خلیل رحیمی در گفت‌وگو با ایسنا به مناسبت هفته ناشنوایان، وضعیت فعلی آموزش و تربیت مربیان زبان اشاره ایرانی را تشریح کرد. او بیان داشت: بر اساس اطلاعات جمع‌آوری‌شده از سوی سازمان بهزیستی و شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، در حال حاضر ۳۰ مدرس و مربی زبان اشاره ایرانی، ۲۰۰ مترجم فعال و ۷۰۰ نفر در حال یادگیری این زبان هستند.

رحیمی ادامه داد: تعداد محدود ۳۰ مدرس زبان اشاره ایرانی در کشور، با توجه به جمعیت بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفری ناشنوایان و کم‌شنوایان، نشان‌دهنده ناپایداری و شکاف عمیقی است که بین امکانت موجود و نیاز واقعی جامعه هدف وجود دارد.

وی با اشاره به توزیع ناعادلانه مربیان زبان اشاره در اقصی نقاط کشور، افزود: آمار تفکیکی استان‌ها نشان می‌دهد که این افراد عمدتاً در چند کلان‌شهر متمرکز شده‌اند و در بسیاری از استان‌ها و مناطق کمتر توسعه‌یافته، تعداد مدرسان به صفر یا حداکثر یک نفر می‌رسد.

تدوین معیارهای زبان اشاره ایرانی برای استانداردسازی آموزش

رئیس هیئت‌مدیره شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی در رابطه با اقدامات انجام‌شده برای حرفه‌ای‌سازی و استانداردسازی آموزش زبان اشاره ایرانی گفت: تدوین و انتشار متون مرجع آموزشی، از جمله کتاب «بسته معیار زبان اشاره ایرانی»، زیر نظر شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد و با همیاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، یکی از اقدامات کلیدی در مسیر استانداردسازی این حوزه به شمار می‌رود.

او در ادامه خاطرنشان کرد: فریم ارزیابی صلاحیت، نظام سنجش و اعطای گواهینامه معتبر حرفه‌ای نیز در حال پیگیری و نهایی شدن است؛ سرفصل‌های آموزشی بر مبنای دستور زبان طبیعی زبان اشاره ایرانی، عناصر غیردستی و اصول اخلاق حرفه‌ای در ترجمه طراحی شده‌اند.

اولویت‌های آموزش زبان اشاره ایرانی برای چهار گروه اصلی

رحیمی بر اهمیت زبان اشاره ایرانی در دسترسی افراد ناشنوا و کم‌شنوا به آموزش، خدمات اجتماعی، درمان و ارتباطات روزانه تأکید کرد و اظهار داشت: سیاست اصلی باید بر آموزش عملی، روزمره و آشنا کردن چهار گروه کلیدی با فرهنگ ناشنوایان و زبان اشاره ایرانی متمرکز باشد. خانواده‌های دارای فرزند ناشنوا، آموزگاران و مربیان مدارس خاص، کارکنان کادر درمان، اورژانس، آتش‌نشانی و نیروی انتظامی، و نیز کارمندان باجه‌های دولتی و بانکی، چهار گروه اصلی هستند که برای این افراد باید زیرساخت‌های ملی ارتباط‌گری و دوره‌های آموزشی متمرکز و منطقه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

ضرورت آغاز آموزش خانواده‌ها از ۶ ماهگی

رئیس هیئت‌مدیره شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی بر اهمیت آموزش زبان اشاره به خانواده‌های کودکان ناشنوا تأکید کرد و گفت: این آموزش‌ها باید از «سنین طلایی مداخله پیش‌رس» یعنی از ۶ ماهگی شروع شده و در قالب کارگاه‌های حضوری، تعاملی و خانواده‌محور برگزار شود. با این حال، به علت ظرفیت بسیار محدود مدرسان، تنها ۳۰ نفر در کشور فعالیت دارند و درصد پوشش کشوری خانواده‌ها در این زمینه پایین است، به طوری که بخش زیادی از خانواده‌های دارای کودک ناشنوا هنوز به آموزش‌های استاندارد دسترسی نیافته‌اند؛ این موضوع ضرورت توسعه شبکه مربیان را نمایان می‌کند.

کمبود مربی متخصص، بحران در مناطق محروم و حوزه‌های تخصصی

رحیمی در ادامه به کمبود شدید مربیان متخصص زبان اشاره ایرانی در کشور اشاره کرد و گفت: متأسفانه به دلیل وجود سلیقه برخی از مسئولان و مدیران، مدرسانی که تجربه و شناخت لازم از هویت ناشنوا ندارند، به‌عنوان مربی منصوب شده‌اند و این امر به تضعیف زبان اشاره ایرانی و آسیب به هویت جامعه ناشنوایان منجر شده است.

وی ادامه داد: اما با این حال، تلاش‌های شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد اقداماتی جدی برای احیا و حفظ هویت و فرهنگ ناشنوایان، همچنین معرفی و توانمندسازی افراد متخصص ناشنوا در جامعه هدف انجام داده است.

رئیس هیئت‌مدیره شبکه ملی تشکل‌های مردم‌نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، کمبود مربی متخصص را چالشی «بسیار جدی و ساختاری» دانست و تاکید کرد: این مشکل در استان‌های محروم و همچنین در زمینه‌های تخصصی مانند مراجع قضایی و انتظامی، مراکز درمانی و اورژانس، شدت بیشتری دارد.

پیشنهاد تخصیص ردیف بودجه مستقل برای آموزش مربی

در این راستا، رحیمی با تأکید بر لزوم ایجاد ساختار پایدار برای توسعه شبکه مربیان زبان اشاره ایرانی اظهار داشت: برای برطرف کردن این کمبودها، پیشنهاد شده است که ردیف بودجه مستقلی برای اجرای فراخوان‌های سراسری، برگزاری دوره‌های کشوری تربیت مربی و ارزیابی صلاحیت، با محوریت متقاضیان متخصص اختصاص یابد.


هدف‌گذاری برای دو برابر کردن ظرفیت تربیت مدرس و مترجم

به گفته وی، در حال حاضر ۳۰ مدرس رسمی، ۲۰۰ مترجم فعال و ۷۰۰ فرد در حال یادگیری زبان اشاره ایرانی در سطح کشور مشغول به فعالیت هستند. همچنین هدف اساسی سال آینده، دو برابر کردن ظرفیت تربیت مربی و مترجم رسمی زبان اشاره ایرانی و بهبود پوشش آموزشی برای خانواده‌های دارای کودک ناشنواست که این هدف باید به ویژه در مناطق کم‌برخوردار دنبال گردد.

انتهای پیام