به نقل از خبرنگار مهر، هماکنون در دانشگاه علوم پزشکی ایران، همایش ملی به مناسبت روز جهانی هاری در تاریخ ۶ مهر ۱۴۰۵ برگزار میگردد که معادل با ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ در تقویم میلادی است.
علیرضا اکبرشاهی، نماینده سازمان دامپزشکی کشور، با اشاره به شیوع نسبی بیماری هاری در کشورهای قارههای آسیا و آفریقا، بیان کرد: نزدیک به ۴۰ درصد از موارد ابتلا در میان کودکان مشاهده میشود و سگها در تقریباً ۹۹ درصد موارد، بهعنوان حاملان این بیماری به انسانها عمل میکنند.
او بر ضرورت واکسینه کردن سگها و مدیریت جمعیت آنها تأکید نموده و اظهار داشت: دانش و ابزارهای لازم برای کنترل بیماری هاری در دسترس ماست، و چالش اصلی، ایجاد یک برنامه پایدار و منسجم بین نهادهای مختلف است.
اکبرشاهی به برنامه جهانی «صفر تا ۳۰» اشاره کرد که هدف آن از بین بردن مرگومیر ناشی از هاری تا سال ۲۰۳۰ میباشد. این برنامه بر اساس شواهد علمی، تجربیات کشورهای متعدد و ابزارهای فنی موجود در سطح جهانی شکل گرفته است.
وی تأکید کرد که این راهبرد جهانی، مسیر کلی را مشخص میسازد، اما اجرای آن به برنامه ملی هر کشور بستگی دارد. او افزوده است که سازمانهای بینالمللی نمیتوانند بهجای دولتها مسئولیتهای اجرایی کنترل بیماری را بهعهده بگیرند؛ لذا هر کشور بایستی بر اساس شرایط ویژه خود، برنامهای خاص طراحی کرده و مسئولیتها را معین نماید.
وی همچنین به نکات مطرحشده در همایش ملی هاری سال گذشته اشاره کرد و بیان داشت: به منظور اجرای مؤثر برنامه در ایران، لازم است تا از تفرقه در فعالیتهای نهادها کاسته شود و سندی ملی تنظیم گردد که وظایف عملیاتی، تشکلها و دیگر ذینفعان را بهطور شفاف مشخص کند.
اکبرشاهی افزود: بعد از برگزاری همایش سال گذشته، کمیته ملی هاری راهاندازی شده و نشستها با حضور کارشناسان و نمایندگان نهادهای مختلف برقرار گردید. این روند به بوجود آمدن رویکردی بینبخشی کمک کرده تا موضوع هاری صرفاً به یک نهاد خاص محدود نشود.
او برآورد جمعیت سگها را از نیازهای کلیدی برای اجرای این برنامه برشمرد و بیان کرد: سند ملی حذف مرگهای ناشی از هاری آماده و وارد فاز اجرایی شده است. در مرحله اول، اجرای آزمایشی برنامه در برخی شهرستانهای منتخب در نظر گرفته شده که بر اساس نتایج و تجربیات بهدستآمده، امکان گسترش آن در سرتاسر کشور فراهم خواهد آمد.
اکبرشاهی تأکید کرد: کنترل هاری یک اقدام آنی نیست و تجربیات کشورهای دیگر میتواند در طراحی و اجرای گامبهگام برنامه ملی ایران بسیار مؤثر باشد.
ضرورت کنترل پیش از ابتلا
این مقام مسوول در سازمان دامپزشکی کشور، بر نقش حیاتی واکسیناسیون سگها برای قطع زنجیره انتقال هاری تأکید کرد و گفت: دستیابی به حداقل ۷۰ درصد پوشش واکسیناسیون در جمعیت سگهای در معرض خطر، به همراه مراقبتهای مداوم و حفاظت از افراد، میتواند تأثیر مهمی در کنترل بیماری داشته باشد.
او با اشاره به این که برای مقابله با هاری نیازی به انتظار برای فناوریها یا داروهای جدید نداریم، متذکر شد: دانش و ابزارهای لازم در طول سالها در دسترس بوده و نکته کلیدی در اجرای مؤثر برنامهها و همکاری بین تمام نهادهای مرتبط نهفته است.
اکبرشاهی تصریح کرد که سازمان دامپزشکی بهتنهایی نمیتواند مسئول اجرای این برنامه باشد؛ فعالیت آزمایشگاهها در زمینه تشخیص و پشتیبانی، نقش شهرداریها در مدیریت محلی و شناسایی جمعیت سگها، مشارکت دانشگاهها و مراکز علمی در ارائه شواهد و ارزیابیهای برنامه، و همکاری بخش خصوصی و سازمان نظام دامپزشکی در اقدامات اجرایی ضروری است. همچنین، سازمانهای مردمنهاد، رسانهها، مدارس و نهادهای مرتبط به رفاه حیوانات نیز باید در این مسیر ایفای نقش کنند.
او افزود: آموزش کودکان از سنین پایین درباره هاری، شیوههای پیشگیری و نحوه حفاظت از خود در برابر گزش اهمیت ویژهای دارد. علاوه بر این، همکاری میان شبکههای منطقهای و بینالمللی میتواند در تبادل دانش و تقویت برنامههای کنترل به طرز مؤثری کمک نماید.
اکبرشاهی کنترل هاری را نمونهای از رویکرد «سلامت واحد» معرفی کرده و با توضیح اینکه این رویکرد زمانی موفق است که مسئولیتهای مختلف در یک مسیر مشترک به هم پیوند داده شوند، بیان کرد: اگر واکسن در اختیار سازمان دامپزشکی باشد اما جامعه هدف همکاری نکند، یا اطلاعات مربوط به گزشها به سمت دامپزشکی منتقل نشود، اقدامات آزمایشگاهی و اجرایی نیز به نتایج مطلوب نخواهد رسید.
او تأکید کرد: ثبت موارد گزش، انتقال اطلاعات حیوانی، اشتراکگذاری نتایج آزمایشگاهی و هماهنگی مداوم میان نهادها باید بهصورت همزمان انجام گیرد؛ هیچ یک از فعالیتهای جداگانه نمیتواند تحقق اهداف این برنامه را تضمین کند.
نماینده سازمان دامپزشکی کشور از پیشرفتهای حاصلشده از سال گذشته تاکنون یاد کرد و گفت: در آن زمان بر ایجاد کمیته ملی و تدوین سند تأکید میشد، اما اکنون کمیته تشکیل شده و سند آماده اجرایی است و برنامه به مرحله عملیاتی وارد شده است.
اکبرشاهی در خاتمه با تأکید بر وظیفه سازمان دامپزشکی در واکسیناسیون گسترده سگها، از دستگاههای مرتبط خواستار تأمین منابع و کنترل بیماری شد و بیان کرد: اجرایی کردن این مسئولیت نیازمند همکاری و مشارکت دیگر بخشها در کنار سازمان دامپزشکی کشور است.
لازم به ذکر است که در این همایش، از «سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری منتقله از سگها» و «برنامه جامع اقدام ملی علیه بیماری هاری» رونمایی بهعمل آمد؛ دو سندی که بهعنوان نقشه راهی برای کنترل و حذف پایدار بیماری هاری در کشور شناخته میشوند.
همچنین، رویداد روز جهانی هاری در ایران تحت ثبت اتحاد جهانی علیه هاری (GARC) قرار دارد.
نظرات کاربران