باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - از امروز، یک تغییر اساسی در نظام بانکی کشور آغاز شده است؛ با شروع مرحله اول پروژه جایگزینی چک‌های رمزدار، دیگر هیچ‌یک از بانک‌ها مجاز به صدور چک رمزدار نخواهند بود و مشتریان به‌منظور انتقال وجوه تضمین‌شده می‌بایست از چک تضمین‌شده بهره‌مند شوند.
این تغییر در شرایطی به مرحله اجرا درآمده که چک تضمین‌شده از سال‌های گذشته به سامانه صیاد متصل بوده و اکنون به‌طور کامل قرار است جایگزین چک رمزدار گردد.
چک رمزدار به‌عنوان یکی از ابزارهای قدیمی در شبکه بانکی برای جابجایی مبالغ کلان شناخته می‌شد؛ ابزاری که در معاملات مختلف از جمله خرید و فروش ملک، خودرو و دیگر موارد به‌کار می‌رفت؛ اما یکی از ویژگی‌های بارز چک تضمین‌شده نسبت به چک رمزدار، قابلیت ثبت و استعلام اطلاعات در سامانه صیاد است.
چک تضمین‌شده دارای یک شناسه ۱۶ رقمی صیادی است و دریافت‌کننده می‌تواند پیش از پذیرش آن، اطلاعات مرتبط با چک را استعلام کند؛ این قابلیت در چک رمزدار موجود نبود؛ همچنین، چک تضمین‌شده محدودیت وصول در شعبه یا استان خاصی ندارد و فرد می‌تواند آن را در سراسر شبکه بانکی وصول نماید. یکی از تغییرات عمده‌ای که از امروز به اجرا درمی‌آید، امکان پرداخت آنی چک‌های تضمین‌شده است.
کارشناسان مالی، اتصال چک تضمین‌شده به سامانه صیاد را یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های این ابزار نسبت به چک رمزدار قلمداد می‌کنند.
بر اساس نظر کارشناسان، ثبت اطلاعات چک، شفافیت در خصوص صادرکننده و ذی‌نفع و امکان استعلام شناسه صیادی، قابلیت پیگیری معاملات را بهبود می‌بخشد و می‌تواند زمینه سوءاستفاده از ابزارهای پرداخت تضمین‌شده را محدود کند.
از دیدگاه سیاست‌گذاران پولی، حرکت به‌سوی ابزارهای پرداخت قابل پیگیری، بخشی از برنامه‌ایست که به‌منظور افزایش شفافیت در شبکه بانکی و مبارزه با سوءاستفاده‌های مالی و پولشویی تدوین شده است.
با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که اثرات این طرح تنها به صدور چک تضمین‌شده ختم نمی‌شود و اجرای مناسب فرآیندهای استعلام، احراز هویت و پرداخت آنی در بانک‌ها نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
ممنوعیت صدور چک رمزدار از امروز به‌معنای بی‌اعتباری تمام چک‌های رمزدار موجود نیست و برای خروج کامل این ابزار از چرخه بانکی، یک دوره گذار در نظر گرفته شده است.
با اجرایی شدن این طرح، مشتریان شبکه بانکی از این پس باید به سراغ چک تضمین‌شده به‌عنوان یک ابزار پرداخت مطمئن بروند.
بنابراین، می‌توان امروز را آغازگر مرحله جدیدی در استفاده از چک‌های تضمین‌شده در سیستم بانکی دانست؛ مرحله‌ای که انتظار می‌رود تا ابتدای دی‌ماه و با توقف کامل تبادل چک‌های رمزدار به پایان برسد.