازار میشود
خودرو اولویت ارزی ندارد، حتی اگر با ارز خارجی وارد شود!
اگر ارزی برای خودرو تخصیص نیافته، چرا واردات همچنان ادامه دارد؟
در عین حال، دارابی تاکید کرده که عدم اولویتدهی بانک مرکزی به خودرو، به معنای مخالفت با اصل واردات خودرو نیست. او بیان کرد که اگر شرایط ارزی کشور بهبود یابد، واردات خودرو نیز ممکن است مانند سایر کالاهای مورد نیاز با استفاده از منابع موجود انجام شود.
موضوع اصلی از نگاه سیاستگذار ارزی، ترتیب اولویتها در شرایط محدودیت منابع است. در چنین فضایی، تأمین ارز برای بخشهایی نظیر کشاورزی، مواد اولیه و کالاهای تولید نسبت به کالاهای لوکس در اولویت بالاتری قرار دارد.
به همین دلیل، حضور خودروهای چند ده میلیارد تومانی در بازار لزوماً به معنای وجود ارز کافی برای تمام نیازهای وارداتی نیست؛ بلکه میتواند نشانهای از بهکارگیری روشهای دیگر برای تأمین ارز مورد نیاز واردات باشد.
سیاست بانک مرکزی در تأمین ارز واردات
در این راستا، بانک مرکزی اقداماتی را به منظور تسهیل تجارت خارجی و افزایش بازگشت ارز صادراتی انجام داده که منجر به بازگشت بیش از ۱.۵ میلیارد دلار ارز به صورت اسکناس به کشور شده است.
علاوه بر این، امکان فروش ارز اسکناس صادرکنندگان به بانکها فراهم گردیده تا بانکها بتوانند از این ارز برای واردات استفاده کنند.
مجموع این اقدامات بیانگر این است که سیاست بانک مرکزی در شرایط محدودیت ارزی، از یک سو بر افزایش بازگشت ارز صادراتی و عرضه ارز در بازار رسمی متمرکز است و از سوی دیگر، به هدایت ارز موجود به سمت نیازهای اولویتدار وارداتی توجه دارد.
در چنین چارچوبی، واردات خودرو به این حالت، نکتهای کلیدی را روشن میسازد؛ اینکه واردات خودرو لزوماً به معنای تخصیص ارز بانک مرکزی نیست، اما به اعتقاد سیاستگذار ارزی، استفاده از ارز اشخاص هم به معنای نادیده گرفتن تاثیر این واردات بر بازار ارز کشور نیست و ممکن است بازار را تحت فشار قرار دهد.
انتهای پیام
نظرات کاربران